Η Αθήνα δεν ζητά εξαίρεση για εισαγωγές LNG στην εγχώρια αγορά, αλλά για τη δυνατότητα των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών να συνεχίσουν να μεταφέρουν ρωσικό LNG σε τρίτες χώρες
Η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εγκρίνει νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας συναντά σοβαρές αντιστάσεις, με την Ελλάδα να ζητά αλλαγές στην προγραμματισμένη πλήρη απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), προκαλώντας έντονες αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με το Euronews, η Αθήνα επιδιώκει να εξαιρεθεί από την απαγόρευση η μεταφορά ρωσικού LNG προς αγορές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο θα πλήξει κυρίως την ευρωπαϊκή ναυτιλία χωρίς να μειώσει ουσιαστικά τα έσοδα της Μόσχας.
Η πλήρης απαγόρευση, η οποία έχει συμφωνηθεί να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, προβλέπει την απαγόρευση αγοράς, εισαγωγής αλλά και μεταφοράς ρωσικού LNG, ακόμη και όταν ο τελικός προορισμός βρίσκεται εκτός ΕΕ.
Η ελληνική θέση
Η ελληνική κυβέρνηση δεν ζητά εξαίρεση για εισαγωγές LNG στην εγχώρια αγορά, αλλά για τη δυνατότητα των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών να συνεχίσουν να μεταφέρουν ρωσικό LNG σε τρίτες χώρες.
Αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση θα αποτελέσει «μόνο κόστος, χωρίς ουσιαστικό όφελος», καθώς η Ρωσία θα μπορούσε να στραφεί σε ναυτιλιακές εταιρείες τρίτων χωρών, κυρίως της Κίνας, διατηρώντας σχεδόν αμετάβλητα τα ενεργειακά της έσοδα.
Το επιχείρημα αυτό είχε προβληθεί και νωρίτερα φέτος, όταν η Ελλάδα αντιτάχθηκε σε πρόταση για πλήρη απαγόρευση παροχής θαλάσσιων υπηρεσιών σε ρωσικά πετρελαιοφόρα.
Αντιδράσεις από τους Ευρωπαίους εταίρους
Η ελληνική στάση έχει προκαλέσει δυσφορία σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι η Αθήνα επιχειρεί να τροποποιήσει εκ των υστέρων ένα νομικό κείμενο που είχε εγκριθεί ομόφωνα τον περασμένο Οκτώβριο, ενώ ορισμένοι θεωρούν πως η Ελλάδα εμφανίζεται λιγότερο πρόθυμη να αναλάβει το οικονομικό κόστος των κυρώσεων σε σχέση με άλλα κράτη-μέλη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η απαγόρευση αποτελεί βασικό εργαλείο για τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και διευκολύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αποδεσμευτούν από μακροχρόνιες συμβάσεις επικαλούμενες λόγους ανωτέρας βίας.
Στο επίκεντρο η Dynagas
Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται η ελληνικών συμφερόντων Dynagas, εταιρεία του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, η οποία διαθέτει εξειδικευμένο στόλο μεταφοράς LNG σε αρκτικές συνθήκες.
Η εταιρεία έχει ναυλώσει έντεκα πλοία – εκ των οποίων επτά παγοθραυστικά – για το έργο Yamal LNG, τον μεγαλύτερο παραγωγό υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ρωσίας.
Η Dynagas προειδοποιεί ότι η εφαρμογή της απαγόρευσης από το 2027 θα επιφέρει σημαντικές οικονομικές απώλειες, θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των μακροχρόνιων συμβάσεών της και θα καταστήσει πρακτικά ανενεργό μεγάλο μέρος του εξειδικευμένου στόλου της.
Το αδιέξοδο επηρεάζει και το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο
Η διαφωνία για το LNG έχει επιβραδύνει συνολικά τις διαπραγματεύσεις για το νέο πακέτο κυρώσεων.
Μεταξύ των εκκρεμοτήτων βρίσκεται και η αναθεώρηση του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου. Σύμφωνα με τον ισχύοντα μηχανισμό, το ανώτατο όριο πρέπει να αναπροσαρμόζεται κάθε έξι μήνες ώστε να παραμένει 15% χαμηλότερα από τη μέση τιμή της αγοράς.
Ωστόσο, η άνοδος των διεθνών τιμών μετά τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ θα οδηγούσε αυτόματα σε αύξηση του πλαφόν από τα 44,10 στα περίπου 58 δολάρια ανά βαρέλι.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ευνοούσε τη Ρωσία και προτείνει την αναβολή της αναπροσαρμογής έως τον Ιανουάριο του 2027, διατηρώντας το σημερινό όριο.
Παραμένουν ανοιχτά και άλλα ζητήματα
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε κεφάλαια όπως οι τραπεζικές συναλλαγές, τα κρυπτονομίσματα και τα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, αρκετές διατάξεις εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Μεταξύ αυτών είναι η απαγόρευση χορήγησης θεωρήσεων εισόδου σε Ρώσους στρατιωτικούς, η οποία έχει αποδυναμωθεί μετά τις επιφυλάξεις που εξέφρασαν η Γαλλία και η Ιταλία σχετικά με την εφαρμογή της.
Παράλληλα, η Αυστρία συνεχίζει να ζητά επανεξέταση των κυρώσεων σε βάρος της επενδυτικής εταιρείας Rasperia, υποστηρίζοντας ότι η διατήρησή τους επηρεάζει την υπόθεση αποζημίωσης της Raiffeisen Bank International για ζημίες ύψους 2,1 δισ. ευρώ στη Ρωσία.
Η θέση της Dynagas
Σε ανακοίνωσή της, η Dynagas τονίζει ότι επιθυμεί τον άμεσο τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ωστόσο προειδοποιεί ότι η καθολική απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες θα αποδυναμώσει τη στρατηγική θέση της ευρωπαϊκής ναυτιλίας χωρίς να επιτύχει τον στόχο της ουσιαστικής μείωσης των ρωσικών εσόδων.
Η εταιρεία επισημαίνει ότι τα εξειδικευμένα πλοία της έχουν δεσμευτεί με πολυετείς συμβάσεις που είχαν υπογραφεί πριν από την έναρξη του πολέμου, ενώ υποστηρίζει ότι, εάν οι ευρωπαϊκές εταιρείες αποχωρήσουν, το έργο θα συνεχιστεί από φορείς εκτός Δύσης.
Κατά την Dynagas, το αποτέλεσμα θα είναι η Ευρώπη να χάσει τεχνογνωσία, θέσεις εργασίας και στρατηγικές δυνατότητες στην αγορά μεταφοράς LNG, χωρίς ουσιαστική επίπτωση στις εξαγωγές της Ρωσίας. Για τον λόγο αυτό, χαιρετίζει τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντάς την μια πιο «ρεαλιστική» προσέγγιση που επιχειρεί να συνδυάσει τους γεωπολιτικούς στόχους με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας.
