Εντατικοί έλεγχοι σε δωρεές, γονικές παροχές και κοινούς λογαριασμούς – Οι κινήσεις που μπορεί να θεωρηθούν συγκαλυμμένη μεταβίβαση περιουσίας
Αυστηρότερους ελέγχους στις χρηματικές συναλλαγές μεταξύ συγγενικών προσώπων πραγματοποιεί η φορολογική διοίκηση, στρέφοντας το ενδιαφέρον της σε γονικές παροχές, δωρεές και κινήσεις κεφαλαίων μέσω κοινών τραπεζικών λογαριασμών.
Στόχος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων είναι να εντοπίσει περιπτώσεις στις οποίες μια φαινομενικά απλή τραπεζική μεταφορά υποκρύπτει μεταβίβαση περιουσίας που θα έπρεπε να έχει δηλωθεί και φορολογηθεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Οι κοινοί λογαριασμοί στο επίκεντρο των ελέγχων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μεταφορές χρημάτων από κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς προς ατομικούς ή προς λογαριασμούς με διαφορετική σύνθεση συνδικαιούχων.
Οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν όχι μόνο τη διαδρομή των χρημάτων αλλά και την πραγματική προέλευσή τους. Καθοριστικό στοιχείο αποτελεί το ποιος κατέθεσε τα χρήματα, ποιος δημιούργησε το διαθέσιμο υπόλοιπο και ποιος τελικά τα χρησιμοποίησε.
Η ιδιότητα του συνδικαιούχου, σύμφωνα με τη φορολογική πρακτική, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και δικαίωμα επί του συνόλου των κεφαλαίων που βρίσκονται σε έναν κοινό λογαριασμό.
Η υπόθεση των 240.000 ευρώ που άνοιξε τον δρόμο
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και αφορούσε μεταφορά ποσού 240.000 ευρώ από οικογενειακό κοινό λογαριασμό σε νέο λογαριασμό στον οποίο συμμετείχε ο γιος και η σύζυγός του.
Η φορολογική διοίκηση έκρινε ότι η συναλλαγή συνιστούσε άτυπη δωρεά, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι ο δικαιούχος είχε συμβάλει στη δημιουργία του αρχικού κεφαλαίου. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι μετά τη μεταφορά των χρημάτων αποκλειστική δυνατότητα χρήσης είχαν ο ίδιος και η σύζυγός του.
Η προσφυγή του φορολογούμενου απορρίφθηκε, επιβεβαιώνοντας τη θέση της διοίκησης ότι η προέλευση και η πραγματική διάθεση των κεφαλαίων αποτελούν βασικά κριτήρια για τον χαρακτηρισμό μιας συναλλαγής.
Πάνω από 1.000 υποθέσεις στο φετινό πρόγραμμα ελέγχων
Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, μέσα στο έτος πρόκειται να ελεγχθούν 1.080 υποθέσεις που σχετίζονται με χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις καταστρατήγησης των φορολογικών απαλλαγών ή προσπάθειες μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων μέσω τρίτων προσώπων με σκοπό την αποφυγή φόρων.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και οι προϋποθέσεις
Το ισχύον καθεστώς προβλέπει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια.
Η απαλλαγή, ωστόσο, δεν παρέχεται αυτόματα. Προϋπόθεση αποτελεί η διενέργεια της συναλλαγής μέσω του τραπεζικού συστήματος και η ορθή δήλωσή της στις φορολογικές αρχές.
Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν τα απαιτούμενα τραπεζικά στοιχεία ή δεν προσκομιστούν τα αναγκαία δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να απορρίψει την εφαρμογή του αφορολόγητου.
Οι φορολογικές παγίδες που κοστίζουν ακριβά
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις χρηματικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά. Παρότι συχνά αντιμετωπίζονται ως οικογενειακές διευκολύνσεις, η νομοθεσία προβλέπει ότι όταν δεν μεσολαβεί τραπεζική συναλλαγή, η φορολογική απαλλαγή χάνεται.
Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να επιβληθεί φόρος από το πρώτο ευρώ, ενώ ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας οι συντελεστές ενδέχεται να φτάσουν το 10%, το 20% ή ακόμη και το 40%.
Παράλληλα, υπό εξέταση τίθενται και οι διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μέσω διαφορετικών συγγενικών προσώπων, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνται ως ενδιάμεσοι κρίκοι για την παράκαμψη των φορολογικών διατάξεων.
Ποιες συναλλαγές δεν προκαλούν φορολογικό ζήτημα
Αντίθετα, οι μικρές μεταφορές χρημάτων που εξυπηρετούν καθημερινές ανάγκες δεν θεωρούνται συνήθως δωρεές και δεν δημιουργούν φορολογικές υποχρεώσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα μικρά ποσά που αποστέλλονται από γονείς προς παιδιά για προσωπικά έξοδα, χαρτζιλίκι ή κάλυψη βασικών αναγκών μέσω ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληρωμών.
Ωστόσο, όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό και όσο πιο σύνθετη η διαδρομή των χρημάτων, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να ενεργοποιηθεί φορολογικός έλεγχος και να ζητηθούν πρόσθετες αποδείξεις για την προέλευση και τον σκοπό της συναλλαγής.