Το αίτημα για ελεύθερη επιλογή στην εκπαίδευση έφτασε στη Βουλή, ενώ καταγγελίες για πιέσεις και αποκλεισμούς διατυπώθηκαν στον ΟΑΣΕ
Το δικαίωμα των οικογενειών στα Πομακοχώρια της Θράκης να επιλέγουν ελληνόγλωσσο δημόσιο σχολείο, χωρίς υποχρεωτική διδασκαλία της τουρκικής γλώσσας, βρίσκεται στο επίκεντρο δημόσιων παρεμβάσεων εκπροσώπων της κοινότητας.
Το ζήτημα αφορά παράλληλα την προστασία της πομακικής γλώσσας και της ιδιαίτερης πολιτιστικής ταυτότητας των κατοίκων. Οι σχετικές διεκδικήσεις έχουν ήδη φτάσει στη Βουλή, ενώ αναφορές για πιέσεις, εκφοβισμό και κοινωνικό αποκλεισμό διατυπώθηκαν και στη Διάσκεψη για την Ανθρώπινη Διάσταση του ΟΑΣΕ στη Βαρσοβία.
«Όποιος θέλει τουρκικά, να μπορεί να τα επιλέξει. Όποιος θέλει δημόσιο σχολείο χωρίς τουρκικά, να έχει επίσης αυτή τη δυνατότητα», αναφέρει ο Ιρφάν Μεχμέτ Αλή, ζητώντας από την Πολιτεία να εξασφαλίσει περισσότερες εκπαιδευτικές επιλογές για τις οικογένειες της ορεινής Ξάνθης.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Συλλόγου Πομάκων Νομού Ξάνθης, Μπενιαμίν Κόντε, με παρέμβασή του στον ΟΑΣΕ αμφισβήτησε την εκπροσώπηση των Πομάκων από τον Μουσταφά Τράμπα και προχώρησε σε σοβαρές καταγγελίες, οι οποίες χρήζουν διερεύνησης.
Μιλώντας στο Newsbomb, ο δημοσιογράφος του RodopiPress, Νίκος Αρβανίτης, επισήμανε ότι κοινός άξονας των συγκεκριμένων παρεμβάσεων είναι ο σεβασμός στην ιδιαίτερη ταυτότητα των Πομάκων και η ελευθερία των επιλογών τους. Διευκρίνισε, πάντως, ότι οι θέσεις αυτές δεν εκφράζουν υποχρεωτικά το σύνολο της κοινότητας.
«Τα παιδιά μας χρειάζονται επιλογές»
Ο Ιρφάν Μεχμέτ Αλή, Πομάκος από την Ξάνθη και πρώην υποψήφιος βουλευτής με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, υποστηρίζει ότι οι οικογένειες των Πομακοχωρίων πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν το εκπαιδευτικό πλαίσιο που θεωρούν κατάλληλο για τα παιδιά τους.
Όπως τονίζει, η θρησκευτική ιδιότητα ενός πολίτη δεν καθορίζει τη μητρική του γλώσσα ούτε συνεπάγεται συγκεκριμένη εθνική ταυτότητα.
«Η μητρική μας γλώσσα είναι τα πομακικά και η πατρίδα μας είναι η Ελλάδα. Είμαστε Έλληνες Πομάκοι και μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα. Το γεγονός ότι είμαστε μουσουλμάνοι δεν σημαίνει ότι η μητρική μας γλώσσα είναι τα τουρκικά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετά παιδιά στα ορεινά χωριά της Ξάνθης μεγαλώνουν μιλώντας κυρίως πομακικά στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Όταν φτάνουν στο δημοτικό, καλούνται να διδαχθούν παράλληλα στα ελληνικά και στα τουρκικά, παρότι ορισμένα δεν γνωρίζουν καμία από τις δύο γλώσσες σε επαρκή βαθμό.
Για τον λόγο αυτό ζητά να δοθεί στους γονείς η δυνατότητα εγγραφής των παιδιών τους σε ελληνόγλωσσα δημόσια σχολεία. Παράλληλα, προτείνει να ληφθούν μέτρα ώστε η πομακική γλώσσα να διατηρηθεί και να μεταδοθεί στις νεότερες γενιές.
«Δεν ζητάμε να αφαιρεθεί κάτι από κανέναν. Ζητάμε επιλογή, σεβασμό και στήριξη της πομακικής γλώσσας», σημειώνει.
Όπως προσθέτει, τα παιδιά μπορούν να διδάσκονται ελληνικά, πομακικά και, εφόσον το επιλέξουν οι οικογένειές τους, τουρκικά. Κατά τον ίδιο, μια τέτοια δυνατότητα θα υπηρετούσε ουσιαστικά την πολυγλωσσία και τον σεβασμό στην ταυτότητα κάθε οικογένειας.
Το εκπαιδευτικό ζήτημα έφτασε στη Βουλή
Τη δημόσια παρέμβαση του Ιρφάν Μεχμέτ Αλή έφερε στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου ο ανεξάρτητος βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης Νικόλαος Παπαδόπουλος, καταθέτοντας ερώτηση προς την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Στην ερώτηση, η οποία κατατέθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, επισημαίνεται ότι η μουσουλμανική θρησκευτική ιδιότητα των κατοίκων δεν ταυτίζεται με την τουρκική εθνική ταυτότητα και ότι η τουρκική δεν αποτελεί μητρική γλώσσα για τους Πομάκους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα παιδιά που ξεκινούν το δημοτικό έχοντας ως μητρική γλώσσα την πομακική και καλούνται να παρακολουθήσουν μέρος του προγράμματος των μειονοτικών σχολείων στα τουρκικά.
Με την κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητούνται απαντήσεις σχετικά με τη δυνατότητα ίδρυσης περισσότερων ελληνόγλωσσων δημόσιων σχολείων στη Θράκη, καθώς και με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει η Πολιτεία για την προστασία της πομακικής γλώσσας και πολιτιστικής παράδοσης.
Στο κείμενο της ερώτησης περιλαμβάνονται επίσης καταγγελίες περί πιέσεων εκτουρκισμού και δραστηριότητας του τουρκικού προξενείου Κομοτηνής. Οι αναφορές αυτές αποδίδονται στους συντάκτες της κοινοβουλευτικής ερώτησης και δεν παρουσιάζονται ως επιβεβαιωμένα περιστατικά.
Η παρέμβαση στον ΟΑΣΕ
Το ζήτημα της ιδιαίτερης ταυτότητας των Πομάκων τέθηκε και στη Διάσκεψη για την Ανθρώπινη Διάσταση του ΟΑΣΕ στη Βαρσοβία.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Νίκου Αρβανίτη στο RodopiPress, ο Μπενιαμίν Κόντε, εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Συλλόγου Πομάκων Νομού Ξάνθης, υποστήριξε στην ολομέλεια ότι ασκούνται πιέσεις με στόχο την απόδοση ενιαίας τουρκικής ταυτότητας σε Πομάκους και Ρομά.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η αμφισβήτηση του ρόλου του Μουσταφά Τράμπα, για τον οποίο δήλωσε ότι «δεν είναι ο Μουφτής μας». Ο Κόντε εξέφρασε επίσης ενστάσεις σχετικά με τη νομιμοποίησή του από την ελληνική Πολιτεία και έκανε λόγο για παρατυπίες σε ανεπίσημες διαδικασίες ανάδειξης θρησκευτικών εκπροσώπων.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν καταγγελίες του εκπροσώπου του συλλόγου και δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη έρευνα.
Καταγγελίες για εκφοβισμό και αποκλεισμό
Κατά την παρέμβασή του, ο Μπενιαμίν Κόντε αναφέρθηκε και σε προσωπικό οικογενειακό βίωμα. Όπως υποστήριξε, ο παππούς του είχε αποκλειστεί από το τέμενος επειδή είχε μιλήσει δημόσια για τις πομακικές του ρίζες.
Παράλληλα, κατήγγειλε την πραγματοποίηση μη θεσμοθετημένων θρησκευτικών μαθημάτων, στα οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, καλλιεργούνται ο φόβος και ακραίες αντιλήψεις.
Ο ίδιος έθεσε στο επίκεντρο το δικαίωμα των νεότερων γενεών να ασκούν ελεύθερα τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, χωρίς αυτό να συνδέεται με την αποδοχή συγκεκριμένης εθνικής ταυτότητας. Ζήτησε επίσης την προστασία των παραδόσεων των Πομάκων και τη δυνατότητα των παιδιών να διδάσκονται τόσο την ελληνική όσο και τη μητρική τους γλώσσα.
Οι δημόσιες παρεμβάσεις επαναφέρουν στη συζήτηση ένα σύνθετο εκπαιδευτικό και κοινωνικό ζήτημα. Στον πυρήνα του βρίσκεται το αίτημα για περισσότερες επιλογές στην εκπαίδευση, θεσμική προστασία της πομακικής γλώσσας και σεβασμό στον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι κάτοικοι προσδιορίζουν την ταυτότητά τους.
