Mετά τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικά δεξαμενόπλοια, η Τεχεράνη προειδοποιεί για σκληρότερα αντίποινα και σχεδιάζει νέα ζώνη περιορισμένης ναυσιπλοΐας – Ασαφής παραμένει η πραγματική ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ
Ανοδικά κινήθηκαν οι τιμές του πετρελαίου στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας στην Ασία, καθώς η νέα στρατιωτική κλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ενίσχυσε τις ανησυχίες για τον ενεργειακό εφοδιασμό από τον Περσικό Κόλπο.
Το αμερικανικό αργό WTI ενισχυόταν κατά 0,72%, στα 92,14 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent κατέγραφε άνοδο 0,63%, φτάνοντας τα 96,89 δολάρια.
Η αντίδραση της αγοράς ακολούθησε την ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων ότι έπληξε τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού. Σύμφωνα με τη CENTCOM, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ως απάντηση σε επιθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον δύο πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ.
Τα δεξαμενόπλοια M/T Downy, M/T Stark 1 και M/T Kylo χτυπήθηκαν κοντά στη νήσο Χαργκ, στην περιοχή Τζασκ και στον Κόλπο του Ομάν, αντίστοιχα.
Ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θέλησε να στείλει σαφές μήνυμα στην Τεχεράνη: κάθε επίθεση εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων θα έχει ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό κόστος για το Ιράν.
Εντείνεται ο ναυτικός αποκλεισμός
Η CENTCOM ανακοίνωσε επίσης νεότερα στοιχεία για τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, ο οποίος επανήλθε σε ισχύ στις 14 Ιουλίου.
Έκτοτε, οι αμερικανικές δυνάμεις φέρονται να έχουν εκτρέψει την πορεία 92 εμπορικών πλοίων, να έχουν ακινητοποιήσει τρία και να έχουν πραγματοποιήσει νηοψίες σε άλλα δύο.
Οι εξελίξεις αυξάνουν τον κίνδυνο νέων προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, σε μια περιοχή από την οποία διέρχεται κρίσιμο μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών εξαγωγών.
Το Ιράν απειλεί με βαρύτερα αντίποινα
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση. Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, προειδοποίησε ότι η περίοδος των «αναλογικών απαντήσεων» έχει παρέλθει και ότι τα επόμενα ιρανικά αντίποινα θα είναι ταχύτερα και ισχυρότερα.
Παράλληλα, ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, άφησε να εννοηθεί ότι σύντομα θα ανακοινωθεί νέα ζώνη περιορισμένης ναυσιπλοΐας πέρα από τα Στενά του Ορμούζ.
Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να επεκτείνει την αναστάτωση σε μεγαλύτερο τμήμα των θαλάσσιων εμπορικών οδών και να αυξήσει τα ασφάλιστρα, το κόστος των ναύλων και τον κίνδυνο καθυστερήσεων στις παραδόσεις.
Το μεγάλο ερωτηματικό για τις ροές μέσω Ορμούζ
Παρά τις εκατέρωθεν ανακοινώσεις, παραμένει ασαφές πόσο πετρέλαιο καταφέρνει να περάσει σήμερα από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υποστήριξε ότι μέσω των θαλάσσιων οδών εξάγονται περισσότερα από 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ επιπλέον 4 έως 5 εκατ. βαρέλια μεταφέρονται μέσω αγωγών.
Αντίθετα, οι ιρανικές στρατιωτικές αρχές εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι τα Στενά έχουν κλείσει πλήρως, με στόχο να εμποδιστεί η έξοδος πετρελαίου από την περιοχή.
Οι ανεξάρτητες εκτιμήσεις δίνουν μια διαφορετική εικόνα. Σύμφωνα με την TankerTrackers.com, η μέση ροή κατά το τελευταίο 28ήμερο διαμορφώθηκε σε περίπου 5,04 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Ακόμη και αυτή η εκτίμηση, πάντως, συνοδεύεται από μεγάλη αβεβαιότητα, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των πλοίων που απενεργοποιούν τα συστήματα αυτόματου εντοπισμού AIS, δυσκολεύοντας την παρακολούθηση των δρομολογίων και των φορτίων τους.
Πίεση στην ιρανική οικονομία – Αβεβαιότητα στις αγορές
Η εντεινόμενη οικονομική και στρατιωτική πίεση φαίνεται να επιβαρύνει αισθητά την ιρανική οικονομία. Παραμένει άγνωστο, ωστόσο, αν οι συνέπειες θα οδηγήσουν την Τεχεράνη πίσω στις διαπραγματεύσεις ή αν θα προκαλέσουν ακόμη πιο απρόβλεπτη και επικίνδυνη κλιμάκωση.
Για την αγορά πετρελαίου, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η σημερινή ποσότητα που περνά από το Ορμούζ, αλλά και ο φόβος μιας ευρύτερης διακοπής των εξαγωγών. Όσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις πλησιάζουν πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και εμπορικά πλοία, τόσο αυξάνεται το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές.
Οι επενδυτές παρακολουθούν πλέον τις επόμενες κινήσεις του Ιράν, την εφαρμογή της σχεδιαζόμενης ζώνης περιορισμένης ναυσιπλοΐας και το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών πληγμάτων. Αυτοί οι παράγοντες θα κρίνουν αν η άνοδος του πετρελαίου θα παραμείνει ελεγχόμενη ή αν οι τιμές θα κινηθούν σύντομα προς νέα υψηλά.
