Το 94% των σταχταρών γυρίζει στο ίδιο σημείο φωλιάσματος κάθε άνοιξη, αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας των φυσικών τους καταφυγίων απέναντι στις ανακαινίσεις και την αστική ανάπτυξη
Μια νέα επιστημονική έρευνα φωτίζει μια εντυπωσιακή πτυχή της συμπεριφοράς της σταχτάρας, αποκαλύπτοντας ότι το συγκεκριμένο αποδημητικό πτηνό επιστρέφει με αξιοσημείωτη συνέπεια στην ίδια φωλιά κάθε χρόνο. Τα ευρήματα ενισχύουν τις εκκλήσεις των ορνιθολόγων για προστασία των σημείων φωλιάσματος, τα οποία χάνονται ολοένα και συχνότερα εξαιτίας ανακαινίσεων και οικοδομικών παρεμβάσεων.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της RSPB (Royal Society for the Protection of Birds), παρακολούθησε επί 15 χρόνια συνολικά 190 σταχτάρες που χρησιμοποιούσαν 243 φωλιές σε χωριό του Ντέβον. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 94% των πτηνών επέστρεφε στην ίδια ακριβώς φωλιά που είχε χρησιμοποιήσει την προηγούμενη αναπαραγωγική περίοδο.
Πιο πιστές στη φωλιά παρά στον σύντροφό τους
Η έρευνα αποκάλυψε ακόμη ότι οι σταχτάρες παρουσιάζουν μεγαλύτερη αφοσίωση στη θέση φωλιάσματος παρά στο ταίρι τους. Μόλις το 59% των πτηνών αναπαράχθηκε ξανά με τον ίδιο σύντροφο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις καταγράφηκαν έντονες συγκρούσεις μεταξύ πτηνών για τη διεκδίκηση μιας φωλιάς.
Οι επιστήμονες κατάφεραν να παρακολουθήσουν τις μετακινήσεις τους χάρη σε ειδικά αριθμημένα δαχτυλίδια που έφεραν στα πόδια τους, γεγονός που επέτρεψε την ακριβή καταγραφή των ζευγαριών και των θέσεων φωλιάσματος κάθε χρόνο.
Η απώλεια φωλιών απειλεί το είδος
Η σταχτάρα συγκαταλέγεται πλέον στα είδη που προκαλούν έντονη ανησυχία για τη διατήρησή τους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο πληθυσμός της έχει μειωθεί κατά περίπου 70% από το 1995, κυρίως λόγω της εξαφάνισης των φυσικών θέσεων φωλιάσματος σε παλαιά κτίρια που ανακαινίζονται, μονώνονται ή κατεδαφίζονται.
Για τον λόγο αυτό, η Σκωτία έχει ήδη θεσπίσει την υποχρεωτική τοποθέτηση ειδικών «τούβλων-φωλιών» σε όλα τα νέα κτίρια, τα οποία προσφέρουν ασφαλείς κοιλότητες για την αναπαραγωγή των πτηνών. Αντίθετα, στην Αγγλία το μέτρο δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί σε υποχρεωτική βάση.
Οι επιστήμονες ζητούν άμεση προστασία των φωλιών
Ο επικεφαλής επιστήμονας διατήρησης της RSPB, Μάλκολμ Μπέρτζες, τόνισε ότι η νέα μελέτη επιβεβαιώνει με αριθμητικά στοιχεία κάτι που οι ορνιθολόγοι υποψιάζονταν εδώ και χρόνια: οι σταχτάρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ίδιες θέσεις φωλιάσματος.
Όπως σημείωσε, η διατήρηση και η δημιουργία νέων σημείων φωλιάσματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιβίωση του είδους, καθώς χωρίς κατάλληλα καταφύγια η πληθυσμιακή του μείωση αναμένεται να συνεχιστεί.
Νέα απειλή αποτελεί και ο καύσωνας
Πέρα από την απώλεια φωλιών, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα ολοένα συχνότερα κύματα καύσωνα ενδέχεται να προκαλέσουν υπερθέρμανση μέσα στις φωλιές, αυξάνοντας τη θνησιμότητα των νεοσσών.
Στο πλαίσιο της Εβδομάδας Ευαισθητοποίησης για τις Σταχτάρες στο Ηνωμένο Βασίλειο, περισσότερες από 150 τοπικές ομάδες διοργανώνουν δράσεις ενημέρωσης και διάσωσης, ενώ εθελοντές βρίσκονται σε ετοιμότητα για τη φροντίδα νεοσσών που ενδέχεται να πέσουν από τις φωλιές τους.
Παρά τις προκλήσεις, οι οργανώσεις προστασίας της φύσης επισημαίνουν ότι ολοένα περισσότεροι πολίτες συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες για την προστασία της σταχτάρας, δίνοντας ελπίδα για τη διατήρηση ενός από τα πιο χαρακτηριστικά πουλιά του καλοκαιριού.