Με αφορμή τις προσεγγίσεις πρόσφατων υποθέσεων από πολλούς και ενίοτε σοβαρούς σχολιαστές ή και απλούς συνομιλητές του γράφοντος, ήθελα να εκφράσω την ανησυχία μου για το τόσο εύκολα, το ενίοτε αθώο και πολλές φορές απόλυτα εύλογο ερώτημα : «δεν είναι λίγο περίεργο που…» ή «είναι τυχαίο που…» το οποίο συνοδεύει/προηγείται της σχετικής προσέγγισης αστυνομικών ή και δικαστικών εξελίξεων, τείνοντας να γίνει ο βασικός τρόπος ερμηνείας της εκάστοτε δυναμικής της πραγματικότητας, προσδίδοντας ύποπτα ή και περίεργα κίνητρα, σκοπιμότητες ακόμα και σε πρωτογενώς θετικές εξελίξεις της καθημερινής ειδησεογραφίας.
- Αντώνης Πεπελάσης, δικηγόρος στον Άρειο Πάγο, μέλος ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων – Ms Εμπορικού Δικαίου
Πρόσφατο παράδειγμα οι εξελίξεις στην υπόθεση της Marfin. Φυσικά και δεν μπορεί κανείς στο παρόν χρονικό σημείο να εκφράσει άποψη για την επάρκεια των στοιχείων, ούτε και -παραβιάζοντας το τεκμήριο αθωότητας των ανθρώπων που συνελήφθησαν- να τους αντιμετωπίζει ως ήδη καταδικασθέντες. Ωστόσο, το να αντιμετωπίζεται η ίδια ανακίνηση της υπόθεσης ως αυταπόδεικτη θεωρία συνωμοσίας για λόγους προεκλογικής σκοπιμότητας (;) νομίζω ξεπερνά τη βάσανο της κοινής λογικής.
Επεξηγώ: Ανεξαρτήτως από το χρονικό σημείο της αξιοποίησης των εκάστοτε στοιχείων, αφενός μεν είναι γνωστό ότι η συγκεκριμένη υπόθεση -παρά την αντικειμενική σπουδαιότητά της- δυστυχώς ουδέποτε άγγιξε τον πυρήνα της κοινωνίας στον βαθμό που άλλες υποθέσεις διαφορετικού πολιτικού προσήματος είχαν καταφέρει στο παρελθόν. Τα πολυαναληθέντα αριστερά αντανακλαστικά της κοινωνίας, τα μετεμφυλιακά σύνδρομα, η κουλτούρα της αθώας Αριστεράς, εν αντιθέσει με τη δεξιά αυταρχικότητα και ανεντιμότητα, έχοντας αποτελέσει και από τις δύο οπτικές γωνίες και με διαφορετικές αφορμές (αντιμετώπιση 17 Νοέμβρη, αποφυλάκισης Γιωτόπουλου, απεργία πείνας Κουφοντίνα, δολοφονία Αξαρλιάν) ζητήματα πολιτικής αλλά και κοινωνιολογικής αντιπαράθεσης, δίνουν μια πρώτη απάντηση.
Αυτή όμως η πρώτη απάντηση νομίζω ότι αφαιρεί και το κίνητρο από τη θεωρία συνωμοσίας που ακούγεται. Ακόμα δηλαδή κι αν ξεπερνούσε κανείς τον -κατά τη γνώμη μου- αδιαπέραστο τοίχο της προφανούς μη δυνατότητας μίας τέτοιου τύπου και έκτασης συνεννόησης και συνεργασίας τόσο πολλών ανθρώπων εντός υπουργείου Προστασίας Πολίτη, Αστυνομίας, Δικαστηρίων και Εισαγγελίας ακόμα και δημοσιογράφων, στην κατεύθυνση μιας τέτοιας κατασκευής (!) και επεξεργασίας «ανύπαρκτων» ή έστω προδήλως ανεπαρκών αρχικών ενδείξεων (επαναλαμβάνω ενδείξεων στο παρόν στάδιο και όχι πλήρους απόδειξη που απαιτείται στο στάδιο της εκδίκασης της υπόθεσης, αν αυτή φυσικά φτάσει στο στάδιο της παραπομπής), πάλι θα έπρεπε να απαντήσει στο ερώτημα: γιατί να κατασκευαστεί όλο αυτό; Πιστεύει κανείς πως λόγω αυτής της εξέλιξης θα υπάρξει μερίδα ψηφοφόρων που θα επιλέξει την παρούσα κυβέρνηση, ενώ πριν είχε αποφασίσει κάτι διαφορετικό; Δεν νομίζω ότι (όπως έχουν δείξει και συνεχίζουν να δείχνουν οι δημοσκοπήσεις και οι πάσης φύσης μετρήσεις της κοινής γνώμης) οι εκλογές θα κριθούν με βάση την υπόθεση της Marfin ή τις εξελίξεις του ΟΠΕΚΕ ή ακόμα και των υποκλοπών.
Και πέρα όμως από αυτό, στην ευρύτερη εικόνα είναι κάκιστη εξέλιξη αλλά και ιδιαίτερα επικίνδυνη η διολίσθηση της κοινωνίας προς μία κατεύθυνση ότι όλα «μαγειρεύονται», ότι για όλα υπάρχει μία θεωρία συνωμοσίας που δίνει τις μόνες αληθινές απαντήσεις. Ο δρόμος αυτός οδηγεί μόνο στην επικράτηση ακραίων λαϊκιστικών ρευμάτων, στην αποδόμηση της λογικής και στη νομιμοποίηση των εκφραστών συνωμοσιολογικών θεωριών, ως μοχλό επιβολής ακραίων απόψεων, είτε από την πλευρά της ακροδεξιάς, είτε από την πλευρά της ακροαριστεράς, είτε και από την πλευρά της μη πολιτικά οριοθετημένης μηδενιστικής αμφισβήτησης των κανόνων λειτουργίας της δημοκρατίας και του υγιούς κοινοβουλευτισμού.
Νομίζω ότι τα παραδείγματα διαχρονικά και διατοπικά είναι πάρα πολλά, ώστε ναι μεν να διατηρούμε την κριτική μας διάθεση και τις εξ αυτής επιφυλάξεις μας κάθε φορά που αυτό απαιτείται, χωρίς όμως να φτάνουμε στο σημείο να αμφισβητούμε τα πάντα και να τα ερμηνεύουμε με το πρίσμα της υποχρεωτικής αντισυστημικότητας.
Γιατί το ερώτημα δεν είναι αν έχει πολλά ελαττώματα, γκρίζες ζώνες και ρωγμές το σύστημα εξουσίας που διαχειρίζεται τη χώρα (που έχει), αλλά τι έρχεται από πίσω αν αυτό γκρεμιστεί.
