Με σημαντικές διαφωνίες για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις των «27» στις Βρυξέλλες
Ο Εμανουέλ Μακρόν ζητά να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο μέχρι το τέλος του 2026, ενώ η Αθήνα διεκδικεί μεγαλύτερα περιθώρια χρηματοδότησης μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το Politico, που επικαλείται τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες, ο Γάλλος πρόεδρος προειδοποίησε στην κλειστή συνεδρίαση ότι από τον Ιανουάριο οι προεδρικές εκλογές στη χώρα του θα περιορίσουν δραστικά τη δυνατότητά του να συμφωνήσει σε ένα τόσο σημαντικό πακέτο.
Η παρέμβασή του ενισχύει την πίεση για συμβιβασμό στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου, παρά την απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Διαφωνίες για το ύψος και την κατανομή των κονδυλίων
Η συζήτηση αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, από το οποίο θα χρηματοδοτηθούν η αγροτική πολιτική, η συνοχή, η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και άλλες ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Η συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό 1,622 τρισ. ευρώ, κατά 141 δισ. ευρώ χαμηλότερο από την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ωστόσο, οι περικοπές δεν έχουν γεφυρώσει τις διαφορές. Γερμανία, Σουηδία και Ολλανδία ζητούν συγκράτηση των δαπανών, επικαλούμενες τις πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Στον αντίποδα, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία θεωρούν ότι η Ένωση χρειάζεται επαρκέστερους πόρους για να ανταποκριθεί στις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προϊδέασε για δύσκολες και παρατεταμένες διαπραγματεύσεις τον Δεκέμβριο. Η Σουηδία απέρριψε το προτεινόμενο πλαίσιο, ενώ ο Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε την πρόταση ανεπαρκή και απαράδεκτη για την Ισπανία.
Τι ζητά η Αθήνα για τις ενεργειακές επιδοτήσεις
Στο ενεργειακό μέτωπο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αξιοποιούν πρόσθετα έσοδα που συνδέονται με τον πληθωρισμό για επιδοτήσεις και δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας.
Η ελληνική θέση εστιάζει στα ευρωπαϊκά όρια δαπανών, τα οποία περιορίζουν τη δυνατότητα πρόσθετων παρεμβάσεων ακόμη και όταν τα φορολογικά έσοδα υπερβαίνουν τις προβλέψεις. Η Αθήνα επιδιώκει να επιστρέψει μέρος αυτών των πόρων στην οικονομία μέσω στοχευμένης στήριξης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις τα σχετικά αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας. Υποστηρίζει ότι οι επιπτώσεις του πληθωρισμού συνυπολογίζονται ήδη στο δημοσιονομικό πλαίσιο και εκφράζει ανησυχίες για τις συνέπειες νέων εξαιρέσεων στην εφαρμογή των κανόνων.
Αυστριακή πρόταση για διαφάνεια στις τιμές ρεύματος
Ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ επανέφερε πρόταση για μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο το φυσικό αέριο επηρεάζει τη χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρισμού, ακόμη και όταν μέρος της παραγωγής προέρχεται από πηγές χαμηλότερου κόστους. Η αυστριακή πλευρά υποστηρίζει ότι η πληρέστερη εικόνα της διαμόρφωσης των τιμών είναι αναγκαία για τον σχεδιασμό επόμενων παρεμβάσεων.
Διαφορετικές προσεγγίσεις καταγράφονται και για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών. Ορισμένες κυβερνήσεις ζητούν αλλαγές για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους, ενώ άλλες προειδοποιούν για επιπτώσεις στις επενδύσεις καθαρής ενέργειας.
Παράλληλα, εξετάζονται προτάσεις για φορολόγηση έκτακτων κερδών ενεργειακών εταιρειών, μειώσεις φόρων και στοχευμένες ενισχύσεις, χωρίς να έχει διαμορφωθεί κοινή θέση για τη χρηματοδότησή τους.
Πρόσθετη πίεση από τις ανάγκες της Ουκρανίας
Στις συνομιλίες περιλαμβάνεται και η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026–2027 κατανέμεται σε 60 δισ. ευρώ για στρατιωτική βοήθεια και 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική υποστήριξη.
Ανοιχτά παραμένουν ζητήματα κάλυψης των αναγκών του 2027, ενώ οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες επιβαρύνουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις. Η Σύνοδος του Δεκεμβρίου αναδεικνύεται έτσι σε κρίσιμο σταθμό για την αναζήτηση συμφωνίας τόσο στους πόρους όσο και στις προτεραιότητες της Ένωσης.
