Η Κύπρος καταγράφει τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στην ΕΕ, ενώ στη Σουηδία οι τιμές υποχώρησαν μετά τη μείωση του ΦΠΑ – Η ενέργεια πιέζει ξανά το κόστος παραγωγής και μεταφοράς
Νέες πιέσεις στο καλάθι των καταναλωτών προκαλούν οι ανατιμήσεις στα φρέσκα τρόφιμα στην Ευρώπη, παρά τη συγκρατημένη αύξηση των τιμών στο σύνολο των ειδών διατροφής. Φρούτα, λαχανικά, κρέας και ψάρια εμφανίζουν μεγαλύτερες αυξήσεις, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος επιβαρύνει την παραγωγή, τη συντήρηση και τη μεταφορά τους.
Τον Οκτώβριο, οι τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων στην ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 4,6% σε ετήσια βάση, έναντι 2,7% τον Αύγουστο. Αντίθετα, στα επεξεργασμένα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό η αύξηση περιορίστηκε στο 0,5%.
Η ενέργεια ξαναφουντώνει τις πιέσεις
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στο 4%, στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια. Η ενέργεια ήταν ο βασικός παράγοντας, με ετήσια άνοδο 20,8%.
Η κατηγορία τροφίμων, αλκοόλ και καπνού κατέγραψε αύξηση 1,6%. Πίσω από αυτόν τον μέσο όρο, ωστόσο, κρύβονται σημαντικές διαφορές.
Τα φρέσκα προϊόντα είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις αυξήσεις του κόστους: η αγροτική παραγωγή χρειάζεται καύσιμα, τα θερμοκήπια θέρμανση και οι μεταφορές ντίζελ. Παράλληλα, τα ευπαθή τρόφιμα έχουν περιορισμένα περιθώρια αποθήκευσης.
Γαλλία και Ιταλία: Μεγάλες αυξήσεις στα φρέσκα
Στη Γαλλία, οι συνολικές τιμές τροφίμων αυξήθηκαν τον Οκτώβριο κατά 1,2%, όμως τα φρέσκα προϊόντα ήταν 8% ακριβότερα από έναν χρόνο πριν, σύμφωνα με την INSEE. Τον Σεπτέμβριο η αντίστοιχη αύξηση είχε φτάσει το 9,5%.
Στην Ιταλία, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα ανατιμήθηκαν κατά 7,5%, από 5,5% τον Σεπτέμβριο, βάσει των προκαταρκτικών στοιχείων της Istat. Το ευρύτερο καλάθι με τρόφιμα, είδη οικιακής χρήσης και προϊόντα προσωπικής φροντίδας αυξήθηκε κατά 2,5%, έναντι 1,5% τον προηγούμενο μήνα.
Την κατάσταση στη νότια Ιταλία επιβάρυναν οι κινητοποιήσεις οδηγών φορτηγών για το κόστος του ντίζελ. Αποκλεισμοί δρόμων και λιμανιών προκάλεσαν προβλήματα τροφοδοσίας στην Καμπανία, την Πούλια και την Καλαβρία, με ελλείψεις σε κρέας, γάλα, φρούτα και εμφιαλωμένο νερό.
Στη Γερμανία, αντίθετα, η ετήσια αύξηση των τιμών τροφίμων περιορίστηκε στο 0,4%. Στην Πορτογαλία, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα αυξήθηκαν κατά 3,7%.
Πού ακρίβυναν περισσότερο τα ψώνια
Τα συγκρίσιμα στοιχεία του Σεπτεμβρίου για το σύνολο της ΕΕ δείχνουν αύξηση μόλις 0,6% στα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά. Τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο κατέγραψαν:
| Χώρα | Ετήσια μεταβολή |
|---|---|
| Κύπρος | +4% |
| Ισπανία | +2,7% |
| Ρουμανία | +2,6% |
| Μάλτα | +2,5% |
| Πορτογαλία | +2,4% |
Εκτός ΕΕ, στην Τουρκία η ετήσια αύξηση των τιμών τροφίμων έφτασε το 27,6%.
Η μείωση του ΦΠΑ στη Σουηδία
Σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ, τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά ήταν τον Σεπτέμβριο φθηνότερα από έναν χρόνο πριν.
Η μεγαλύτερη πτώση καταγράφηκε στη Σουηδία, με μείωση 6,3%, μετά την περικοπή του ΦΠΑ στα τρόφιμα από 12% σε 6% την 1η Απριλίου. Το μέτρο προβλέπεται να ισχύσει έως το τέλος του 2027.
Μειώσεις μεταξύ 3,8% και 4,8% καταγράφηκαν επίσης στη Λετονία, την Ουγγαρία και την Τσεχία.
Ελλάδα: Οριακή μείωση 0,2% στις τιμές τροφίμων
Στην Ελλάδα, τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά ήταν τον Σεπτέμβριο κατά 0,2% φθηνότερα σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών. Η χώρα συγκαταλέγεται έτσι στις 14 χώρες της ΕΕ που κατέγραψαν ετήσια υποχώρηση στη συγκεκριμένη κατηγορία, έναντι αύξησης 0,6% στο σύνολο της Ένωσης.
Η οριακή αυτή μείωση αφορά τον μέσο όρο της κατηγορίας και δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα έγιναν φθηνότερα ή ότι αντιστράφηκαν οι συσσωρευμένες ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών.
