Μελέτη στο The Lancet καταγράφει σημαντικές μειώσεις σε 16 χώρες της ΕΕ – Σε ποιες χώρες είναι εντονότερη η πτώση
Σημάδια υποχώρησης παρουσιάζουν τα ποσοστά εμβολιασμού των παιδιών σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μετά την πανδημία της Covid-19, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο The Lancet Regional Health, αυξάνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης λοιμωδών νοσημάτων.
Οι ερευνητές ανέλυσαν την πορεία της εμβολιαστικής κάλυψης για επτά βασικές κατηγορίες παιδικών εμβολίων στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε βάθος 44 ετών, από το 1980 έως το 2024. Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της UNICEF.
«Σύνθετη εικόνα» στην Ευρώπη
Η μελέτη αποτυπώνει μια «σύνθετη εικόνα». Από τη μία πλευρά, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταγράψει ιστορικά υψηλά επίπεδα εμβολιαστικής κάλυψης, με σημαντική βελτίωση σε σχέση με τη δεκαετία του 1980. Ωστόσο, η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη μεταξύ των κρατών-μελών.
Το 2024, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία ξεπέρασαν το όριο του 95% εμβολιαστικής κάλυψης και για τα επτά εμβόλια που εξετάστηκαν. Αντίθετα, στη Ρουμανία η κάλυψη παρέμεινε κάτω από το 80%.
Την ίδια στιγμή, οι ερευνητές εντοπίζουν μια «πρόσφατη, ανησυχητική και εκτεταμένη επιδείνωση» των ποσοστών εμβολιασμού, η οποία εμφανίζεται μετά το σημείο καμπής της περιόδου της πανδημίας.
Πτώση σε 16 χώρες
Συνολικά, 16 χώρες της ΕΕ κατέγραψαν μείωση της εμβολιαστικής κάλυψης για τουλάχιστον τέσσερα από τα επτά εμβόλια που περιλαμβάνονται στην ανάλυση.
Η πτώση ήταν ιδιαίτερα εμφανής στη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ιρλανδία, την Ολλανδία, τη Ρουμανία και τη Σουηδία, όπου μειώθηκαν τα ποσοστά κάλυψης και για τα επτά εμβόλια που εξετάστηκαν.
Στη Γερμανία και την Ισπανία καταγράφηκε μείωση για πέντε από τα επτά εμβόλια, ενώ στη Γαλλία και την Ιταλία η κάλυψη αυξήθηκε για τέσσερα εμβόλια και μειώθηκε για τρία.
Ποια εμβόλια παρουσίασαν τη μεγαλύτερη υποχώρηση
Οι μεγαλύτερες μειώσεις αφορούν τα εμβόλια κατά της μηνιγγίτιδας Β και της πολιομυελίτιδας, για τα οποία καταγράφηκε πτώση της κάλυψης σε 20 χώρες.
Ακολούθησαν το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β, με μείωση σε 18 χώρες, και τα εμβόλια κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, με πτώση σε 17 χώρες.
Αντίθετα, οι τάσεις εμφανίζονται λιγότερο δυσμενείς όσον αφορά τον εμβολιασμό κατά της ιλαράς και της ερυθράς.
Η πανδημία και η «επείγουσα ανάγκη»
Οι περισσότερες από τις μειώσεις που καταγράφονται στη μελέτη εμφανίστηκαν μεταξύ 2019 και 2022, περίοδο που συμπίπτει με την πανδημία της Covid-19.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πανδημία και οι διαταραχές που προκάλεσε στα συστήματα υγείας ενδέχεται να συνέβαλαν στην αλλαγή των τάσεων. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τα αίτια πίσω από τις μεταβολές στην εμβολιαστική συμπεριφορά.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν την «επείγουσα ανάγκη» για διατήρηση υψηλών και σταθερών επιπέδων εμβολιαστικής κάλυψης, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης λοιμωδών νοσημάτων.
Περισσότεροι από 154 εκατ. θάνατοι που αποτράπηκαν
Η μελέτη υπενθυμίζει παράλληλα τον καθοριστικό ρόλο των εμβολιασμών στη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες οι εμβολιασμοί έχουν συμβάλει στην αποτροπή περισσότερων από 154 εκατομμυρίων θανάτων παγκοσμίως, κυρίως μεταξύ παιδιών.
Η προστασία αφορά σειρά σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων, μεταξύ άλλων τον τέτανο, τον κοκκύτη, την πνευμονία, την ιλαρά, τη γρίπη και τη διφθερίτιδα.
Την ίδια στιγμή, η πανδημία της Covid-19 προκάλεσε σημαντικές διαταραχές στις υπηρεσίες υγείας, ενώ, σύμφωνα με τη μελέτη, συνέβαλε επίσης στην ενίσχυση της δυσπιστίας και της παραπληροφόρησης γύρω από τους εμβολιασμούς.
