Η USTDA θα χρηματοδοτήσει με περίπου 2 εκατ. δολάρια τη μελέτη, η οποία θα διαρκέσει τουλάχιστον έναν χρόνο
Σε νέα φάση περνά η συνεργασία Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, μετά την υπογραφή συμφωνίας που αφορά την αξιολόγηση τεχνολογιών μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, γνωστών ως SMR, καθώς και αντιδραστήρων 4ης γενιάς.
Η συμφωνία υπεγράφη μεταξύ της τουρκικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας TÜNAŞ και της Υπηρεσίας Εμπορίου και Ανάπτυξης των ΗΠΑ, USTDA, με στόχο να εξεταστεί κατά πόσο συγκεκριμένες τεχνολογίες αμερικανικών εταιρειών θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν μελλοντικά στην Τουρκία.
Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε στο Σπίτι της Τουρκίας στη Νέα Υόρκη, παρουσία του Τούρκου υπουργού Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.
Στο μικροσκόπιο εννέα σχέδια αντιδραστήρων
Στο πλαίσιο της συμφωνίας θα εξεταστούν σχέδια μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων τεσσάρων αμερικανικών εταιρειών, καθώς και πέντε διαφορετικά σχέδια αντιδραστήρων 4ης γενιάς.
Η αξιολόγηση θα καλύψει ένα ευρύ φάσμα τεχνικών, οικονομικών και κανονιστικών παραμέτρων, προκειμένου να διαπιστωθεί η δυνατότητα εφαρμογής των συγκεκριμένων τεχνολογιών στην Τουρκία.
Μεταξύ άλλων, θα αναλυθούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά των αντιδραστήρων, το εκτιμώμενο κόστος, η κατάσταση των διαδικασιών αδειοδότησης και οι απαιτήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Παράλληλα, προβλέπεται η εκπόνηση ανάλυσης SWOT για τα πλεονεκτήματα, τις αδυναμίες, τις ευκαιρίες και τους πιθανούς κινδύνους κάθε επιλογής, ενώ θα εξεταστούν οι διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης και διαφορετικά χρηματοδοτικά μοντέλα.
Ασφάλεια, αδειοδοτήσεις και επιλογή τοποθεσίας
Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί και στις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την πιθανή ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων.
Η τεχνική μελέτη θα περιλαμβάνει ζητήματα που σχετίζονται με το κανονιστικό πλαίσιο, τις διαδικασίες αδειοδότησης και τις αρμόδιες αρχές, καθώς και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
Στο ίδιο πλαίσιο θα αξιολογηθούν η ασφάλεια των διαφορετικών σχεδιασμών, τα κριτήρια επιλογής πιθανών τοποθεσιών και η συμβατότητα των τεχνολογιών με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο της Τουρκίας.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας προβλέπεται η κατάρτιση αναλυτικών τεχνικών εκθέσεων, οι οποίες θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις επόμενες αποφάσεις της Άγκυρας σχετικά με την αξιοποίηση νέων πυρηνικών τεχνολογιών.
Στα 2 εκατ. δολάρια ο προϋπολογισμός
Ο συνολικός προϋπολογισμός της συμφωνίας ανέρχεται σε περίπου 2 εκατ. δολάρια, ενώ τη χρηματοδότηση της τεχνικής μελέτης αναλαμβάνει η αμερικανική USTDA.
Οι εργασίες αναμένεται να διαρκέσουν τουλάχιστον έναν χρόνο.
Η συμφωνία, πάντως, δεν αποτελεί απόφαση για την κατασκευή συγκεκριμένου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Τουρκία. Σε αυτή τη φάση προβλέπει την τεχνική, οικονομική και κανονιστική αξιολόγηση διαφορετικών τεχνολογιών, πριν ληφθούν ενδεχόμενες επενδυτικές αποφάσεις.
Μπαϊρακτάρ: Στόχος η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος
Ο Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ συνέδεσε τη νέα συμφωνία με τους μακροπρόθεσμους ενεργειακούς στόχους της Τουρκίας, κάνοντας λόγο για συνολική αξιολόγηση των νέων τεχνολογιών πυρηνικής ενέργειας.
Όπως ανέφερε, η Άγκυρα επιδιώκει να διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μείγμα στο πλαίσιο του στόχου για μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2053 και της στρατηγικής της για μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία.
Ο Τούρκος υπουργός υπογράμμισε ότι, παράλληλα με τα μεγάλης κλίμακας πυρηνικά εργοστάσια, η χώρα εξετάζει εναλλακτικές τεχνολογικές λύσεις που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στις μελλοντικές ενεργειακές ανάγκες της.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι η ανάπτυξη μιας σύγχρονης ενεργειακής υποδομής, με τις νέες πυρηνικές τεχνολογίες να αποτελούν μία από τις επιλογές που βρίσκονται υπό αξιολόγηση.
Η συνεργασία Τουρκίας και ΗΠΑ είχε ξεκινήσει από το 2025
Η νέα συμφωνία αποτελεί συνέχεια του πλαισίου συνεργασίας που είχαν διαμορφώσει Άγκυρα και Ουάσιγκτον το 2025 στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας.
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2025, κατά τη συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, είχε υπογραφεί Μνημόνιο Στρατηγικής Συνεργασίας για την Πολιτική Πυρηνική Ενέργεια.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο είχε ως στόχο να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πιθανές συνεργασίες μεταξύ Τουρκίας και αμερικανικών εταιρειών στον πυρηνικό τομέα. Η νέα συμφωνία TÜNAŞ και USTDA περνά πλέον σε πιο συγκεκριμένο επίπεδο, εξετάζοντας την τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα διαφορετικών αμερικανικών σχεδιασμών για τις μελλοντικές ενεργειακές ανάγκες της Τουρκίας.