Σε νέα βάση εισέρχονται οι σχέσεις της Συρίας με τη Ρωσία, καθώς οι δύο χώρες υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για το μέλλον των ρωσικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ταρτούς και τη Χμέιμιμ, έπειτα από 18 μήνες διαπραγματεύσεων
Σύμφωνα με το συριακό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο επικαλείται το κρατικό πρακτορείο SANA, η συμφωνία προβλέπει αναδιοργάνωση της ρωσικής παρουσίας στη συριακή ακτή, χωρίς ωστόσο να έχουν γίνει ακόμη γνωστές όλες οι λεπτομέρειες για την έκταση και το καθεστώς της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Στο πλαίσιο του MoU, η συριακή πλευρά αναμένεται να αναλάβει τη διοίκηση των πολιτικών εγκαταστάσεων στη Χμέιμιμ, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου, καθώς και της εμπορικής ζώνης ελλιμενισμού στο λιμάνι της Ταρτούς.
Οι εγκαταστάσεις αυτές θα ενταχθούν σταδιακά στη διαχείριση των συριακών πολιτικών υποδομών.
Παράλληλα, οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις προβλέπεται να μετατραπούν σε κέντρα κοινής εκπαίδευσης και αξιολόγησης, με βάση τους όρους του μνημονίου. Η μεταβατική διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε περίπου τρεις μήνες.
Τι σημαίνει για τη ρωσική παρουσία
Η Ταρτούς και η Χμέιμιμ αποτελούν εδώ και χρόνια τους δύο βασικούς πυλώνες της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία και έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη Μόσχα λόγω της πρόσβασής της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συμφωνία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, ο οποίος υπήρξε στενός σύμμαχος της Μόσχας. Από τότε, το μέλλον των ρωσικών βάσεων βρέθηκε στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ της νέας συριακής ηγεσίας και του Κρεμλίνου.
Η Μόσχα επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατηγική της παρουσία στην περιοχή, ενώ η νέα συριακή κυβέρνηση φαίνεται να επιδιώκει μεγαλύτερο έλεγχο των κρίσιμων υποδομών της χώρας.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει
Παρά την υπογραφή του μνημονίου, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως πόσο μεγάλη θα είναι η ρωσική στρατιωτική παρουσία μετά την ολοκλήρωση της μεταβατικής διαδικασίας.
Δεν είναι επίσης σαφές ποιο θα είναι το ακριβές καθεστώς λειτουργίας των εγκαταστάσεων που θα παραμείνουν υπό ρωσική χρήση και ποια δικαιώματα θα διατηρήσει η Μόσχα στη συριακή ακτή.
Για τη Ρωσία, η διατήρηση πρόσβασης στην Ταρτούς και τη Χμέιμιμ έχει στρατηγική σημασία, καθώς οι δύο εγκαταστάσεις αποτελούν βασικό στοιχείο της δυνατότητάς της να διατηρεί στρατιωτική και ναυτική παρουσία στη Μεσόγειο.
Για τη Δαμασκό, αντίθετα, η συμφωνία αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την επαναφορά των κρίσιμων υποδομών υπό συριακό έλεγχο, χωρίς να διακοπεί απότομα η σχέση με τη Μόσχα.
Το επόμενο τρίμηνο αναμένεται, επομένως, κρίσιμο για να φανεί εάν το νέο πλαίσιο σηματοδοτεί περιορισμό της ρωσικής παρουσίας ή μια νέα, διαφορετικά οργανωμένη μορφή ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία.
