Οι Αμερικανοί αποφασίζουν ποιο κόμμα θα ελέγχει Βουλή και Γερουσία στα δύο τελευταία χρόνια της δεύτερης θητείας Τραμπ
Στις κάλπες προσέρχονται από το πρωί εκατομμύρια Αμερικανοί για τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, σε μια αναμέτρηση που θα κρίνει ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο στα δύο τελευταία χρόνια της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων βρίσκονται σε εκλογή, όπως και 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας.
Οι Ρεπουμπλικανοί μπαίνουν στην εκλογική ημέρα με οριακή υπεροχή και στα δύο σώματα. Στη Βουλή, 219 μέλη συμμετέχουν αυτή τη στιγμή στην κοινοβουλευτική τους ομάδα, ενώ δύο έδρες είναι κενές. Στη Γερουσία διαθέτουν πλειοψηφία 53-47. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τουλάχιστον τριών εδρών για να πάρουν τη Βουλή και τεσσάρων για να φτάσουν στις 51 στη Γερουσία.
Οι τελευταίες αναλύσεις και δημοσκοπήσεις που συγκεντρώνει το Reuters δείχνουν τους Δημοκρατικούς σε ισχυρή θέση στη μάχη για τη Βουλή, ενώ η εικόνα στη Γερουσία παραμένει πολύ πιο ανοιχτή. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτιμήσεις πριν ολοκληρωθεί η ψηφοφορία και όχι για πρόβλεψη τελικού αποτελέσματος.
Η ακρίβεια στην κορυφή των ανησυχιών
Το οικονομικό ζήτημα έχει κυριαρχήσει στην τελική ευθεία της προεκλογικής περιόδου.
Στην τελευταία έρευνα Reuters/Ipsos, το 48% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων χαρακτήρισε το κόστος ζωής ως το σημαντικότερο θέμα που επηρεάζει την ψήφο του. Ακολουθούν η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών με 26% και η μετανάστευση με 13%.
Στην ίδια δημοσκόπηση, σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί δήλωσαν ότι η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους έχει χειροτερέψει από τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο μιας εκλογής στην οποία το όνομά του δεν βρίσκεται στα ψηφοδέλτια.
Το 48% όσων δήλωσαν ότι θα ψηφίσουν ή έχουν ήδη ψηφίσει είπε ότι αντιμετωπίζει την ψήφο του ως ψήφο εναντίον του Τραμπ. Το 25% τη βλέπει ως ψήφο υπέρ του και άλλο ένα 25% απάντησε ότι ο πρόεδρος δεν αποτελεί παράγοντα στην επιλογή του.
Μια εκλογική αναμέτρηση που λειτουργεί και ως τεστ για τον Τραμπ
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει ενθαρρύνει τους υποστηρικτές του να ψηφίσουν σαν να βρίσκεται και εκείνος στο ψηφοδέλτιο.
Τις τελευταίες εβδομάδες πραγματοποίησε περισσότερες από δύο δεκάδες προεκλογικές εμφανίσεις, σε μια προσπάθεια να κινητοποιήσει τη ρεπουμπλικανική βάση σε πολιτείες όπου κρίνονται σημαντικές έδρες.
Ιστορικά, το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου συνήθως χάνει έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές. Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, μόλις δύο midterms αποτέλεσαν εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα.
Αυτό κάνει τη σημερινή αναμέτρηση ιδιαίτερα σημαντική για τον Λευκό Οίκο.
Αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο ενός από τα δύο σώματα, θα μπορούν να δυσκολέψουν την ψήφιση της κυβερνητικής ατζέντας και να ξεκινήσουν κοινοβουλευτικές έρευνες. Αν κερδίσουν τη Γερουσία, θα αποκτήσουν επιπλέον τη δυνατότητα να μπλοκάρουν προεδρικούς διορισμούς, ακόμη και ενδεχόμενη επιλογή νέου δικαστή για το Ανώτατο Δικαστήριο.
Οι μάχες που μπορούν να κρίνουν τη Γερουσία
Το ενδιαφέρον στρέφεται σε μια σειρά πολιτειών όπου οι αποστάσεις μεταξύ των δύο κομμάτων είναι μικρές.
Στο Μίσιγκαν, ο Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ αντιμετωπίζει τον Ρεπουμπλικανό πρώην βουλευτή Μάικ Ρότζερς, σε μια αναμέτρηση που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική σημασία για την προοδευτική πτέρυγα των Δημοκρατικών.
Στη Βόρεια Καρολίνα, ο πρώην κυβερνήτης Ρόι Κούπερ διεκδικεί την ανοικτή έδρα απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Μάικλ Γουάτλι. Η συγκεκριμένη πολιτεία θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες των Δημοκρατικών να πάρουν έδρα που σήμερα βρίσκεται στους Ρεπουμπλικανούς.
Στην Αϊόβα, η αποχώρηση της Ρεπουμπλικανής Τζόνι Ερνστ άνοιξε μια σπάνια μάχη χωρίς εν ενεργεία γερουσιαστή. Η Ρεπουμπλικανή Άσλεϊ Χίνσον αντιμετωπίζει τον Δημοκρατικό Τζος Τούρεκ, σε μια πολιτεία που τα τελευταία χρόνια έχει κινηθεί έντονα προς τα δεξιά, αλλά φέτος εξελίχθηκε σε ακριβό και ανταγωνιστικό πεδίο μάχης.
Κρίσιμες αναμετρήσεις διεξάγονται επίσης σε Τέξας, Αλάσκα, Κάνσας, Μέιν και Οχάιο, με τους Δημοκρατικούς να χρειάζονται σχεδόν άψογη επίδοση στις πιο ανταγωνιστικές πολιτείες για να ανατρέψουν τη σημερινή πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών.
Η μάχη της Βουλής παίζεται σε λίγες δεκάδες περιφέρειες
Παρότι εκλέγονται και οι 435 βουλευτές, η πραγματική μάχη για τον έλεγχο της Βουλής επικεντρώνεται σε σχετικά μικρό αριθμό περιφερειών.
Ανάλυση του Reuters με βάση τις μεγαλύτερες ανεξάρτητες εκλογικές προβλέψεις εντοπίζει 47 περιφέρειες ως πραγματικά ανταγωνιστικές. Αν οι υπόλοιπες κινηθούν όπως αναμένεται, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται να κερδίσουν μόνο ένα μέρος αυτών για να φτάσουν στην πλειοψηφία.
Η μάχη διεξάγεται σε μεγάλο βαθμό σε έδαφος που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πιο ασφαλές για τους Ρεπουμπλικανούς.
Η προσπάθεια επαναχάραξης εκλογικών περιφερειών που προωθήθηκε σε ορισμένες πολιτείες με τη στήριξη του Τραμπ δεν φαίνεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, να έχει δημιουργήσει όσα επιπλέον ασφαλή ερείσματα προσδοκούσε ο Λευκός Οίκος.
Πότε αρχίζει να βγαίνει η εικόνα
Τα πρώτα εκλογικά τμήματα κλείνουν στις 18:00 ώρα Ανατολικής Ακτής, δηλαδή στη 01:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης ώρα Ελλάδας, σε τμήματα της Ιντιάνα και του Κεντάκι.
Στη συνέχεια ακολουθούν διαδοχικά οι περισσότερες πολιτείες, ενώ Καλιφόρνια και Ουάσιγκτον κλείνουν στις 23:00 ώρα Ανατολικής Ακτής. Η Αλάσκα ολοκληρώνει τελευταία την ψηφοφορία.
Το γεγονός ότι θα κλείσουν οι κάλπες, πάντως, δεν σημαίνει ότι θα γνωρίζουμε αμέσως ποιος ελέγχει το Κογκρέσο.
Η καταμέτρηση επιστολικών ψήφων σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια μπορεί να διαρκέσει ημέρες, ενώ στο Μέιν και στην Αλάσκα εφαρμόζεται ranked-choice voting, διαδικασία που ενδέχεται να απαιτήσει επιπλέον γύρους κατανομής ψήφων.
Το 2022 χρειάστηκαν τέσσερις ημέρες για να ξεκαθαρίσει ο έλεγχος της Γερουσίας και οκτώ για τη Βουλή. Το 2024, η Γερουσία κρίθηκε την επομένη των εκλογών, αλλά για τη Βουλή χρειάστηκαν και πάλι οκτώ ημέρες.
Η σημερινή νύχτα, επομένως, μπορεί να δώσει τις πρώτες ισχυρές ενδείξεις για την κατεύθυνση της χώρας. Η τελική απάντηση για το ποιος θα ελέγχει το αμερικανικό Κογκρέσο ίσως χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
