Με συνοδεία μαχητικών αεροσκαφών και παρουσία χιλιάδων πολιτών υποδέχθηκε η Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ, μετά τη συμφωνία με την Ελλάδα που ολοκλήρωσε μια διαπραγμάτευση δεκαετιών
Τα λείψανα του μεσαιωνικού ηγεμόνα μεταφέρθηκαν το Σαββατοκύριακο στη Σόφια με στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο συνόδευσαν βουλγαρικά μαχητικά από τα σύνορα με την Ελλάδα.
Είχαν εντοπιστεί πριν από περίπου 60 χρόνια στη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, στο ομώνυμο νησί της Μικρής Πρέσπας, και φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης.
Στη βουλγαρική πρωτεύουσα, το φέρετρο έφτασε σε κεντρική πλατεία, όπου συγκεντρώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι, ενώ εκπρόσωποι από όλο το πολιτικό φάσμα απέτισαν φόρο τιμής. Ακολούθησε πομπή προς την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, τη βασιλική του 6ου αιώνα από την οποία πήρε το όνομά της η πόλη. Τα λείψανα τοποθετήθηκαν σε λευκή μαρμάρινη σαρκοφάγο, με τον Πατριάρχη Δανιήλ να προΐσταται της προσευχής.
Ο Σαμουήλ, ο οποίος πολέμησε εναντίον της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και πέθανε το 1014, αποτελεί σημαντικό σύμβολο της βουλγαρικής ιστορίας και εθνικής ταυτότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι και στα Σκόπια ο Τσάρος Σαμουήλ θεωρείται εξίσου σημαντικός ιστορικά.
Η παράδοση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρούμεν Ράντεφ, βάσει συμφωνίας των υπουργών Πολιτισμού των δύο χωρών. Η συμφωνία προβλέπει επίσης την επιστροφή στην Ελλάδα θρησκευτικών κειμηλίων που είχαν αφαιρεθεί από ελληνικά μοναστήρια κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στις τοποθετήσεις του, ο Ράντεφ υπογράμμισε ότι η ιστορική μνήμη μπορεί να αποτελέσει γέφυρα συνεργασίας, τονίζοντας πως ο Σαμουήλ, που στο παρελθόν χώριζε τους δύο λαούς, σήμερα τους ενώνει. Παράλληλα, κάλεσε την Ευρώπη να εργάζεται για την ειρήνη, αποφεύγοντας την αναβίωση παλιών αντιπαραθέσεων.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός συνέδεσε την πρωτοβουλία με τη διεκδίκηση της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα. Επισήμανε ότι η διεθνής στάση απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά αλλάζει, με βασική αρχή πως τα μνημεία και τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου.
