110 εγχώρια κρούσματα και 9 θάνατοι έως τις 12 Αυγούστου – Έκκληση για εντατικοποίηση των δράσεων κατά των κουνουπιών και καλύτερο συντονισμό Πολιτείας, Περιφερειών και Δήμων
Έντονη ανησυχία για την επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα εκφράζει η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, καλώντας τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν άμεσα σε εντατικοποίηση και αναπροσαρμογή των μέτρων για τον περιορισμό της μετάδοσης.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έως τις 12 Αυγούστου έχουν καταγραφεί 110 εγχώρια κρούσματα και 9 θάνατοι. Η Εταιρεία επισημαίνει, ωστόσο, ότι η περίοδος αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και, ως εκ τούτου, υπάρχει περιθώριο για περιορισμό της περαιτέρω διασποράς του ιού.
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων αναγνωρίζει ότι το υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΔΥ, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι έχουν ήδη εφαρμόσει προγράμματα επιδημιολογικής και εντομολογικής επιτήρησης, καθώς και δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, η σημερινή εικόνα επιβάλλει άμεση επανεκτίμηση και, όπου χρειάζεται, κλιμάκωση των υφιστάμενων δράσεων. Οι παρεμβάσεις, σύμφωνα με την Εταιρεία, θα πρέπει να πραγματοποιούνται στο κατάλληλο σημείο και χρόνο και με ένταση που να ανταποκρίνεται στα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα.
Δεν αρκούν μόνο οι ψεκασμοί
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων τονίζει ότι η αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους ψεκασμούς.
Απαιτείται, όπως αναφέρει, ολοκληρωμένη διαχείριση των διαβιβαστών, η οποία θα περιλαμβάνει προνυμφοκτονία, στοχευμένη ακμαιοκτονία όπου κρίνεται απαραίτητο, περιβαλλοντική διαχείριση, εντομολογική επιτήρηση και συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει 12 άμεσα μέτρα:
1. Κλιμάκωση των δράσεων στις περιοχές ενεργού μετάδοσης
Οι δήμοι στους οποίους έχουν καταγραφεί ανθρώπινα κρούσματα, αλλά και οι γειτονικές περιοχές όπου καταγράφεται έντονη κυκλοφορία του ιού, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ζώνες αυξημένου κινδύνου.
Η εμφάνιση ενός ανθρώπινου κρούσματος θα πρέπει να οδηγεί σε άμεση επανεκτίμηση και εντατικοποίηση των δράσεων καταπολέμησης των κουνουπιών στην περιοχή.
2. Εντατικοποίηση της προνυμφοκτονίας
Η Εταιρεία ζητά να ενισχυθούν οι έλεγχοι και οι εφαρμογές προνυμφοκτόνων στις εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών, με έμφαση σε φρεάτια ομβρίων, ρέματα, αρδευτικά κανάλια, στάσιμα νερά, εγκαταλειμμένες πισίνες, αγροτικές και περιαστικές περιοχές και σημεία με υψηλή πυκνότητα κουνουπιών Culex.
Οι εφαρμογές, σύμφωνα με την πρόταση, θα πρέπει να επαναλαμβάνονται με βάση την αποτελεσματικότητά τους και όχι αποκλειστικά βάσει ενός προκαθορισμένου ημερολογίου.
3. Στοχευμένη ακμαιοκτονία όπου υπάρχει ενεργός μετάδοση
Σε περιοχές όπου υπάρχει τεκμηριωμένη ή ισχυρά πιθανολογούμενη ενεργός μετάδοση, προτείνεται η πραγματοποίηση στοχευμένων εφαρμογών ακμαιοκτόνων, σύμφωνα με τα πρωτόκολλα δημόσιας υγείας.
Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να βασίζονται στα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα και να επικεντρώνονται σε περιοχές με ανθρώπινα κρούσματα, αυξημένη πυκνότητα Culex ή θετικά δείγματα κουνουπιών για WNV.
Στόχος, όπως επισημαίνεται, δεν είναι ο αδιάκριτος ψεκασμός, αλλά η ταχεία μείωση των ενήλικων κουνουπιών στις εστίες ενεργού μετάδοσης.
4. Δημοσιοποίηση των επιχειρησιακών δεδομένων
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων ζητά από το υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ, σε συνεργασία με τις Περιφέρειες, να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τις προνυμφοκτονικές και ακμαιοκτόνες εφαρμογές που πραγματοποιούνται.
Παράλληλα, προτείνει εβδομαδιαία ενημέρωση για τον αριθμό των παγίδων και των δειγμάτων κουνουπιών που εξετάζονται, τα θετικά δείγματα για WNV, την κατανομή τους και τις έκτακτες παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μετά την εμφάνιση ανθρώπινων κρουσμάτων.
5. Καταγραφή του χρόνου από το κρούσμα έως την παρέμβαση
Για κάθε περιοχή στην οποία εντοπίζεται ανθρώπινο κρούσμα, θα πρέπει να καταγράφεται ο χρόνος που μεσολαβεί από την αναγγελία του περιστατικού έως την εντομολογική διερεύνηση και την πρώτη στοχευμένη παρέμβαση.
Ο συγκεκριμένος χρόνος αποτελεί, σύμφωνα με την Εταιρεία, κρίσιμο δείκτη για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος δημόσιας υγείας.
6. Δυναμικός «χάρτης κινδύνου» σε πραγματικό χρόνο
ΕΟΔΥ, Περιφέρειες και Δήμοι θα πρέπει να διαθέτουν ένα κοινό σύστημα γεωγραφικής επιτήρησης, στο οποίο θα συνδυάζονται τα δεδομένα για τα ανθρώπινα κρούσματα, τα θετικά κουνούπια, την πυκνότητα των διαβιβαστών, τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τις δράσεις καταπολέμησης.
Ο χάρτης θα πρέπει να επικαιροποιείται τουλάχιστον σε εβδομαδιαία βάση και να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για τη λήψη αποφάσεων.
7. Ενίσχυση της εντομολογικής επιτήρησης
Προτείνεται αύξηση του αριθμού των παγίδων κουνουπιών στις περιοχές υψηλού κινδύνου, αλλά και ταχύτερη εργαστηριακή ανίχνευση του WNV.
Η έγκαιρη ανίχνευση της κυκλοφορίας του ιού στα κουνούπια μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό περιοχών κινδύνου πριν από την εμφάνιση μεγάλου αριθμού ανθρώπινων περιστατικών.
8. Επιθετική περιβαλλοντική διαχείριση
Οι Δήμοι καλούνται να εντείνουν τις προσπάθειες για την εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών.
Μεταξύ άλλων, προτείνονται ο καθαρισμός φρεατίων και ρεμάτων, η απομάκρυνση στάσιμων υδάτων, ο καθαρισμός εγκαταλειμμένων οικοπέδων, ο έλεγχος εγκαταλειμμένων πισινών και η απομάκρυνση αντικειμένων που συγκρατούν νερό.
9. Ειδική προστασία των ευάλωτων ομάδων
Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην ενημέρωση και προστασία των ατόμων άνω των 65 ετών, καθώς και όσων έχουν ανοσοκαταστολή ή άλλα νοσήματα που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νευροδιηθητικής νόσου.
Οι πολίτες των ομάδων αυτών θα πρέπει να λαμβάνουν σαφείς οδηγίες για την αποφυγή των τσιμπημάτων, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών.
10. Ετοιμότητα των επαγγελματιών υγείας και του ΕΣΥ
Η Εταιρεία ζητά ενίσχυση της ενημέρωσης των γιατρών και των νοσοκομείων σε όλη τη χώρα.
Συμπτώματα όπως πυρετός, κεφαλαλγία, σύγχυση, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, αταξία, μυϊκή αδυναμία ή τρόμος θα πρέπει να εγείρουν την υποψία λοίμωξης από WNV κατά την περίοδο μετάδοσης, ιδιαίτερα σε άτομα που ζουν ή έχουν εκτεθεί σε περιοχές αυξημένου κινδύνου.
Παράλληλα, ζητείται να εξασφαλιστεί η δυνατότητα άμεσης διενέργειας των απαραίτητων διαγνωστικών εξετάσεων, χωρίς καθυστερήσεις, καθώς και η έγκαιρη διαθεσιμότητα κλινών ΜΕΘ για τους ασθενείς που τις χρειάζονται.
11. Ενιαία ενημέρωση των πολιτών
Η ενημέρωση του κοινού θα πρέπει να είναι συνεχής και να επικεντρώνεται σε πρακτικά μέτρα προστασίας από τα τσιμπήματα.
Μεταξύ άλλων, συνιστώνται η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, η κατάλληλη ενδυμασία, η χρήση σιτών, ο κλιματισμός όπου είναι διαθέσιμος και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από σπίτια και αυλές.
Η ενημέρωση θα πρέπει να εντείνεται στις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά.
12. Εβδομαδιαία αξιολόγηση και άμεση αναπροσαρμογή
Η αποτελεσματικότητα των δράσεων δεν θα πρέπει να αξιολογείται μόνο με βάση τον αριθμό των ψεκασμών, αλλά κυρίως με βάση τα επιδημιολογικά και εντομολογικά αποτελέσματα.
Σε εβδομαδιαία βάση θα πρέπει να εξετάζονται τα νέα ανθρώπινα κρούσματα, τα περιστατικά μηνιγγίτιδας και εγκεφαλίτιδας, τα ποσοστά θετικών κουνουπιών, η πυκνότητα των διαβιβαστών, οι δράσεις καταπολέμησης και ο χρόνος που μεσολαβεί από την εμφάνιση ενός κρούσματος έως την παρέμβαση.
«Δεν είναι αργά για να παρέμβουμε», είναι το μήνυμα της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων, η οποία υπογραμμίζει ότι η μείωση του πληθυσμού των διαβιβαστών μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της μετάδοσης του ιού κατά τις επόμενες εβδομάδες.
