Η Τσεχία εφαρμόζει και δοκιμάζει πρώτη την ιδέα που αναμένεται να εξαπλωθεί σύντομα και σε άλλες χώρες
Νέα εποχή φαίνεται να ξημερώνει για τα όρια ταχύτητας στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητοδρόμους, καθώς όλο και περισσότερες χώρες στρέφονται σε «έξυπνα» συστήματα που προσαρμόζουν δυναμικά τη μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα ανάλογα με τις συνθήκες του δρόμου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Τσεχία, η οποία δοκιμάζει ήδη την αύξηση του ορίου έως και στα 150 χλμ./ώρα σε συγκεκριμένα τμήματα αυτοκινητοδρόμων, με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα
Το πιλοτικό μέτρο εφαρμόζεται στον αυτοκινητόδρομο D3, κοντά στο České Budějovice, όπου το όριο δεν είναι πλέον σταθερό αλλά μεταβάλλεται σε πραγματικό χρόνο.
Ένα εξελιγμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης αναλύει συνεχώς:
- την πυκνότητα της κυκλοφορίας
- τις καιρικές συνθήκες
- την ώρα της ημέρας
- πιθανή παρουσία ατυχημάτων ή έργων
και ανάλογα επιλέγει αν το όριο θα είναι:
- 100 χλμ./ώρα
- 130 χλμ./ώρα
- ή έως 150 χλμ./ώρα
Με αυτόν τον τρόπο, οι οδηγοί μπορούν να κινούνται ταχύτερα όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν, αλλά και πιο αργά όταν αυξάνεται ο κίνδυνος.
Παράταση του μέτρου έως το 2026
Το υπουργείο Μεταφορών της Τσεχίας ανακοίνωσε ότι η δοκιμαστική εφαρμογή, που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025, θα συνεχιστεί έως το τέλος του 2026 ώστε να συγκεντρωθούν περισσότερα στοιχεία για την αποτελεσματικότητά της.
Σύμφωνα με τις πρώτες μετρήσεις:
- η μέση ταχύτητα των οχημάτων αυξήθηκε περίπου κατά 10 χλμ./ώρα
- μειώθηκαν οι παραβάσεις ορίων ταχύτητας
- κυρίως στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας
Παρόλα αυτά, πάνω από το 40% των οδηγών στην αριστερή λωρίδα εξακολουθεί να κινείται πάνω από το επιτρεπόμενο όριο.
Και άλλες χώρες μπαίνουν στο παιχνίδι
Ανάλογες τεχνολογίες εφαρμόζονται ήδη και στην Ισπανία.
Στον αυτοκινητόδρομο AP-7, σε τμήμα περίπου 145 χιλιομέτρων, το παραδοσιακό όριο των 120 χλμ./ώρα έχει αντικατασταθεί από μεταβλητά όρια ταχύτητας που μπορούν — υπό ιδανικές συνθήκες — να φτάσουν και εκεί τα 150 χλμ./ώρα.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν ότι τα «έξυπνα» όρια μπορούν να βοηθήσουν τόσο στη βελτίωση της κυκλοφορίας όσο και στη μείωση των επικίνδυνων παραβιάσεων.
Οι φόβοι για αύξηση των ατυχημάτων
Ωστόσο, δεν λείπουν και οι επιφυλάξεις.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας, ακόμη και αύξηση κατά 10 χλμ./ώρα μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο σοβαρού τροχαίου, ειδικά σε συνθήκες βροχής, ομίχλης ή αυξημένης κυκλοφορίας.
Για τον λόγο αυτό, τα νέα συστήματα βασίζονται στην άμεση προσαρμογή των ορίων και όχι σε μόνιμη αύξηση της ταχύτητας.
Το βέβαιο είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει πλέον δυναμικά και στους δρόμους, αλλάζοντας σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο κινούμαστε στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητοδρόμους.
