Την εκτίμηση ότι μια διαρκής λύση στη Λιβύη βρίσκεται κοντά εξέφρασε ο Χακάν Φιντάν, μιλώντας την Παρασκευή στην έναρξη της 9ης Διάσκεψης Διαμεσολάβησης της Κωνσταντινούπολης
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η Άγκυρα έχει αναπτύξει μια διαδικασία διαλόγου με όλες τις λιβυκές πλευρές, διατηρώντας επαφές τόσο με την ανατολική όσο και με τη δυτική Λιβύη, αλλά και με διεθνείς εταίρους. Υποστήριξε ότι η επίτευξη βιώσιμης συμφωνίας προϋποθέτει ουσιαστικό διάλογο και μια διαδικασία της οποίας την ευθύνη θα έχουν οι ίδιοι οι Λίβυοι. Δεν παρουσίασε, πάντως, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή τους όρους μιας ενδεχόμενης λύσης.
Η παρέμβασή του ακολουθεί την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου θαλάσσιας οριοθέτησης από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου. Η απόφαση σηματοδότησε αλλαγή στάσης της ανατολικής λιβυκής πλευράς, η οποία επί χρόνια αντιτασσόταν στη συμφωνία του 2019. Η Ελλάδα απέρριψε την απόφαση, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής.
Στη σημερινή ομιλία, όπως καταγράφεται στο Türkiye Today, δεν περιλαμβάνεται ρητή τοποθέτηση για το μνημόνιο. Ωστόσο, σε δηλώσεις του στο Anadolu στις 21 Οκτωβρίου, από τις Βρυξέλλες, ο Φιντάν το είχε χαρακτηρίσει απολύτως νόμιμο από νομική και πολιτική άποψη, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος αμφισβήτησής του. Είχε παρουσιάσει επίσης την απόφαση της λιβυκής Βουλής ως διπλωματική επιτυχία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
Στο ευρύτερο σκέλος της σημερινής ομιλίας του, ο Φιντάν έθεσε ως προϋποθέσεις αποτελεσματικής διαμεσολάβησης τον ειλικρινή διάλογο, τη σταθερή διπλωματική εμπλοκή και την ανάληψη ευθύνης από τις χώρες κάθε περιοχής. Αναφέρθηκε στη συμφωνία άμυνας της Μέκκας και στην Πλατφόρμα Ειρήνης των Βαλκανίων ως παραδείγματα αυτής της προσέγγισης.
Παράλληλα, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι οι παραβιάσεις της εκεχειρίας υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στο διεθνές σύστημα, ζητώντας προτεραιότητα στην ανθρωπιστική πρόσβαση και στην προστασία των παιδιών.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στη διάσκεψη, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η διπλωματία πρέπει να παραμένει ενεργή ακόμη και στις δυσκολότερες συγκρούσεις και επανέλαβε την κριτική του στη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Τι είναι η Διάσκεψη Διαμεσολάβησης της Κωνσταντινούπολης
Η Διάσκεψη Διαμεσολάβησης της Κωνσταντινούπολης είναι διεθνές φόρουμ που διοργανώνει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών από το 2012, με αντικείμενο την πρόληψη και την ειρηνική επίλυση συγκρούσεων μέσω της διπλωματίας. Η ένατη διοργάνωση πραγματοποιείται στις 23–24 Οκτωβρίου, συγκεντρώνοντας υπουργούς, εκπροσώπους διεθνών οργανισμών, διπλωμάτες και ειδικούς. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων, η αποτροπή της κλιμάκωσης, η ανθρωπιστική δράση και η διαμόρφωση βιώσιμων ειρηνευτικών λύσεων. Πρόκειται για πλατφόρμα ανταλλαγής εμπειριών και προτάσεων, χωρίς ειδική διαπραγματευτική αρμοδιότητα για τη Λιβύη ή το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Παράλληλα με τη Διάσκεψη Διαμεσολάβησης, η Κωνσταντινούπολη φιλοξενεί σήμερα, 23 Οκτωβρίου, ξεχωριστή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Τουρκίας, Αιγύπτου, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας με τους ομολόγους τους από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, στο σχήμα R4+E3.
