Επτά στις δέκα αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες – Η συνταξιοδότηση των baby boomers και η ανησυχία για μελλοντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό ενισχύουν τις αποχωρήσεις
Σε υψηλά επίπεδα κινούνται οι αιτήσεις συνταξιοδότησης στον ΕΦΚΑ, καθώς το εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου έφτασαν τις 164.434, με τη φετινή χρονιά να οδεύει προς ένα από τα μεγαλύτερα κύματα εξόδου των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΕΝΥΠΕΚΚ (Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους), επτά στις δέκα αιτήσεις υποβλήθηκαν από γυναίκες.
Ο καθηγητής Αλέξης Μητρόπουλος εκτιμά ότι η εικόνα του εννεαμήνου προμηνύει τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων από την ίδρυση του ΕΦΚΑ το 2017.
Το 2025 είχαν κατατεθεί περισσότερες από 200.000 αιτήσεις, ενώ το προηγούμενο υψηλό καταγράφηκε το 2021 με 212.151. Ακολούθησαν 211.135 αιτήσεις το 2022 και 190.368 το 2023. Η τελική εικόνα για το 2026 θα διαμορφωθεί στο τελευταίο τρίμηνο, με τον ρυθμό υποβολής να αυξάνεται συνήθως τους δύο τελευταίους μήνες του έτους.
Η γενιά που αποχωρεί από την εργασία
Η αυξημένη ροή συνταξιοδοτήσεων εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί έως το 2030, καθώς σταδιακά αποχωρεί από την αγορά εργασίας η πολυπληθής μεταπολεμική γενιά των baby boomers.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι ασφαλισμένοι που γεννήθηκαν την περίοδο 1960–1965, όταν οι ετήσιες γεννήσεις στην Ελλάδα κινούνταν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Η συνταξιοδότησή τους, σε συνδυασμό με τη μείωση των γεννήσεων τις τελευταίες δεκαετίες, εντείνει τις πιέσεις στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό σύστημα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρατίθενται, περισσότεροι από 800.000 ασφαλισμένοι υπολογίζεται ότι θα έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης την περίοδο 2023–2027.
Οι ανησυχίες που επιταχύνουν τις αποφάσεις
Πέρα από τη δημογραφική εξέλιξη, η ΕΝΥΠΕΚΚ συνδέει το κύμα αποχωρήσεων με την αβεβαιότητα των ασφαλισμένων για ενδεχόμενες μελλοντικές αλλαγές.
Στους παράγοντες που καταγράφει περιλαμβάνονται ο φόβος αύξησης των ορίων ηλικίας λόγω της σύνδεσής τους με το προσδόκιμο ζωής, η ανησυχία για δυσμενέστερους όρους εξαγοράς πλασματικών ετών και οι πιθανές αλλαγές στον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών. Οι ανησυχίες αυτές αποτυπώνουν τις εκτιμήσεις των ασφαλισμένων και δεν συνιστούν από μόνες τους ανακοινωμένες αλλαγές.
Παράλληλα, η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας χωρίς περικοπή της σύνταξης αναφέρεται ως πρόσθετο κίνητρο για όσους έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Χαμηλές αποδοχές και περιορισμένο όφελος από την παραμονή
Όπως επισημαίνουν ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, για μέρος των εργαζομένων η παραμονή στην απασχόληση δεν οδηγεί σε αύξηση της μελλοντικής σύνταξης ανάλογη των προσδοκιών τους.
Στον ιδιωτικό τομέα, το ύψος των νέων συντάξεων επηρεάζεται από τους χαμηλούς μισθούς και τα διαστήματα ανεργίας, ιδιαίτερα κατά την περίοδο των Μνημονίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «ΗΛΙΟΣ» που παρατίθενται, οκτώ στους δέκα χαμηλοσυνταξιούχους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα, περιλαμβανομένων μισθωτών, ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών.
Την ίδια ώρα, η έκθεση ΑΤΛΑΣ του Ιουλίου καταγράφει 18.982 εκκαθαρίσεις αιτήσεων μέσα στον μήνα και 11.755 ληξιπρόθεσμες εκκρεμείς κύριες συντάξεις, αποτυπώνοντας την παράλληλη προσπάθεια περιορισμού των εκκρεμοτήτων.
