Σημαντική χαρακτηρίζει την παρέμβαση Μητσοτάκη στον ΟΗΕ, διευκρινίζοντας ότι δεν αποτελεί επίσημη προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας – Τι επισημαίνει για Ισραήλ, Γαλλία και ελληνοτουρκικές σχέσεις
Την ανάγκη η Ελλάδα να διαμορφώνει και να ασκεί η ίδια την εθνική της στρατηγική, αξιοποιώντας τις συμμαχίες της χωρίς να προσδοκά ότι άλλες χώρες θα αναλάβουν την επίλυση των προβλημάτων της, υπογραμμίζει ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
Σε άρθρο του στο «Βήμα», με τίτλο «Η προεκλογική δοκιμασία της εθνικής στρατηγικής», ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη προεκλογική αντιπαράθεση περιορίζει τα περιθώρια ουσιαστικής συζήτησης και ευρύτερων συναινέσεων στα εθνικά θέματα.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει σημαντική την πρόσφατη παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, διαχωρίζοντας όμως τη διεθνή παρουσίαση των ελληνικών θέσεων από την ενεργοποίηση συγκεκριμένης διαδικασίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Τα όρια των συνεργασιών με Ισραήλ και Γαλλία
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του είναι η διάκριση ανάμεσα στην ενίσχυση της Ελλάδας μέσω συμμαχιών και στην προσδοκία ότι οι σύμμαχοι μπορούν να διαχειριστούν για λογαριασμό της τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Για τη συνεργασία με το Ισραήλ στην ασφάλεια και την άμυνα, επισημαίνει ότι η προμήθεια συστημάτων για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί επιλογή εθνικής ασφάλειας, συμβατή με τον νατοϊκό σχεδιασμό. Δεν συνεπάγεται, ωστόσο, ανάθεση στο Ισραήλ της διαχείρισης των σχέσεων με την Τουρκία.
Το Ισραήλ, εξηγεί, έχει δικές του ζωτικές προτεραιότητες, οι οποίες καθορίζουν και τη στάση του απέναντι στην Άγκυρα.
Αντίστοιχα, η συμμετοχή γαλλικών επιχειρήσεων στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ δεν σημαίνει ότι η Γαλλία αναλαμβάνει τον χειρισμό των ελληνικών ζητημάτων που συνδέονται με τις θαλάσσιες ζώνες. Η συνεργασία έχει μεγάλη σημασία, αλλά οι γαλλοτουρκικές σχέσεις διαμορφώνονται από περισσότερες παραμέτρους.
Τι λέει για την παρέμβαση Μητσοτάκη στον ΟΗΕ
Ο κ. Βενιζέλος αναγνωρίζει ότι ο πρωθυπουργός παρουσίασε με πληρότητα τις ελληνικές θέσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο στις 29 Οκτωβρίου.
Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι επρόκειτο για εθνική παρέμβαση της Ελλάδας σε ανοιχτή συζήτηση, η οποία οργανώθηκε με πρωτοβουλία της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας. Δεν ζητήθηκε η έκδοση ψηφίσματος και, συνεπώς, η ομιλία δεν συνιστά προσφυγή αντίστοιχη με εκείνη του 1976.
Η διάκριση αφορά το θεσμικό αποτέλεσμα: άλλο η προβολή και τεκμηρίωση μιας εθνικής θέσης ενώπιον του διεθνούς ακροατηρίου και άλλο η εξέταση συγκεκριμένου αιτήματος από το Συμβούλιο.
Το προηγούμενο του 1976
Το 1976 η Ελλάδα έφερε την ελληνοτουρκική κρίση στο Συμβούλιο Ασφαλείας και προσέφυγε παράλληλα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Το Συμβούλιο υιοθέτησε στις 25 Αυγούστου το ψήφισμα 395, ζητώντας αυτοσυγκράτηση, αποκλιμάκωση και επανάληψη απευθείας διαπραγματεύσεων, ενώ επισήμανε τη συμβολή των δικαστικών μέσων στην ειρηνική επίλυση.
Με αυτή την αναφορά, ο πρώην υπουργός υπενθυμίζει ότι η διεθνοποίηση ενός ζητήματος δεν καταργεί την ανάγκη διπλωματικών πρωτοβουλιών και διαπραγματεύσεων.
Κατά την εκτίμησή του, καμία σύμμαχος χώρα δεν μπορεί να λάβει αντί της Ελλάδας τις πολιτικές αποφάσεις που απαιτούνται για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με την Τουρκία, είτε μέσω συμφωνίας είτε μέσω της διεθνούς δικαιοσύνης.
Ο διεθνής χρόνος δεν περιμένει τις εκλογές
Η προειδοποίηση του Βενιζέλου αφορά τελικά τη σχέση εξωτερικής πολιτικής και εσωτερικού ανταγωνισμού. Όπως υποστηρίζει, η προεκλογική ένταση δυσχεραίνει τον στρατηγικό αναστοχασμό, ακόμη και όταν υπάρχουν συγκλίσεις στη δημόσια διατύπωση των εθνικών θέσεων.
Οι διεθνείς εξελίξεις, όμως, συνεχίζονται ανεξάρτητα από το ελληνικό εκλογικό ημερολόγιο. Γι’ αυτό θεωρεί αναγκαίο να παραμένουν στο επίκεντρο τα πραγματικά δεδομένα και τα δύσκολα ερωτήματα της εθνικής στρατηγικής, με μακροπρόθεσμη οπτική και πέρα από τις συγκυριακές πολιτικές αντιπαραθέσεις.
