Οι χαρακτηριστικές «ρυτίδες» στην επιφάνειά του δείχνουν ότι ο μικρότερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος έχει χάσει μεγαλύτερο μέρος του αρχικού του όγκου, ανοίγοντας νέο παράθυρο στην κατανόηση του πυρήνα και της γεωλογικής του ιστορίας
Ο Ερμής φαίνεται πως έχει συρρικνωθεί περισσότερο απ’ όσο εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters δείχνει ότι η μείωση του μεγέθους του πλανήτη μπορεί να είναι κατά 10% έως 30% μεγαλύτερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Οι ενδείξεις βρίσκονται πάνω στην ίδια του την επιφάνεια. Οι μεγάλες κορυφογραμμές και οι απόκρημνες πλαγιές που διασχίζουν τον Ερμή λειτουργούν σαν γεωλογικές «ρυτίδες» και αποτελούν ίχνη της σταδιακής ψύξης και συρρίκνωσής του.
Πώς «ζάρωσε» ένας ολόκληρος πλανήτης
Ο Ερμής σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια και, όπως οι υπόλοιποι βραχώδεις πλανήτες, ξεκίνησε τη ζωή του πολύ θερμότερος από ό,τι είναι σήμερα.
Καθώς το εσωτερικό του ψυχόταν σταδιακά, ο πλανήτης συστελλόταν. Η διαδικασία αυτή παραμόρφωσε τον φλοιό του και δημιούργησε τεράστιες γεωλογικές δομές, ορισμένες από τις οποίες φτάνουν σε ύψος έως και 1,6 χιλιόμετρα και εκτείνονται για εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Ωστόσο, η επιφάνεια του Ερμή έχει βομβαρδιστεί επί δισεκατομμύρια χρόνια από αστεροειδείς και κομήτες. Τα υλικά που εκτοξεύθηκαν από αυτές τις συγκρούσεις μπορεί να έχουν καλύψει μέρος των γεωλογικών σημαδιών της συρρίκνωσης και να έχουν οδηγήσει τους επιστήμονες σε μικρότερες εκτιμήσεις.
Έως 11,6 χιλιόμετρα μικρότερη ακτίνα
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον πλανητολόγο Γκάκου Νισιγιάμα, χρησιμοποίησε δεδομένα από την αποστολή MESSENGER της NASA για να χαρτογραφήσει την τραχύτητα της επιφάνειας του Ερμή.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στις πιο τραχιές περιοχές εμφανίζονται λιγότερες από τις χαρακτηριστικές δομές συρρίκνωσης. Αυτό τους οδήγησε στην υπόθεση ότι αρκετές από αυτές μπορεί να έχουν καλυφθεί από υλικά που προήλθαν από προσκρούσεις.
Με βάση τους νέους υπολογισμούς, η ακτίνα του Ερμή ενδέχεται να έχει μειωθεί συνολικά κατά περίπου 11,6 χιλιόμετρα. Προηγούμενες έρευνες τοποθετούσαν τη συρρίκνωση από μόλις 1 έως 2 χιλιόμετρα και, στις υψηλότερες εκτιμήσεις, έως περίπου 7 χιλιόμετρα.
Τι μπορεί να μας πει αυτό για το εσωτερικό του
Η ακριβέστερη μέτρηση της συρρίκνωσης του Ερμή δεν αφορά μόνο το μέγεθός του. Μπορεί να δώσει κρίσιμες πληροφορίες για το τι κρύβεται κάτω από την επιφάνειά του.
Ο Ερμής είναι ο δεύτερος πυκνότερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος μετά τη Γη και διαθέτει έναν ασυνήθιστα μεγάλο μεταλλικό πυρήνα σε σχέση με το συνολικό του μέγεθος.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, μεγαλύτερη συρρίκνωση θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο πυρήνας του είναι ακόμη μεγαλύτερος απ’ όσο εκτιμάται, ότι περιέχει μικρότερη ποσότητα ελαφρών στοιχείων ή ότι ο πλανήτης ξεκίνησε την εξέλιξή του από υψηλότερη αρχική θερμοκρασία.
Παράλληλα, οι νέες μετρήσεις μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση της τεκτονικής και ηφαιστειακής ιστορίας του, αλλά και του τρόπου με τον οποίο δημιουργήθηκε το μαγνητικό του πεδίο.
Η BepiColombo μπορεί να δώσει τις απαντήσεις
Περισσότερα στοιχεία αναμένεται να δώσει η αποστολή BepiColombo, η οποία βρίσκεται στην τελική φάση του πολυετούς ταξιδιού της προς τον Ερμή.
Η αποστολή θα θέσει δύο διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη και θα πραγματοποιήσει λεπτομερέστερες μετρήσεις της τοπογραφίας, του βαρυτικού πεδίου, του πάχους του φλοιού και της χημικής σύστασης της επιφάνειας.
Σε αντίθεση με το MESSENGER, το οποίο συγκέντρωσε δεδομένα υψηλής ανάλυσης κυρίως από το βόρειο ημισφαίριο, η BepiColombo αναμένεται να προσφέρει μια πολύ πιο ολοκληρωμένη εικόνα ολόκληρου του πλανήτη.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι τα νέα δεδομένα θα δείξουν αν οι πρόσφατες εκτιμήσεις για τη συρρίκνωση του Ερμή είναι σωστές και θα τους βοηθήσουν να κατανοήσουν καλύτερα πώς εξελίχθηκε ο πιο κοντινός στον Ήλιο πλανήτης.