Η Τεχεράνη θέτει έξι όρους για το άνοιγμα του στρατηγικού θαλάσσιου διαδρόμου – Στον αέρα οι προσδοκίες για άμεση επανέναρξη της ναυσιπλοΐας και αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας
Νέα δεδομένα δημιουργεί το Ιράν στις προσπάθειες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς η Τεχεράνη θέτει πλέον μια σειρά από αυστηρούς όρους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθιστώντας σαφές ότι το άνοιγμα του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος δεν θεωρείται δεδομένο.
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, δήλωσε το Σάββατο ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά έως ότου η Ουάσινγκτον αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Τεχεράνης.
Οι δηλώσεις του μεταδόθηκαν από ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Οι έξι όροι της Τεχεράνης
Σύμφωνα με τη νέα θέση του Ιράν, για να επιτραπεί η επαναλειτουργία των Στενών απαιτείται από τις ΗΠΑ:
- άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν,
- τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού,
- αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν,
- καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων στην Τεχεράνη,
- αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων,
- τερματισμός των επιθέσεων και των απειλών εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στην περιοχή.
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν είχε δώσει άμεσα απάντηση στις νέες απαιτήσεις της Τεχεράνης.
Από το «είμαστε κοντά» σε μια νέα εμπλοκή
Οι δηλώσεις Ζολγκάντρ έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή, καθώς τις τελευταίες ημέρες είχαν δημιουργηθεί προσδοκίες ότι Ιράν και Ομάν βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία για τη δημιουργία προσωρινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας στα Στενά.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει δηλώσει ότι Τεχεράνη και Μουσκάτ βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία.
Ωστόσο, έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι μια συμφωνία με το Ομάν δεν συνεπάγεται αυτομάτως την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών.
Ανάλογη θέση είχε εκφράσει και εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι το άνοιγμα του θαλάσσιου διαδρόμου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις συνομιλίες με το Ομάν, αλλά από την αποδοχή των όρων της Τεχεράνης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Έτσι, ενώ το Ομάν εμφανίζεται να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή για την εξεύρεση μιας πρακτικής λύσης στη ναυσιπλοΐα, η ιρανική ηγεσία δείχνει πλέον να συνδέει ευθέως το άνοιγμα των Στενών με το συνολικό πλαίσιο των σχέσεών της με την Ουάσινγκτον.
Κρίσιμος ο ρόλος του Ορμούζ για την παγκόσμια ενέργεια
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως, μέσω του οποίου διακινείται σημαντικό μέρος των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου και LNG από τον Περσικό Κόλπο.
Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή ή περιορισμός της ναυσιπλοΐας μπορεί να προκαλέσει νέα αναστάτωση στις αγορές, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και εντείνοντας τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ήδη οι προηγούμενες εξελίξεις γύρω από τον αποκλεισμό του Ορμούζ είχαν προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για την παγκόσμια ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα.
Η Τεχεράνη ανεβάζει το τίμημα
Η νέα λίστα απαιτήσεων δείχνει ότι το Ιράν επιχειρεί να αξιοποιήσει τον έλεγχο που ασκεί στην πρόσβαση προς τα Στενά ως διαπραγματευτικό όπλο σε ένα πολύ ευρύτερο παζάρι με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Τεχεράνη δεν περιορίζεται πλέον σε ζητήματα που αφορούν αποκλειστικά τη ναυσιπλοΐα. Συνδέει το άνοιγμα του Ορμούζ με τις κυρώσεις, την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και τις πολεμικές αποζημιώσεις.
Η εξέλιξη περιπλέκει σημαντικά τις προσπάθειες για μια γρήγορη συμφωνία. Παράλληλα, δημιουργεί νέα πίεση στην Ουάσινγκτον, καθώς κάθε καθυστέρηση στην επαναφορά της εμπορικής ναυσιπλοΐας διατηρεί τον κίνδυνο υψηλότερων τιμών ενέργειας.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν οι νέες απαιτήσεις αποτελούν την πραγματική προϋπόθεση της Τεχεράνης για το άνοιγμα των Στενών ή ένα διαπραγματευτικό «πακέτο» με στόχο να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερα ανταλλάγματα από την Ουάσινγκτον.
Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που μέχρι πριν από λίγες ημέρες έδειχνε μια πιθανή σύντομη συμφωνία για την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας έχει πλέον γίνει σαφώς πιο περίπλοκη.
