Ορμονικές αλλαγές που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση μπορούν να προκαλέσουν ξηροστομία, φλεγμονές των ούλων και προβλήματα στη γνάθο – Τι δείχνουν οι μελέτες και τι συστήνουν οι ειδικοί για πρόληψη
Μια λιγότερο γνωστή πτυχή της εμμηνόπαυσης αφορά τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη στοματική κοιλότητα, καθώς οι ορμονικές μεταβολές δεν επηρεάζουν μόνο γνωστά συμπτώματα όπως οι εξάψεις και οι διαταραχές ύπνου, αλλά και τη στοματική υγεία.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα οιστρογόνα επιδρούν σε πολλούς ιστούς του σώματος, μεταξύ αυτών και στο στόμα. Σύμφωνα με την Πουρνίμα Κουμάρ (Purnima Kumar), εκπρόσωπο της Αμερικανικής Οδοντιατρικής Ένωσης, η μείωση των επιπέδων τους μπορεί να επηρεάσει τα ούλα, τους σιελογόνους αδένες, τους βλεννογόνους και τα οστά που στηρίζουν τα δόντια.
Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση αναφέρουν συχνότερα ξηροστομία, αίσθημα καύσου στο στόμα και αλλαγές στη γεύση σε σχέση με την αναπαραγωγική ηλικία.
Η ξηροστομία συγκαταλέγεται στα πιο συχνά συμπτώματα, με εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι έως και το 50% των γυναικών μπορεί να εμφανίσει μειωμένη παραγωγή σάλιου στην περιεμμηνόπαυση και μετά την εμμηνόπαυση. Το σάλιο παίζει καθοριστικό ρόλο στην προστασία των δοντιών και των ούλων, καθώς συμβάλλει στην απομάκρυνση μικροβίων και στη διατήρηση της ισορροπίας του pH στο στόμα.
Η μείωση της παραγωγής του συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας, ουλίτιδας, κακοσμίας και ευαισθησίας των δοντιών, ενώ αρκετές γυναίκες αναφέρουν επίσης αίσθημα καύσου στη γλώσσα ή στον στοματικό βλεννογόνο.
Παράλληλα, οι ορμονικές αλλαγές φαίνεται να επηρεάζουν και τα ούλα. Σύμφωνα με επιστημονικές ανασκοπήσεις, η μείωση των οιστρογόνων συνδέεται με αυξημένη φλεγμονή και υψηλότερο κίνδυνο περιοδοντικής νόσου, με αποτέλεσμα τα ούλα να αιμορραγούν πιο εύκολα και να εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία.
Οι επιδράσεις επεκτείνονται και στο οστικό σύστημα της γνάθου. Η απώλεια οστικής πυκνότητας που παρατηρείται μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάσει τη στήριξη των δοντιών, οδηγώντας σε πιθανές μετακινήσεις ή αλλαγές στη σύγκλειση.
Επιπλέον, αρκετές γυναίκες εμφανίζουν συμπτώματα από την κροταφογναθική άρθρωση, όπως πόνο στη γνάθο, πονοκεφάλους, δυσκαμψία ή τρίξιμο των δοντιών κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Νεότερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Periodontal Research το 2024 αναφέρει ότι η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης ενδέχεται να σχετίζεται με μειωμένη φλεγμονή των ούλων και πιο αργή απώλεια οστού στη γνάθο, αν και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω δεδομένα.
Οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία της πρόληψης και της σωστής στοματικής υγιεινής κατά την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Συνιστώνται βούρτσισμα δύο φορές ημερησίως με φθοριούχο οδοντόκρεμα, χρήση οδοντικού νήματος και τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι.
Η επαρκής ενυδάτωση μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της ξηροστομίας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ο οδοντίατρος μπορεί να συστήσει εξειδικευμένα σκευάσματα ή πιο συχνούς καθαρισμούς.
Τέλος, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η στοματική υγεία συνδέεται άμεσα με τη συνολική υγεία του οργανισμού, συστήνοντας υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών όπως ισορροπημένη διατροφή, άσκηση, επαρκής ύπνος, διακοπή καπνίσματος και διαχείριση παραγόντων όπως το στρες, η χοληστερόλη και η αρτηριακή πίεση.
Σε κάθε περίπτωση, συμπτώματα όπως αιμορραγία των ούλων, επίμονη ξηροστομία, πόνος στη γνάθο ή μετακινήσεις δοντιών απαιτούν άμεση αξιολόγηση από οδοντίατρο, ώστε να αποφευχθούν πιο σοβαρές επιπλοκές.
