Φον ντερ Λάιεν και Κόστα επαναβεβαιώνουν την ευρωπαϊκή στήριξη προς Ελλάδα και Κύπρο
Άμεση ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Σε κοινή δήλωσή τους, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα εξέφρασαν τη βαθιά λύπη τους για την εξέλιξη, ξεκαθαρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή θέση που είχε διατυπωθεί ήδη από το 2019 παραμένει αμετάβλητη.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή θέση, η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και θεωρείται «άκυρη και ανίσχυρη». Παράλληλα, η ΕΕ επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο.
«Η θέση της ΕΕ παραμένει αμετάβλητη»
Η ευρωπαϊκή αντίδραση ήρθε λίγες ώρες μετά την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου, το οποίο ενέκρινε τη συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ Άγκυρας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης.
«Υπενθυμίζουμε ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του ζητήματος αυτού διατυπώθηκε με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη», αναφέρεται στη δήλωση.
Η ευρωπαϊκή ηγεσία επανέλαβε επίσης την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε εξωτερική παρέμβαση στη Λιβύη.
Η σημερινή απόφαση αποτελεί σημαντική αλλαγή στάσης για τη Βουλή των Αντιπροσώπων που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη, καθώς το 2020 είχε ταχθεί κατά της συμφωνίας με την Τουρκία. Μαζί με την έγκρισή της, ανακλήθηκε και η προηγούμενη απόφαση για διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.
We deeply regret the ratification today by the Libyan Parliament of the so-called Libyan-Türkiye Memorandum of Understanding on the delimitation of maritime jurisdictions in the Mediterranean Sea.
We recall that the EU’s position on this matter was clearly stated by the European Council in 2019 and remains unchanged.
This agreement infringes upon the sovereign rights of third states, it does not comply with the Law of the Sea, and is null and void.
We reaffirm our solidarity with Greece and Cyprus.
We reiterate the EU’s well known position against any outside interference in Libya.
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 20, 2026
Στο πλευρό Ελλάδας και Κύπρου η ΕΕ
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην ευρωπαϊκή τοποθέτηση έχει η ρητή αναφορά σε Αθήνα και Λευκωσία.
«Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο», αναφέρεται στη δήλωση, με τις Βρυξέλλες να επαναφέρουν ουσιαστικά αυτούσια τη θέση που διατηρούν απέναντι στο μνημόνιο από το 2019.
Η Αθήνα είχε αντιδράσει νωρίτερα στην απόφαση της λιβυκής Βουλής, με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να υποστηρίζει ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα της συμφωνίας και να σημειώνει ότι έχει ήδη ενημερώσει εταίρους και συμμάχους.
Καταδίκη και από την Κύπρο
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, με το υπουργείο Εξωτερικών να καταδικάζει την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου.
Η Λευκωσία υποστηρίζει ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και του εθιμικού διεθνούς δικαίου ως προς τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Για τον λόγο αυτό, το κυπριακό ΥΠΕΞ εξακολουθεί να το χαρακτηρίζει «παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο», υποστηρίζοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.
Η Άγκυρα απορρίπτει την ευρωπαϊκή θέση
Η Τουρκία, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι η συμφωνία είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και προστατεύει τα νόμιμα θαλάσσια συμφέροντά της. Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα απορρίψει τις ενστάσεις της Ελλάδας και της ΕΕ γύρω από το μνημόνιο.
Η απόφαση της λιβυκής Βουλής μεταβάλλει πλέον το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό γύρω από τη συμφωνία, χωρίς όμως να επιλύει τις διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
