Η εκλογική τους ενίσχυση ανοίγει δρόμο για εναλλακτική κυβέρνηση, αλλά οι αρνήσεις συνεργασίας διατηρούν το αδιέξοδο – Τα σενάρια κυβέρνησης μειοψηφίας, συνασπισμού ενότητας και νέων εκλογών
Σε καθοριστικό παράγοντα για τον σχηματισμό κυβέρνησης στο Ισραήλ αναδεικνύονται τα αραβικά κόμματα, καθώς η ενισχυμένη εκλογική τους παρουσία προσφέρει στην αντιπολίτευση τη δυνατότητα να αμφισβητήσει την παραμονή του Bενιαμίν Νετανιάχου στην εξουσία.
Το βασικό εμπόδιο, ωστόσο, είναι πολιτικό: ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν δεσμευτεί ότι δεν θα στηριχθούν σε αραβικά κόμματα. Για να συγκροτήσουν εναλλακτική κυβέρνηση, θα πρέπει να επανεξετάσουν αυτή τη θέση, σύμφωνα με ανάλυση των Times of Israel.
Με καταμετρημένο το 85,6% των εκλογικών τμημάτων το απόγευμα της Τετάρτης, το δημοσίευμα αποδίδει 53 έδρες στο μπλοκ Νετανιάχου και 48 στον συνασπισμό της αντιπολίτευσης με επικεφαλής το κόμμα Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ. Τα δύο αραβικά κόμματα εμφανίζονται να συγκεντρώνουν συνολικά 19 έδρες: 12 η Κοινή Λίστα και επτά το Ράαμ.
Οι αριθμοί παραμένουν προσωρινοί, αλλά δείχνουν ότι κανένα από τα δύο βασικά μπλοκ δεν εξασφαλίζει αυτοδύναμα την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη.
Το δίλημμα Άιζενκοτ, Μπένετ και Λίμπερμαν
Το βάρος πέφτει κυρίως στον Άιζενκοτ, τον Ναφτάλι Μπένετ και τον Αβίγκντορ Λίμπερμαν: θα δεχθούν συνεργασία με τα αραβικά κόμματα ή θα επιμείνουν στον αποκλεισμό τους;
Ο Μπένετ και ο Λίμπερμαν είχαν συμμετάσχει στην κυβέρνηση του 2021–2022, στην οποία μετείχε το Ράαμ. Στη φετινή αναμέτρηση, όμως, έχουν απορρίψει αντίστοιχη συνεργασία.
Εάν η στάση αυτή διατηρηθεί, τα περιθώρια σχηματισμού κυβέρνησης χωρίς τον Νετανιάχου περιορίζονται. Μεταξύ των εναλλακτικών προβάλλουν νέες εκλογές ή κυβέρνηση ενότητας με τη συμμετοχή του, επιλογές που θα μπορούσαν να παρατείνουν την παραμονή του στην εξουσία.
Τι προτείνουν τα αραβικά κόμματα
Ο επικεφαλής του Ράαμ, Μανσούρ Αμπάς, έχει δηλώσει πρόθυμος να συμμετάσχει σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ, εφόσον διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις. Υποστήριξε επίσης ότι έχει δεχθεί προσεγγίσεις και από το Λικούντ.
Η Κοινή Λίστα, υπό τον Γιούσεφ Τζαμπαρίν, προτείνει διαφορετικό μοντέλο: στήριξη μιας εναλλακτικής κυβέρνησης χωρίς συμμετοχή στον συνασπισμό.
Στις βασικές προτεραιότητες των δύο κομμάτων περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος στις αραβικές κοινότητες, η στέγαση, η καταπολέμηση των διακρίσεων και η ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων.
Η αυξημένη προσέλευση των Αράβων ψηφοφόρων, την οποία οι Times of Israel συνδέουν με την έντονη αντίθεση στην απερχόμενη κυβέρνηση, ενίσχυσε σημαντικά τη διαπραγματευτική τους θέση.
Η επιλογή κυβέρνησης μειοψηφίας
Ένα από τα σενάρια είναι κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ, με συμμετοχή του Ράαμ και εξωτερική στήριξη από την Κοινή Λίστα. Το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα κυβερνήσεων που στηρίχθηκαν κοινοβουλευτικά από αραβικά κόμματα, επί Γιτζάκ Ράμπιν και Σιμόν Πέρες.
Ωστόσο, ακόμη και εάν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των ηγεσιών, παραμένει το ενδεχόμενο αντιδράσεων από δεξιούς και θρησκευόμενους βουλευτές της αντιπολίτευσης.
Υπέρ της συνεργασίας έχει ταχθεί ο επικεφαλής των Δημοκρατών, Γιαΐρ Γκολάν, καλώντας τους πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους του να αξιοποιήσουν την ευκαιρία σχηματισμού κυβέρνησης αλλαγής με τη συμμετοχή των Αράβων πολιτών.
Κοινές κινήσεις στην Κνεσέτ
Η συνεργασία θα μπορούσε να αρχίσει πριν ακόμη σχηματιστεί κυβέρνηση. Αραβικά κόμματα και κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν εκφράσει πρόθεση αντικατάστασης του προέδρου της Κνεσέτ, Αμίρ Οχάνα του Λικούντ, ώστε να αποκτήσουν τον έλεγχο της νομοθετικής ατζέντας.
Μια τέτοια πλειοψηφία θα μπορούσε να προωθήσει, μεταξύ άλλων, τη συγκρότηση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Η δυνατότητα μετατροπής της εκλογικής ενίσχυσης των αντιπάλων του Νετανιάχου σε κυβερνητική αλλαγή θα εξαρτηθεί τόσο από την τελική κατανομή των εδρών όσο και από την προθυμία τους να συνεργαστούν.
