Φυσικό αέριο και πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκαν πάνω από 50%, ενώ τα ελληνικά φασόλια πωλούνται έως 14,52 ευρώ το κιλό
Νέες πιέσεις δέχεται ο οικογενειακός προϋπολογισμός, καθώς το κύμα ανατιμήσεων εξαπλώνεται από την ενέργεια και τα καύσιμα μέχρι τη στέγαση, τις μετακινήσεις και τα βασικά είδη διατροφής.
Τα στοιχεία για την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως τον Σεπτέμβριο του 2026 αποτυπώνουν σημαντικές αυξήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες που καλύπτουν καθημερινές ανάγκες. Ιδιαίτερα επιβαρυμένοι εμφανίζονται οι λογαριασμοί ενέργειας, η θέρμανση, οι μεταφορές και οι τιμές στο ράφι.
Ξεχωριστή περίπτωση αποτελούν τα ελληνικά φασόλια, όπου η απόσταση ανάμεσα στην τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός και στο ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής φτάνει έως το 202%. Το συγκεκριμένο ποσοστό αφορά τη διαφορά από το χωράφι μέχρι το σούπερ μάρκετ και όχι ετήσια αύξηση της τιμής του προϊόντος.
Ενέργεια και καύσιμα στην κορυφή των ανατιμήσεων
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις εντοπίζονται στην ενέργεια, δημιουργώντας πρόσθετη ανησυχία ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Η τιμή του φυσικού αερίου εμφανίζεται αυξημένη κατά 55,2% σε ετήσια βάση, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης ακολουθεί με άνοδο 53,2%. Στο πετρέλαιο κίνησης η αύξηση φτάνει το 38,8% και στη βενζίνη το 22,5%.
Ανοδικά κινείται και το ηλεκτρικό ρεύμα, με την επιβάρυνση να υπολογίζεται στο 15%. Η εικόνα αυτή επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά, αλλά και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, το οποίο συχνά μεταφέρεται στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Ακριβότερα ξενοδοχεία, αεροπορικά εισιτήρια και ενοίκια
Ισχυρές ανατιμήσεις καταγράφονται και στον τομέα των υπηρεσιών. Οι τιμές σε ξενοδοχεία, μοτέλ και πανδοχεία αυξήθηκαν κατά 29,8%, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες διακοπών για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα.
Στις αεροπορικές μεταφορές επιβατών η άνοδος διαμορφώθηκε στο 22%, ενώ οι υπηρεσίες ενημέρωσης και επικοινωνίας έγιναν ακριβότερες κατά 12,4%.
Συνεχής παραμένει η πίεση και στη στέγαση. Τα ενοίκια κατοικιών παρουσίασαν ετήσια αύξηση 5,9%, σε μια αγορά όπου μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος κατευθύνεται ήδη στην κάλυψη των στεγαστικών αναγκών.
Το κρέας και τα ψάρια πιέζουν το καλάθι
Οι αυξήσεις στα τρόφιμα διατηρούν υψηλό το κόστος των καθημερινών αγορών. Στο μοσχαρίσιο κρέας η ανατίμηση έφτασε το 12,3%, ενώ στα ψάρια καταγράφηκε άνοδος 11,5%.
Ακριβότερα κατά 9,7% πωλούνται το αρνί και το κατσίκι, με τα αυγά να ακολουθούν στο 6,6%. Στο ψωμί και στα υπόλοιπα προϊόντα αρτοποιίας η ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 2%.
Μπορεί ορισμένα ποσοστά να εμφανίζονται χαμηλότερα σε σχέση με εκείνα της ενέργειας, όμως αφορούν προϊόντα συχνής κατανάλωσης. Η συσσωρευμένη επιβάρυνση γίνεται συνεπώς αισθητή σε κάθε επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ.
Από τα 4,80 ευρώ στο χωράφι, στα 14,52 ευρώ στο ράφι
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της απόστασης ανάμεσα στην παραγωγή και στη λιανική πώληση αποτελούν τα ελληνικά φασόλια.
Στη Φλώρινα, η τιμή παραγωγού για τα πλακέ φασόλια διαμορφώνεται στα 4,80 ευρώ το κιλό, ενώ για τα φασόλια ελέφαντες φτάνει τα 5,50 ευρώ. Στο σούπερ μάρκετ, η τιμή ελληνικών φασολιών καταγράφεται έως και στα 14,52 ευρώ το κιλό.
Σε σύγκριση με την τιμή παραγωγού των 4,80 ευρώ, η λιανική είναι αυξημένη κατά περίπου 202%. Το ποσοστό αποτυπώνει τη συνολική επιβάρυνση που προστίθεται στην πορεία από τον παραγωγό έως τον καταναλωτή.
Στο ενδιάμεσο περιλαμβάνονται έξοδα τυποποίησης, συσκευασίας, μεταφοράς, αποθήκευσης, διανομής και εμπορικά περιθώρια. Το μέγεθος της διαφοράς επαναφέρει, ωστόσο, τη συζήτηση για τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών και για το ποιοι αποκομίζουν το μεγαλύτερο μέρος της τελικής αξίας.
Η καθημερινότητα γίνεται ακριβότερη σε όλα τα μέτωπα
Οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται πλέον σε μία κατηγορία δαπανών. Ενέργεια, μετακινήσεις, στέγαση, υπηρεσίες και τρόφιμα αυξάνονται ταυτόχρονα, περιορίζοντας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.
Για τα νοικοκυριά, η πίεση δεν αποτυπώνεται μόνο σε έναν υψηλότερο λογαριασμό ή σε ένα ακριβότερο προϊόν. Προκύπτει από το άθροισμα πολλών μικρών και μεγάλων αυξήσεων, οι οποίες καθιστούν ολοένα δυσκολότερη την κάλυψη των βασικών αναγκών.
