Με πάνω από 100 δισ. δολάρια για εξοπλισμούς και υποδομές, το Βερολίνο επιστρέφει στο προσκήνιο ως στρατιωτικός παίκτης πρώτης γραμμής
Όταν ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς παρουσίασε στην Μπούντεσταγκ τον νέο αμυντικό προϋπολογισμό, το χειροκρότημα δεν ήταν απλώς κοινοβουλευτικό, ήταν ιστορικό. Με πάνω από 100 δισεκατομμύρια δολάρια για εξοπλισμούς και υποδομές, η Γερμανία φαίνεται πως εγκαταλείπει τη μακρόχρονη ουδετερότητα της ισχύος και επιστρέφει στο προσκήνιο ως στρατιωτικός παίκτης πρώτης γραμμής.
Σύμφωνα με το «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» και το ρεπορτάζ του Βασίλη Σκουλαράκου, η Ευρώπη στηρίχθηκε για δεκαετίες στη Γερμανία ως οικονομική μηχανή, με την εικόνα της στρατιωτικής υπερδύναμης να μοιάζει καλά «κλειδωμένη». Ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία γκρέμισε τη βεβαιότητα πως η ειρήνη μπορεί να διασφαλιστεί με συμβόλαια και εμπορικές συμφωνίες, με το Βερολίνο πλέον να αναθεωρεί τη στάση του, εγκαταλείποντας τη μεταπολεμική του αδράνεια και στρεφόμενο προς τη στρατιωτική ισχύ.
Οι στρατιωτικές δαπάνες της Γερμανίας είναι πλέον οι υψηλότερες μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και, έπειτα από οκτώ δεκαετίες, ο «κοιμώμενος γίγαντας» της Ευρώπης δείχνει να ξυπνά. Τα ερωτήματα και οι ανησυχίες, πολλές… Θα προστατεύσει ή θα επισκιάσει τα συμφέροντα της Γηραιάς Ηπείρου;
Ο ρεαλισμός της αποτροπής
Η στρατηγική μεταμόρφωση της Γερμανίας σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Για δεκαετίες, το Βερολίνο στηριζόταν στη θεωρία του Wandel durch Handel (Αλλαγή μέσω Εμπορίου). Η υπόθεση ήταν απλή… η οικονομική αλληλεξάρτηση αποτρέπει τους πολέμους. Αν δύο οικονομίες εξαρτώνται η μία από την άλλη, κανείς δεν έχει συμφέρον να πολεμήσει. Έτσι γεννήθηκε ο πρώτος αγωγός φυσικού αερίου από τη Σοβιετική Ένωση προς τη Δυτική Ευρώπη. Αγοράζεται όμως η ειρήνη;
Αυτή η λογική κατέρρευσε το 2022, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Γερμανία, εξαρτημένη ενεργειακά από τη Μόσχα και χωρίς ισχυρό στρατό, βρέθηκε απροετοίμαστη, με το σοκ του πολέμου να λειτουργεί σαν «ηλεκτροσόκ» στην πολιτική της τάξη.
«Πρέπει ξανά!»
Το δόγμα του «ποτέ ξανά» μετατράπηκε σε «πρέπει ξανά», με την πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων να συμφωνούν πως απαιτείται αλλαγή δόγματος… και μάλιστα άμεσα!
Ο πρώην καγκελάριος Όλαφ Σολτς αρχίζει να προωθεί προγράμματα στρατιωτικής ανασυγκρότησης, ενώ ο νυν καγκελάριος Μερτς δρομολογεί αγορές που δεν έχουν προηγούμενο εδώ και δεκαετίες:
- Επενδύσεις στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία (Rheinmetall, Hensoldt, Krauss-Maffei Wegmann).
- Παραγγελία 35+15 μαχητικών F-35 από τις ΗΠΑ.
- Ναυπήγηση πανίσχυρων φρεγατών και υποβρυχίων.
- Συμμετοχή στο ευρωπαϊκό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας (European Sky Shield).
- Ενίσχυση της Bundeswehr (Ομοσπονδιακή Άμυνα) με 260.000 στρατιώτες.
Η μεταστροφή είναι τόσο στρατηγική όσο και ψυχολογική, με την κυβέρνηση αλλά και τους πολίτες της χώρας να… απελευθερώνονται σταδιακά από τη «μεταπολεμική ενοχή» και να αποδέχονται ότι η ειρήνη χωρίς αποτροπή είναι αυταπάτη.
Μάλιστα, στο πλαίσιο αυτό, το Ομοσπονδιακό Γραφείο Πολιτικής Προστασίας και Αντιμετώπισης Καταστροφών, παρουσίασε έναν νέο οδηγό επιβίωσης και προετοιμασίας για κρίσεις, ο οποίος περιλαμβάνει σαφείς κανόνες που θα πρέπει να ακολουθούν οι πολίτες σε περιπτώσεις πολέμου, εκρήξεων ή αεροπορικών επιθέσεων.
Επιπλέον, παρέχει συμβουλές για τη διαχείριση έντονων συναισθημάτων, όπως φόβος και άγχος, εν μέσω κρίσιμων καταστάσεων, τόσο για τους ίδιους τους πολίτες όσο και για τις οικογένειές τους και ιδιαίτερα για τα παιδιά.
Ισορροπίες και ανησυχίες
Η νέα αυτή στάση δεν είναι μόνο εσωτερική υπόθεση του Βερολίνου. Αναδιαμορφώνει ολόκληρο τον ευρωπαϊκό χάρτη ασφαλείας. Η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και η Ουγγαρία θα λέγαμε πως βλέπουν στη Γερμανία τον φυσικό ηγέτη της ηπείρου στο πεδίο της άμυνας, την ώρα που η Γαλλία ανησυχεί για τον ρόλο της και η Βρετανία επανακαθορίζει τη στάση της.
Το κενό ηγεσίας στην Ευρώπη, η Γερμανία δείχνει διατεθειμένη να το καλύψει, όχι μόνο πολιτικά, αλλά και επί του πεδίου, τοποθετώντας ήδη στρατεύματα στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ.
Η ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης χρησιμοποιεί πλέον τη βιομηχανική της υπεροχή και για στρατιωτικούς σκοπούς. Με 25% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης και εξαγωγική βάση άνω του 80%, η Γερμανία αξιοποιεί την οικονομική της μηχανή για να παράγει τεχνολογία, οπλικά συστήματα και ασφάλεια.
Η επανεμφάνισή της, ωστόσο, προκαλεί εύλογες ανησυχίες. Όχι μόνο στη Ρωσία, που αντιμετωπίζει τη Γερμανία ως απειλή και αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της. Η καχυποψία για το «οι Γερμανοί ξανάρχονται» κυριεύει αρκετές χώρες και εντός της Ευρώπης, με την επίσης πανίσχυρη Γαλλία να εκφράζει φόβους για ανατροπή των ισορροπιών.
Το ερώτημα είναι κρίσιμο και απαιτεί απαντήσεις: Μπορεί η Γερμανία να ηγηθεί χωρίς να επιβληθεί; Να προστατεύσει την Ευρώπη χωρίς να την καθοδηγήσει μονομερώς;
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έσβησε τον στρατιωτικό μεγαλοϊδεατισμό της Γερμανίας, όχι όμως και ορισμένες φιλοδοξίες. Η χώρα που για οκτώ δεκαετίες επένδυσε στην οικονομική ισχύ, επανέρχεται τώρα ως «πυλώνας ασφάλειας». Το αν αυτός ο «κοιμώμενος γίγαντας» θα αποδειχθεί προστάτης ή πρόκληση για την Ευρώπη, θα το δείξει η ιστορία. Πάντως, η αυταπάτη ότι η ειρήνη μπορεί να υπάρξει χωρίς ισχύ, τελείωσε.
