Οι ένοπλες συγκρούσεις ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις φυσικές καταστροφές ως βασική αιτία εσωτερικού εκτοπισμού
Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα παραμένει η ανθρωπιστική κρίση των εσωτερικών εκτοπισμών παγκοσμίως, με τις ένοπλες συγκρούσεις και τη βία να αποτελούν πλέον τη βασικότερη αιτία αναγκαστικής μετακίνησης πληθυσμών μέσα στις ίδιες τους τις χώρες.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Παρατηρητηρίου Εσωτερικού Εκτοπισμού (IDMC) και του Νορβηγικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (NRC), το 2025 καταγράφηκαν 32,3 εκατομμύρια νέοι εκτοπισμοί εξαιτίας πολέμων και συγκρούσεων, αριθμός αυξημένος κατά 60% σε σχέση με το 2024 και ο υψηλότερος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Συνολικά, οι νέοι εσωτερικοί εκτοπισμοί ανήλθαν σε 65,8 εκατομμύρια, ενώ ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που ζουν εκτοπισμένοι μέσα στις ίδιες τους τις χώρες έφτασε τα 82,2 εκατομμύρια — το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία μετά το 2024.
Η διευθύντρια του IDMC, Τρέισι Λούκας, χαρακτήρισε τις εξελίξεις «σήμα συναγερμού», τονίζοντας πως «δεν είχαν ποτέ ξανά καταγραφεί τόσο ιλιγγιώδεις αριθμοί εκτοπισμών λόγω συγκρούσεων».
Ιράν και ΛΔ Κονγκό στο επίκεντρο της κρίσης
Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν τα δύο τρίτα των νέων εκτοπισμών λόγω βίας καταγράφηκαν στο Ιράν και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με περίπου 10 εκατομμύρια νέους εκτοπισμούς σε κάθε χώρα.
Παράλληλα, σχεδόν οι μισοί από τους 68,6 εκατομμύρια ανθρώπους που παραμένουν εκτοπισμένοι εξαιτίας συγκρούσεων βρίσκονται σε μόλις πέντε χώρες: στο Σουδάν, την Κολομβία, τη Συρία, την Υεμένη και το Αφγανιστάν.
Το Σουδάν διατηρεί για τρίτη συνεχόμενη χρονιά τη θλιβερή πρωτιά, με περισσότερους από 9 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους λόγω του συνεχιζόμενου εμφυλίου πολέμου.
Ο επικεφαλής του NRC, Γιαν Έγκελαντ, έκανε λόγο για «παγκόσμια κατάρρευση της πρόληψης συγκρούσεων και της προστασίας των αμάχων», επισημαίνοντας ότι εκατομμύρια άνθρωποι συνεχίζουν να εγκαταλείπουν τις εστίες τους σε περιοχές όπως το Σουδάν, η ΛΔ Κονγκό, το Ιράν και ο Λίβανος.
Μείωση εκτοπισμών από φυσικές καταστροφές, αλλά αυξάνεται η απειλή της κλιματικής αλλαγής
Η έκθεση καταγράφει παράλληλα μείωση κατά 35% των εκτοπισμών που σχετίζονται με φυσικές καταστροφές, οι οποίοι ανήλθαν σε 29,9 εκατομμύρια το 2025.
Ωστόσο, οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οδηγώντας ακόμη και χώρες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ασφαλείς σε μαζικούς εκτοπισμούς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των εκτοπισμών λόγω δασικών πυρκαγιών, καθώς σχεδόν 700.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους το 2025 εξαιτίας πυρκαγιών σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.
Ανησυχία για τις περικοπές στη χρηματοδότηση ανθρωπιστικών οργανώσεων
Η έκθεση δημοσιοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ανθρωπιστικές οργανώσεις αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές πιέσεις, κυρίως λόγω της μείωσης της αμερικανικής χρηματοδότησης, έπειτα από αποφάσεις της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι οι εσωτερικά εκτοπισμένοι, που συχνά παραμένουν λιγότερο ορατοί από τους πρόσφυγες, πλήττονται δυσανάλογα από τις περικοπές.
Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική μείωση στη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων για τους εκτοπισμούς, γεγονός που δυσχεραίνει τον σχεδιασμό πολιτικών και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
«Τα αξιόπιστα δεδομένα είναι απαραίτητα ώστε να κατανοήσουμε πού οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες και να μπορέσουν οι πολιτικές και οι πόροι να ανταποκριθούν στις προκλήσεις», υπογράμμισε η Τρέισι Λούκας.
