Στόχος μας είναι να μην υπάρξει αύξηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτήριων
Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του στο «Π», ο υφυπουργός Ναυτιλίας Στέφανος Γκίκας μιλάει για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ στη νέα εποχή Τραμπ, για την επικείμενη εκλογή του Κωνσταντίνου Τασούλα στην Προεδρία της Δημοκρατίας, αλλά και για το κατά πόσο η ΝΔ μπορεί να κερδίσει τις επόμενες εθνικές εκλογές και την αυτοδυναμία.
«Έχουμε ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες και με τα συναρμόδια υπουργεία, ώστε να βρεθεί η καλύτερη βιώσιμη λύση, με απώτερο στόχο να μην υπάρξει αύξηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτήριων», απαντά ο ίδιος. Παράλληλα υπογραμμίζει ότι το 2019 το ποσό που διατίθετο για τη στήριξη των άγονων γραμμών ήταν 90 εκατ. ευρώ, ενώ σήμερα ανέρχεται στα 150 εκατ. ευρώ.
Μπορεί αυτήν τη στιγμή οι δημοσκοπήσεις να δείχνουν άνετο προβάδισμα της ΝΔ, ωστόσο το κόμμα απέχει από την αυτοδυναμία. Σε περίπτωση που στις επόμενες εθνικές εκλογές η ΝΔ δεν καταφέρει να αγγίξει τον πήχη της αυτοδυναμίας, θα επιδιώξει να σχηματίσει κυβέρνηση με κάποιο άλλο κόμμα ή θα πάμε σε διπλές ή τριπλές κάλπες;
Αν και στη Δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, θεωρώ πολύ πρόωρη τη συζήτηση για τις επόμενες εθνικές εκλογές, οι οποίες θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Στο διάστημα που μεσολαβεί, έχουμε να υλοποιήσουμε ένα σημαντικό μέρος του προγράμματός μας, να προχωρήσουμε στις μεταρρυθμίσεις, να συνεχίσουμε τον εκσυγχρονισμό του κράτους, με στόχο πάντοτε τη βελτίωση της ζωής των Ελλήνων πολιτών. Από το έργο μας θα κριθούμε το 2027 και είμαι σίγουρος ότι θα ανανεωθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στο πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Πιστεύετε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να προσαρμόσει την πολιτική της στα νέα δεδομένα που επιβάλλει η εκλογή του Ντ. Τραμπ;
Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις είναι εξαιρετικές και τα τελευταία χρόνια έχουν ενδυναμωθεί ακόμα περισσότερο σε όλους τους τομείς. Είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών να διατηρηθεί η στρατηγική μας εταιρική σχέση, κάτι που θεωρώ δεδομένο. Επιπλέον, στο ταραχώδες γεωπολιτικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, η χώρα μας αποτελεί «πυλώνα σταθερότητας» και είναι ένας σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος των ΗΠΑ, με στενή συνεργασία και στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Ένα ζήτημα ωστόσο που επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο με την εκλογή Τραμπ είναι η Κοινή Ευρωπαϊκή Άμυνα & Ασφάλεια, για την οποία οφείλουμε να καταβάλουμε μεγαλύτερη προσπάθεια για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ήπειρό μας.
Τι απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης
κάνει δεξιά στροφή στην πολιτική του;
Η συζήτηση περί «δεξιάς στροφής» είναι ένα αφήγημα που προωθείται από την αντιπολίτευση, κυρίως λόγω της επιλογής του πρωθυπουργού, να μην προτείνει πρόσωπο από τον κεντροαριστερό χώρο για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Και έπραξε σοφά! Η πρόταση του Κωνσταντίνου Τασούλα είναι η καλύτερη δυνατή, καθώς ο κ. Τασούλας είναι ένας εξαιρετικός κοινοβουλευτικός άνδρας, με μακρά πορεία στα κοινά, βαθιά γνώση της ιστορίας και, το σπουδαιότερο, χαίρει της εκτίμησης των συναδέλφων όλων των πτερύγων της Βουλής. Στο τέλος-τέλος και η παράταξή μας έχει στελέχη ικανά, που μπορούν να ενώσουν τους Έλληνες υπηρετώντας στο ύπατο αξίωμα.
Ας περάσουμε στα θέματα του χαρτοφυλακίου σας, που είναι πολλά και σημαντικά. Αυτήν τη στιγμή, οι πολίτες εκφράζουν την αγωνία τους σχετικά με τη μείωση του Μεταφορικού Ισοδυνάμου, αλλά και τις αυξήσεις στις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων. Τι λέτε;
Καταρχάς να πω ότι πράγματι υπάρχει μια μείωση στο διατιθέμενο ποσό από τον Κρατικό Προϋπολογισμό για το Μεταφορικό Ισοδύναμο (ΜΙ) του 2024. Πρόθεσή μας είναι να εξορθολογίσουμε το μέτρο, ώστε να είναι πιο στοχευμένο και αποτελεσματικό. Ειδικότερα για το ΜΙ Επιχειρήσεων θα υπάρχει κλαδική και χωρική εξειδίκευση, ώστε σε κάθε γεωγραφική περιοχή / νησί να στηρίζονται κλάδοι που πλήττονται περισσότερο από υψηλά κόστη που συνδέονται με το θαλάσσιο κόστος μεταφοράς, με βάση ετήσια έρευνα τιμών. Επίσης θα ενεργοποιήσουμε το πρόγραμμα στήριξης της Νησιωτικής Επιχειρηματικότητας, σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, με την παροχή δανείων και εγγυήσεων για παροχή ρευστότητας με κριτήρια και χαρακτηριστικά που αναγνωρίζουν τη νησιωτικότητα. Εδώ θα υπάρξουν ξεχωριστές πρόνοιες για τις επιχειρήσεις των μικρών νησιών.
Για το ΜΙ Επιβατών – Πολιτών, πρόθεσή μας είναι να καταβάλλεται αυτόματα στον δικαιούχο το αναλογούν ποσό, ανά ταξίδι. Να αφαιρείται δηλαδή από την τιμή του εισιτηρίου. Μέχρι το καλοκαίρι θα φέρουμε νομοθετική διάταξη στη Βουλή.
Τώρα, για τις αυξήσεις στις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, να εξηγήσουμε καταρχάς ότι οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις για μετάβαση στην «πράσινη» ναυτιλία, οι οποίες εντάσσονται στις ευρωπαϊκές και διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας μας για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, απαιτούν τη χρήση πιο φιλικών προς το περιβάλλον καυσίμων. Ωστόσο, αυτά τα καύσιμα έχουν υψηλότερο κόστος.
Η κυβέρνηση και το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με πρώτο τον υπουργό Χρήστο Στυλιανίδη, αφουγκράζονται την αγωνία των πολιτών σχετικά με τις πιθανές αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια και γι’ αυτόν τον λόγο έχουμε ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες και διατηρούμε συνεχή επικοινωνία με τα συναρμόδια υπουργεία, ώστε να βρεθεί η καλύτερη βιώσιμη λύση, με απώτερο στόχο να μην υπάρξει αύξηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτήριων.
Η κλιματική αλλαγή είναι γεγονός και μία από τις συνέπειές της είναι η μείωση υδάτινων πόρων. Τι μέτρα έχετε λάβει για το φαινόμενο της λειψυδρίας;
Στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής δίνουμε έμφαση στη χρηματοδότηση έργων για τη διαχείριση του νερού και την ωρίμανση κρίσιμων έργων υποδομής στις νησιωτικές περιοχές, πάντα σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία και κυρίως το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα έργα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης, τη δημιουργία νέων υδρογεωτρήσεων, την κατασκευή δεξαμενών ύδρευσης, την αλλαγή δικτύων και άλλες παρεμβάσεις για την εξασφάλιση επαρκούς υδροδότησης.
Στο πλαίσιο αυτό υπογράψαμε Συμφωνία Συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για παροχή τεχνικής βοήθειας για ωρίμανση κρίσιμων έργων στα νησιά, με έμφαση στην εξοικονόμηση ενέργειας, με στόχο την ωρίμανση έργων, ύψους 65.000.000 ευρώ. Ομοίως και σε συνεργασία με την ΕΕ και την DG Regio, καταρτίζεται πρότυπη μελέτη «ολιστικών αφαλατώσεων» με διάθεση επιπλέον 60.000.000 ευρώ για 10 νησιά.
Επίσης, ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ενίσχυση της νησιωτικότητας είναι τα GR-Eco-Islands, στο πλαίσιο της απανθρακοποίησης των νησιών. Αφορά 39 μικρά νησιά με πόρους που ξεκινούν από τα 157.000.000 ευρώ και συνεχώς θα αυξάνονται για στοχευμένες λύσεις και παρεμβάσεις. Στο υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, η αντιμετώπιση της λειψυδρίας στα νησιά αποτελεί βασική προτεραιότητα. Βάζουμε τις βάσεις για μια μόνιμη λύση, αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες που σέβονται το περιβάλλον και προάγουν τη βιωσιμότητα.
Τι κονδύλια έχουν δεσμευτεί για τη χρηματοδότηση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης των άγονων γραμμών;
Στο υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα και προτεραιότητα στην ακτοπλοϊκή διασύνδεση των νησιών, στην ενίσχυση της εδαφικής συνοχής του νησιωτικού με τον χερσαίο χώρο και στη γενικότερη ανάπτυξη του νησιωτικού χώρου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2019, όταν αναλάβαμε, το ποσό που διετίθετο για τη στήριξη των άγονων γραμμών ανερχόταν σε 90 εκατ. ευρώ. Σήμερα ανέρχεται στα 150 εκατ. ευρώ! Παρά τη σημαντική αυτή πρόοδο, δεν επαναπαυόμαστε. Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη μελέτη για τη σταδιακή ανανέωση του γηρασμένου ακτοπλοϊκού μας στόλου, η οποία χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2025. Παράλληλα, σχεδιάζεται η κατασκευή νέων «πράσινων» πλοίων με Σύμπραξη Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα, τα οποία θα έχουν βελτιωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και θα εξυπηρετούν τις άγονες ενδονησιακές γραμμές. Στόχος του υπουργείου είναι στα «πράσινα» πλοία οι συμβάσεις να είναι 12ετούς διάρκειας. Επιπλέον, κατόπιν επιτυχούς διαπραγμάτευσης του υπουργού μας Χρήστου Στυλιανίδη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το αρχικό ποσό που προορίζεται για το πιλοτικό πρόγραμμα κατασκευής των «πράσινων» πλοίων αυξήθηκε από 80 εκατ. ευρώ σε 265 εκατ. ευρώ, και αυτή είναι μια πολύ θετική εξέλιξη. Μπορεί δε το όλο πρόγραμμα να υπερβεί τα 400 εκατ. ευρώ.
Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική ναυτιλία;
Θα έλεγα πως το μεγαλύτερο στοίχημα που καλούμαστε να κερδίσουμε είναι αυτό της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας. Αφενός διότι πρέπει να τηρήσουμε τα χρονοδιαγράμματα που θέτουν η ΕΕ και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ) ως προς τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αφετέρου διότι το κόστος αντικατάστασης ή ανακατασκευής του στόλου είναι εξαιρετικά υψηλό. Άλλη πρόκληση θα έλεγα πως είναι το χαμηλό ενδιαφέρον για την εισαγωγή των νέων στα ναυτικά επαγγέλματα και τα κίνητρα που πρέπει να δοθούν, ώστε αυτό να αρθεί. Όσον αφορά το υπάρχον προσωπικό, η διά βίου εκπαίδευση και η διαρκής αναβάθμιση των δεξιοτήτων του αποτελεί επίσης φιλόδοξο στόχο (re-skilling και up-skilling). Τέλος, η ψηφιοποίηση της ναυτιλίας και η προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες και στην Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί ένα εξίσου σημαντικό ζήτημα. Η ολοκλήρωση της ψηφιακής μετάβασης θα περιορίσει τη γραφειοκρατία, ενισχύοντας παράλληλα την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
