Παρουσία της Λίνας Μενδώνη πραγματοποιήθηκε η τελετή απόδοσής του στο κοινό
Ένα σημαντικό μνημείο της βυζαντινής ιστορίας της Θράκης γίνεται πλέον επισκέψιμο, καθώς ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και ανάδειξη του επισκοπικού περίκεντρου ναού της Μαξιμιανούπολης, περίπου επτά χιλιόμετρα δυτικά της Κομοτηνής.
Η ολοκλήρωση των εργασιών σηματοδοτήθηκε με αγιασμό που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλου Τοψίδη, εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης και στελεχών των αρμόδιων αρχαιολογικών υπηρεσιών.
Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 1,5 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και περιλάμβανε παρεμβάσεις συντήρησης, στερέωσης και αναστήλωσης, καθώς και τη διαμόρφωση υποδομών για την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών.
Ένα μνημείο που αφηγείται τη βυζαντινή ιστορία της Θράκης
Ο περίκεντρος ναός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα μνημεία της Μαξιμιανούπολης, μιας πόλης που ιδρύθηκε στα τέλη του 3ου ή στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., επί αυτοκράτορα Μαξιμιανού.
Η πόλη βρισκόταν σε στρατηγική θέση, κοντά στη διάβαση της Ροδόπης προς την πεδιάδα της Φιλιππούπολης, και περιβαλλόταν από ισχυρό οχυρωματικό περίβολο έκτασης περίπου 320 έως 330 στρεμμάτων.
Από τον 7ο έως τον 9ο αιώνα αποτέλεσε επισκοπική έδρα, ενώ αργότερα εμφανίζεται στις ιστορικές πηγές ως Μοσυνόπολη. Κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο αναδείχθηκε σε διοικητικό κέντρο του θέματος του Βολερού.
Οι διαδοχικές συγκρούσεις και οι αναταραχές που ακολούθησαν οδήγησαν σταδιακά στην παρακμή και εγκατάλειψή της.
Ο ναός, που χρονολογείται μεταξύ του 11ου και του 13ου αιώνα, ξεχωρίζει για την εξαγωνική κάτοψή του και τον γλυπτό του διάκοσμο. Διαθέτει νάρθηκα, κυρίως ναό και τριμερές ιερό, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν το μαρμάρινο τέμπλο και το σύνθρονο, στοιχεία που συνδέονται με την επισκοπική του λειτουργία.
Τι περιλάμβανε η αποκατάσταση
Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στη στερέωση των τοιχοποιιών, στη συντήρηση των κονιαμάτων, των δαπέδων και των μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών, καθώς και στην αναστήλωση επιμέρους τμημάτων του ναού.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις για τη βελτίωση της προσβασιμότητας, με ράμπα πρόσβασης, υποδομές εξυπηρέτησης επισκεπτών, χώρους υγιεινής με προδιαγραφές για άτομα με αναπηρία και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών εντοπίστηκαν και ταφές, ανάμεσά τους δύο ανηλίκων που συνοδεύονταν από κοσμήματα, όπως χάλκινα βραχιόλια και σκουλαρίκια.
Σύμφωνα με την αρχαιολόγο Δόμνα Τερζοπούλου, η ολοκλήρωση του έργου αποτελεί ένα πρώτο σημαντικό βήμα για τη συνολικότερη ανάδειξη της αρχαίας πόλης, η οποία θα μπορούσε μελλοντικά να εξελιχθεί σε οργανωμένο επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.
Μενδώνη: «Να επενδύσουμε στη βυζαντινή ορθόδοξη φυσιογνωμία της Θράκης»
Κατά την παρουσία της στην τελετή, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε στην ιστορική σημασία του μνημείου και στην ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Όπως τόνισε, ο ναός αποτελεί ουσιαστική μαρτυρία για την ιστορία της Μαξιμιανούπολης και τη θέση της στη βυζαντινή Θράκη.
«Αυτό στο οποίο θα πρέπει να επενδύσουμε όλοι, είναι η βυζαντινή ορθόδοξη φυσιογνωμία της Θράκης», δήλωσε, επισημαίνοντας τον πλούτο των ιστορικών μνημείων της περιοχής.
Η υπουργός στάθηκε επίσης στη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, αναφέροντας ότι ο κοινός σχεδιασμός περιλαμβάνει έργα συνολικού ύψους περίπου 12 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση και προβολή μνημείων.
Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Χριστόδουλος Τοψίδης υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας με το Υπουργείο Πολιτισμού και τις δυνατότητες ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θράκης και πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Τι αλλάζει για το Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής
Στο περιθώριο της επίσκεψής της, η Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε και στον σχεδιασμό για την ανακαίνιση και επανέκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κομοτηνής.
Σύμφωνα με την υπουργό, οι μελέτες εφαρμογής και τα τεύχη δημοπράτησης αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στους επόμενους μήνες, ώστε το έργο να είναι έτοιμο για χρηματοδότηση.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν προκύψει κατά την κατασκευή του δρόμου Μαρώνεια – Πετρωτά – Δίκελλα, επισημαίνοντας ότι η προστασία των αρχαιοτήτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της υλοποίησης μεγάλων δημόσιων έργων.
Η απόδοση του ναού της Μαξιμιανούπολης στο κοινό προσθέτει έναν ακόμη επισκέψιμο χώρο στον πολιτιστικό χάρτη της Ροδόπης, ανοίγοντας παράλληλα τη συζήτηση για την ευρύτερη ανάδειξη της ιστορικής πόλης.
