Η απαλλαγή θα ισχύσει το 2027 για αυτοκίνητα ισχύος έως 80 kW και όλες τις μοτοσικλέτες – Κόστος 2,36 δισ. ευρώ και έντονη κριτική για προεκλογικό μέτρο απέναντι στην ακρίβεια των καυσίμων
Την κατάργηση του ετήσιου φόρου κυκλοφορίας για περίπου 14,5 εκατ. αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες ανακοίνωσε η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι, επιχειρώντας να περιορίσει την οικονομική επιβάρυνση των Ιταλών οδηγών από τις υψηλές τιμές των καυσίμων.
Το μέτρο, το οποίο εγκρίθηκε από το ιταλικό υπουργικό συμβούλιο, θα τεθεί σε εφαρμογή το 2027 και υπολογίζεται ότι θα κοστίσει στα δημόσια ταμεία περίπου 2,36 δισ. ευρώ.
«Σήμερα η κυβέρνηση καταργεί έναν από τους φόρους που μισούν περισσότερο οι Ιταλοί», δήλωσε η Τζόρτζια Μελόνι, παρουσιάζοντας την απόφαση ως συνέχεια της πολιτικής φορολογικών ελαφρύνσεων της κεντροδεξιάς κυβέρνησης.
Ποια οχήματα απαλλάσσονται
Η απαλλαγή αφορά το λεγόμενο bollo auto, τον ετήσιο φόρο κατοχής οχήματος που αντιστοιχεί περίπου στα ελληνικά τέλη κυκλοφορίας.
Σύμφωνα με το σχέδιο της κυβέρνησης, δεν καταργείται ο φόρος για όλα ανεξαιρέτως τα οχήματα. Το μέτρο θα καλύπτει:
- όλα τα ασφαλισμένα δίκυκλα,
- αυτοκίνητα με ισχύ έως 80 kW, δηλαδή περίπου 109 ίππους,
- μόνο ένα όχημα για κάθε πολίτη.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι στην απαλλαγή θα ενταχθούν περισσότερα από το 70% των μικρών και μεσαίων αυτοκινήτων που κυκλοφορούν στην Ιταλία.
Εκτός μέτρου θα παραμείνουν τα ισχυρότερα και, κατά κανόνα, ακριβότερα αυτοκίνητα, καθώς και τα πρόσθετα οχήματα που μπορεί να διαθέτει ο ίδιος ιδιοκτήτης.
Προσωρινό μέτρο με στόχο να γίνει μόνιμο
Προς το παρόν, η κατάργηση του φόρου προβλέπεται μόνο για το 2027. Ο υπουργός Οικονομίας Τζανκάρλο Τζορτζέτι δήλωσε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να τη μετατρέψει σε μόνιμη φορολογική ελάφρυνση.
Η σχετική πρόβλεψη μπορεί να ενσωματωθεί στον επόμενο κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος αναμένεται να παρουσιαστεί τον Οκτώβριο.
Παραμένει, πάντως, αδιευκρίνιστο από πού θα εξασφαλιστούν τα 2,36 δισ. ευρώ που απαιτούνται για να καλυφθούν οι απώλειες εσόδων. Ούτε η Μελόνι ούτε ο υπουργός Οικονομίας παρουσίασαν συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης κατά την ανακοίνωση του μέτρου.
Η σύνδεση με τις αυξήσεις στα καύσιμα
Η κατάργηση των τελών δεν μειώνει άμεσα την τιμή της βενζίνης ή του πετρελαίου στην αντλία. Λειτουργεί ως έμμεση αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους που αντιμετωπίζουν οι οδηγοί λόγω της ενεργειακής κρίσης.
Η Ιταλία έχει ήδη διαθέσει περίπου 2,8 δισ. ευρώ για προσωρινές μειώσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα και για φορολογικές ελαφρύνσεις προς τους επαγγελματίες οδηγούς και τις εταιρείες οδικών μεταφορών.
Η κυβέρνηση ανανέωσε έως τις 25 Σεπτεμβρίου τη μείωση του ειδικού φόρου στο ντίζελ, περιορίζοντας όμως την ελάφρυνση στα 12,2 λεπτά ανά λίτρο, από 17 λεπτά προηγουμένως. Από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Οκτωβρίου η μείωση προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω, κοντά στα 6 λεπτά ανά λίτρο.
Νωρίτερα μέσα στο έτος, η Ρώμη είχε μειώσει κατά 20 λεπτά ανά λίτρο τους φόρους στη βενζίνη και στο ντίζελ, καθώς οι διεθνείς αναταράξεις στην αγορά ενέργειας είχαν προκαλέσει σημαντικές αυξήσεις στις λιανικές τιμές.
Τον Απρίλιο η Μελόνι είχε επισημάνει ότι η τιμή του ντίζελ είχε αυξηθεί κατά 24%, έναντι αύξησης 6% στη βενζίνη, γεγονός που εξηγεί γιατί οι τελευταίες παρεμβάσεις επικεντρώνονται κυρίως στο πετρέλαιο κίνησης.
Προεκλογικό άρωμα
Η απόφαση έχει και έντονη πολιτική διάσταση, καθώς η Ιταλία οδεύει προς εθνικές εκλογές το 2027.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Μελόνι βρίσκεται πίσω από την κεντροαριστερά σε ορισμένες δημοσκοπήσεις, ενώ δέχεται πιέσεις και από τα δεξιά, λόγω της ανόδου του νέου κόμματος «Εθνικό Μέλλον» του πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι.
Η αντιπολίτευση και πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κατάργηση του φόρου στα οχήματα έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την εκλογική απήχηση της κυβέρνησης και να αποσπάσει την προσοχή από το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας.
Στέλεχος του κόμματος του Βανάτσι παρομοίασε το μέτρο με «παστίλια για τον λαιμό απέναντι στην πνευμονία», υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζει τη βασική αιτία της ακρίβειας.
Οι ανησυχίες για το δημόσιο χρέος
Η δημοσιονομική διάσταση της απόφασης προκαλεί επίσης προβληματισμό. Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας αναμένεται να πλησιάσει το 139% του ΑΕΠ, καθιστώντας τη χώρα την πιο υπερχρεωμένη οικονομία της Ευρωζώνης ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχουν ήδη ζητήσει από τη Ρώμη να προτιμήσει περισσότερο στοχευμένες ενισχύσεις προς τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αντί για οριζόντια μέτρα μεγάλου δημοσιονομικού κόστους.
Η απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας θα ωφελήσει ιδιοκτήτες οχημάτων ανεξαρτήτως εισοδήματος, αρκεί το αυτοκίνητό τους να βρίσκεται κάτω από το όριο των 80 kW. Αυτό σημαίνει ότι μέρος της κρατικής ενίσχυσης θα κατευθυνθεί και σε νοικοκυριά που δεν θεωρούνται οικονομικά ευάλωτα.
Η κυβέρνηση απαντά ότι τα μικρά και μεσαία αυτοκίνητα αποτελούν βασικό μέσο μετακίνησης για εκατομμύρια εργαζομένους και οικογένειες και ότι η απαλλαγή προσφέρει μια άμεση και εύκολα αντιληπτή ελάφρυνση.
Το ερώτημα είναι εάν το μέτρο θα μπορέσει να μονιμοποιηθεί χωρίς νέους φόρους ή περικοπές δαπανών. Για την ώρα, η Τζόρτζια Μελόνι προσφέρει στους περισσότερους Ιταλούς οδηγούς ένα έτος χωρίς τέλη κυκλοφορίας – και στην κυβέρνησή της ένα ισχυρό προεκλογικό χαρτί ενόψει του 2027.
