Τη δυνατότητα χρηματοδότησης πρόσθετων, προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ζητώντας ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια
Παράλληλα, έστειλε μήνυμα ότι η συμμετοχή τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα προϋποθέτει τον ανεπιφύλακτο σεβασμό της ασφάλειας των κρατών-μελών.
Στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση με τον πρόεδρο της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, στο Μέγαρο Μαξίμου, ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι τα επιπλέον έσοδα από ΦΠΑ, που προκύπτουν λόγω της αύξησης των ενεργειακών τιμών, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ανακούφιση της κοινωνίας.
Μεταξύ άλλων εξετάζεται πρόσθετη οικονομική βοήθεια προς τους αλιείς
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι πρόκειται για πρόταση που απαιτεί ευρωπαϊκή συμφωνία, καθώς οι σχετικές δαπάνες υπόκεινται στους κοινούς δημοσιονομικούς κανόνες και στις συμφωνημένες οροφές. Η Ελλάδα, υπογράμμισε, δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει την εμπιστοσύνη των αγορών, χαρακτηρίζοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα «μη διαπραγματεύσιμη».
Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι έχουν ήδη ληφθεί μέτρα άνω του 1 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης, ενώ γνωστοποίησε ότι εξετάζεται πρόσθετη οικονομική βοήθεια προς τους αλιείς. Τόνισε, πάντως, ότι οι δυνατότητες των εθνικών προϋπολογισμών είναι περιορισμένες και απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.
Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και η συμμετοχή τρίτων χωρών
Στο πεδίο της άμυνας, ξεκαθάρισε ότι τρίτες χώρες δεν μπορούν να συμμετέχουν χωρίς προϋποθέσεις σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους. Βασικός όρος, όπως σημείωσε, είναι να σέβονται τα συμφέροντα ασφάλειας όλων των κρατών-μελών, «χωρίς αστερίσκους».
Έδωσε επίσης έμφαση στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αποκτήσουν ρόλο συμπαραγωγού εξοπλισμών. Πρότεινε την ανάπτυξη κοινών τεχνολογικών λύσεων για την οικονομικά αποτελεσματική αντιμετώπιση των drones, με δυνατότητα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, και αναφέρθηκε στις ελληνικές επενδύσεις στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η άμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό και ζήτησε ουσιαστική επιχειρησιακή εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ, συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, πρόσθεσε, θα αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τη Λιθουανία απέναντι στη ρωσική απειλή και στις υβριδικές επιθέσεις, τονίζοντας ότι η προστασία της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ αποτελεί κοινή ευθύνη. Για την Ουκρανία επανέλαβε τη στήριξη σε μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, με σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητά της και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, καθώς και στη συνέχιση της πίεσης προς τη Ρωσία.
Στο μεταναστευτικό, αναφέρθηκε στην ανάγκη προστασίας των εξωτερικών συνόρων και εξέφρασε ικανοποίηση για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ελληνική πρόταση για μηχανισμό έκτακτης ανάγκης απέναντι στην εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών και στην αυξημένη πίεση.
Για τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο ζήτησε άμεση αποκλιμάκωση, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη ένταση απειλεί τη ναυσιπλοΐα, διαταράσσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέσω του ενεργειακού κόστους. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, σημείωσε, θα βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της ελληνικής ευρωπαϊκής Προεδρίας, αλλά και της προεδρίας της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.
Δύσκολες οι επικείμενες διαπραγματεύσεις για τον Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Αναφερόμενος στον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, προέβλεψε δύσκολες διαπραγματεύσεις και υπογράμμισε ότι οι αυξημένες απαιτήσεις από την Ευρώπη στην άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την προστασία των συνόρων πρέπει να συνοδεύονται από περισσότερους πόρους. Παράλληλα, τόνισε ότι η πολιτική συνοχής αποτελεί προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα.
Σε διμερές επίπεδο, εντόπισε περιθώρια συνεργασίας με τη Λιθουανία στα φάρμακα, στα logistics και στην υψηλή τεχνολογία, αναδεικνύοντας την Αλεξανδρούπολη και την Κλαϊπέντα ως σημαντικές πύλες ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη.
