Ο Μάιος είναι μήνας ευαισθητοποίησης για το μελάνωμα – Οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία της πρόληψης, της αυτοεξέτασης και των σύγχρονων ανοσοθεραπειών
Ο Μάιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως μήνας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για το μελάνωμα και τους καρκίνους του δέρματος, με τους επιστήμονες να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς η συχνότητα εμφάνισης της νόσου αυξάνεται συνεχώς παγκοσμίως.
Το μελάνωμα αποτελεί την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος και αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα δηλαδή που παράγουν τη μελανίνη. Παρότι εμφανίζεται λιγότερο συχνά σε σχέση με άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος, ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των θανάτων λόγω της αυξημένης μεταστατικής του ικανότητας.
Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, και ο καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος επισημαίνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας για την πρόγνωση της νόσου.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αυτοεξέταση του δέρματος και η τακτική παρακολούθηση από δερματολόγο είναι κρίσιμες, ιδιαίτερα για άτομα με αυξημένο αριθμό σπίλων, ανοιχτόχρωμο δέρμα, οικογενειακό ιστορικό ή αυξημένη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Βασικό εργαλείο αναγνώρισης ύποπτων αλλοιώσεων παραμένει το σύστημα ABCDE, το οποίο περιλαμβάνει την ασυμμετρία, τα ασαφή όρια, την ποικιλία χρώματος, τη διάμετρο και την εξέλιξη μιας δερματικής βλάβης.
Τα τελευταία χρόνια, η θεραπευτική αντιμετώπιση του μελανώματος έχει αλλάξει ριζικά χάρη στην ανοσοθεραπεία και τις στοχευμένες θεραπείες. Οι αναστολείς σημείων ανοσολογικού ελέγχου, όπως οι PD-1 και CTLA-4 inhibitors, έχουν βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση ακόμη και ασθενών με μεταστατική νόσο.
Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν πλέον οι νεοεπικουρικές θεραπείες πριν από χειρουργικές επεμβάσεις σε ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα, ενώ νέες ερευνητικές προσεγγίσεις συνδυάζουν ανοσοθεραπεία με αντικαρκινικά εμβόλια, με στόχο την ενίσχυση της ανοσολογικής απόκρισης του οργανισμού.
Παράλληλα, η σύγχρονη ογκολογία στρέφεται όλο και περισσότερο προς την «ιατρική ακριβείας», με μελέτες να εξετάζουν νέους βιοδείκτες στο αίμα που θα μπορούσαν να προβλέψουν την ανταπόκριση των ασθενών στις θεραπείες και να επιτρέψουν πιο εξατομικευμένες επιλογές αντιμετώπισης.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν επίσης ότι οι εγκεφαλικές μεταστάσεις παραμένουν μία από τις σοβαρότερες επιπλοκές της νόσου, ακόμη και μετά από χειρουργική αφαίρεση, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη στενή παρακολούθηση των ασθενών υψηλού κινδύνου.
Το μήνυμα της φετινής καμπάνιας ευαισθητοποίησης είναι σαφές: το μελάνωμα δεν αποτελεί πλέον νόσο χωρίς θεραπευτικές επιλογές. Η πρόληψη, η προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία, η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την πορεία της νόσου και να σώσουν ζωές.
