«Δεν καταφέρνουμε ποτέ να προλάβουμε τα γεγονότα για το κυκλοφοριακό, να βρούμε γρήγορα τις λύσεις και να δημιουργήσουμε ένα σύστημα σωστά σχεδιασμένο. Λειτουργούμε με έργα πυροσβεστικού χαρακτήρα», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πολιτικός μηχανικός και συγκοινωνιολόγος Γιώργος Γιαννόπουλος, ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Μέσα από το νέο βιβλίο του με τίτλο «Τα προβλήματα των αστικών μεταφορών, συγκοινωνιών και κυκλοφορίας στην Ελλάδα και γιατί δεν λύνονται», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο», εξετάζει την πορεία των αστικών μεταφορών κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, αξιοποιώντας την επαγγελματική του εμπειρία και καταγράφοντας τις αιτίες που εμποδίζουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο «δεκάλογος της αποτυχίας» στο κυκλοφοριακό
Σύμφωνα με τον κ. Γιαννόπουλο, η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού απαιτεί συνέπεια, συνέχεια και έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τις αλλαγές στην πολιτική ηγεσία.
Στο βιβλίο του καταγράφει δέκα βασικούς παράγοντες που, κατά την εκτίμησή του, εξηγούν γιατί οι ελληνικές πόλεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα μετακίνησης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η συνεχής αύξηση της ιδιοκτησίας και της χρήσης Ι.Χ., χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο.
- Η ανεπαρκής αστυνόμευση και η περιορισμένη επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες.
- Η έλλειψη πολιτικής βούλησης για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με μεγάλα έργα.
- Οι περιορισμένες επενδύσεις στις δημόσιες συγκοινωνίες και στα μέσα συλλογικής μεταφοράς.
- Η χαμηλή χρηματοδότηση της έρευνας στον τομέα των μεταφορών.
- Οι δυσλειτουργίες στο σύστημα ανάθεσης και κατασκευής δημόσιων έργων, που αυξάνουν το κόστος και επιμηκύνουν τους χρόνους υλοποίησης.
Ο συγκοινωνιολόγος επισημαίνει επίσης τις συχνές εξαγγελίες έργων που καθυστερούν να υλοποιηθούν, τις προβληματικές διαδικασίες εφαρμογής και την υιοθέτηση προσωρινών μέτρων που δεν εντάσσονται σε ένα συνολικό σχέδιο.
Όπως υπογραμμίζει, η λύση βρίσκεται στην ολιστική αντιμετώπιση των αναγκών, στην αναδιοργάνωση της διακυβέρνησης των αστικών μεταφορών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και στην εφαρμογή ουσιαστικών πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας.
Μετρό Θεσσαλονίκης: Έργο με θετική συμβολή, αλλά όχι αρκετό
Αναφερόμενος στο μετρό της Θεσσαλονίκης, ο κ. Γιαννόπουλος αναγνωρίζει τη συμβολή του στη βελτίωση των μετακινήσεων, εκφράζει όμως επιφυλάξεις για το κατά πόσο μπορεί από μόνο του να αντιμετωπίσει το σύνολο του κυκλοφοριακού προβλήματος.
Όπως σημειώνει, χρειάστηκαν περίπου 40 χρόνια για την υλοποίησή του, διάστημα κατά το οποίο η κατασκευή του επιβάρυνε σημαντικά την πόλη. Παράλληλα, οι ανάγκες μετακίνησης αυξήθηκαν, με αποτέλεσμα η λειτουργία του να μην επαρκεί για να καλύψει το σύνολο της ζήτησης.
Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των έργων αποτελεί, κατά τον ίδιο, έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι υποδομές συχνά δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις ανάγκες που έχουν διαμορφωθεί μέχρι την παράδοσή τους.
Flyover: Προσωρινή αποσυμφόρηση και νέος κορεσμός;
Για το Flyover, ο κ. Γιαννόπουλος εκτιμά ότι πρόκειται για μια μεμονωμένη παρέμβαση, η οποία είχε απορριφθεί κατά τη διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού για το κυκλοφοριακό το 2010.
Όπως αναφέρει, η ολοκλήρωση της υπερυψωμένης ταχείας λεωφόρου αναμένεται να έχει θετική επίδραση στην κυκλοφορία για ορισμένα χρόνια. Ωστόσο, εκτιμά ότι στη συνέχεια η νέα υποδομή ενδέχεται να αντιμετωπίσει εκ νέου συνθήκες κορεσμού, εφόσον συνεχιστεί η αύξηση της χρήσης των οχημάτων.
«Αργούν να ληφθούν αποφάσεις, αργούν τα έργα να κατασκευαστούν, με αποτέλεσμα η ζήτηση να έχει υπερκεράσει την προσφορά», σημειώνει, προειδοποιώντας ότι χωρίς έγκαιρες παρεμβάσεις τα προβλήματα θα συνεχίσουν να εντείνονται.
Για τον λόγο αυτό, θεωρεί αναγκαίο να εξεταστούν εγκαίρως μέτρα περιορισμού της χρήσης του Ι.Χ., τα οποία θα μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά και να ενταχθούν σε έναν συνολικό σχεδιασμό.
Πεζοδρομήσεις και βιώσιμη κινητικότητα στο ιστορικό κέντρο
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου οι πεζοδρομήσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση της χρήσης των Ι.Χ., εφόσον αποτελούν μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αστικής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μεμονωμένες παρεμβάσεις δεν αρκούν για να αλλάξουν ουσιαστικά την εικόνα της κυκλοφορίας. Απαιτούνται συνδυαστικά μέτρα, ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου και σταθερή εφαρμογή πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας.
Ο συγκοινωνιολόγος παρομοιάζει την κατάσταση με ένα φλεγόμενο δάσος, στο οποίο οι αρμόδιοι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν διαδοχικές εστίες φωτιάς χωρίς να έχουν σχεδιάσει πώς θα περιορίσουν συνολικά την πυρκαγιά.
Όπως χαρακτηριστικά τονίζει, η αντιμετώπιση των προβλημάτων των αστικών μεταφορών χρειάζεται αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο και συνεχή εφαρμογή πολιτικών που θα βασίζονται σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. «Μάγοι και μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν», σημειώνει στο βιβλίο του.
Πότε θα παρουσιαστεί το βιβλίο στη Θεσσαλονίκη
Το βιβλίο του Γιώργου Γιαννόπουλου θα παρουσιαστεί την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, στις 19:00, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης.
Χαιρετισμό θα απευθύνει ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης. Για το έργο θα μιλήσουν, εκτός από τον συγγραφέα, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Σπύρος Βούγιας, ο πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ, Ευάγγελος Μπεκιάρης, η πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, Γεωργία Αϋφαντοπούλου, και ο συγκοινωνιολόγος Σταύρος Κωνσταντινίδης.
