Έως και 20 δισ. δολάρια σε διάστημα μόλις τριών μηνών θα μπορούσε να φτάσει το οικονομικό κόστος για την Τουρκία από τις σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα της Μαύρης Θάλασσας, εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις και η αυξημένη αστάθεια στην περιοχή
Την εκτίμηση έκανε ο πρόεδρος του Transbosphor Maritime Transportation Board, Μουσταφά Τζαν, μιλώντας στο Bloomberg HT. Όπως ανέφερε, η επιδείνωση της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα απειλεί όχι μόνο τον τουρκικό ναυτιλιακό κλάδο, αλλά και το εξωτερικό εμπόριο και την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σημαντικός αριθμός πλοίων υπό τουρκική σημαία έχει αναστείλει τη δραστηριότητά του, ενώ η συνεχιζόμενη διατάραξη της θαλάσσιας σύνδεσης Μαύρης Θάλασσας – Αιγύπτου θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες έως 20 δισ. δολάρια σε τρεις μήνες.
Ο Τζαν προειδοποίησε, μάλιστα, ότι το ποσό αυτό αφορά τις σημερινές συνθήκες και θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω εάν ενισχυθούν οι τιμές των πρώτων υλών και του σιταριού.
Από τα 200 πλοία την ημέρα στα 25-30
Ιδιαίτερα δραματική είναι, σύμφωνα με τον Τούρκο αξιωματούχο, η συρρίκνωση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
Όπως ανέφερε, μέχρι πριν από περίπου πέντε μήνες περίπου 200 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τα τουρκικά Στενά, ενώ σήμερα ο αριθμός τους έχει περιοριστεί σε μόλις 25 έως 30 πλοία την ημέρα.
Η μείωση της κίνησης επηρεάζει και τα έσοδα από τη διέλευση των Στενών, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 700-800 εκατ. δολάρια. Ο Τζαν σημείωσε ότι τα σχετικά τέλη έχουν αυξηθεί επανειλημμένα από το 2022.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι εάν οι εξαγωγές περιοριστούν στο ένα πέμπτο των προηγούμενων επιπέδων, αντίστοιχη θα είναι και η συμβολή της συγκεκριμένης δραστηριότητας στην τουρκική οικονομία.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και σε επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, υποστηρίζοντας ότι μετά από επίθεση σε νηοπομπή, 35 πλοία υπέστησαν πλήγματα. Όπως είπε, ακόμη και όταν ένα πλοίο δεν βυθίζεται, οι ζημιές το θέτουν εκτός λειτουργίας, ενώ προκαλούν φόβο στα πληρώματα.
Ο Τζαν χαρακτήρισε την κατάσταση «μορφή πειρατείας» και κάλεσε την τουρκική κυβέρνηση να υιοθετήσει πιο δυναμική στάση και να εντείνει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες προς Ρωσία και Ουκρανία.
Ζητείται νέο «σιτηρόδρομο»
Σημαντική ανησυχία προκαλεί και η επίδραση της κρίσης στις παγκόσμιες αγορές τροφίμων.
Ο πρόεδρος του Transbosphor Maritime Transportation Board υποστήριξε ότι έχει καταστεί αναγκαία η δημιουργία νέου διαδρόμου για τη μεταφορά σιτηρών, καθώς η αδυναμία ασφαλούς μεταφοράς των φορτίων από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τις χώρες της περιοχής αλλά και τις διεθνείς τιμές των τροφίμων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, η Ρωσία εξάγει περίπου 26,5 εκατ. τόνους σιτηρών, ενώ οι εξαγωγές της Ουκρανίας αντιστοιχούν περίπου στο ήμισυ αυτής της ποσότητας.
Ήδη, οι τιμές του σιταριού στις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν καταγράψει άνοδο έως και 17%, με τον Τζαν να προειδοποιεί ότι θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο εάν συνεχιστούν οι περιορισμοί στις εξαγωγές από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας.
Μεγαλύτερες διαδρομές, υψηλότερο κόστος
Οι επιθέσεις έχουν υποχρεώσει ναυτιλιακές εταιρείες να αναζητήσουν εναλλακτικές διαδρομές, με αποτέλεσμα τα ταξίδια να παρατείνονται κατά 10 έως 15 ημέρες.
Την ίδια ώρα, ο Baltic Dry Index, βασικός δείκτης για το κόστος μεταφοράς ξηρού χύδην φορτίου, έχει αυξηθεί περίπου 50% από τις αρχές του έτους.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Τζαν, η άνοδος των ναύλων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη αύξηση των κερδών των πλοιοκτητών. Τα μεγαλύτερα ταξίδια συνεπάγονται υψηλότερες δαπάνες για καύσιμα, πληρώματα και ασφάλιση, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια κέρδους.
Παράλληλα, η αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου επιβαρύνει όχι μόνο το κόστος καυσίμων των πλοίων αλλά και συνολικά το τουρκικό εμπορικό ισοζύγιο, αυξάνοντας το κόστος των ενεργειακών εισαγωγών.
«Ξεχάστε τις επενδύσεις σε πλοία»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Τζαν εκτιμά ότι οι τουρκικές ναυτιλιακές εταιρείες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην ανανέωση του στόλου τους.
Όπως ανέφερε, τα υψηλά επιτόκια και η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχουν περιορίσει δραστικά την επενδυτική διάθεση, παρά το γεγονός ότι ο τουρκικός στόλος χρειάζεται νέα πλοία.
«Η επένδυση σε πλοία απαιτεί σταθερές συνθήκες στην αγορά και την περιοχή», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι το σημερινό περιβάλλον δεν ευνοεί νέες επενδύσεις.
Παράλληλα, προέτρεψε τις εξαγωγικές επιχειρήσεις να μην σπεύσουν να αγοράσουν πλοία λόγω της αύξησης των ναύλων. Όπως εξήγησε, η ναυτιλιακή επένδυση είναι μακροπρόθεσμη, ιδιαίτερα δαπανηρή και απαιτεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία, επομένως δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στις σημερινές τιμές των ναύλων.
Η Τουρκία έχει επανειλημμένα καλέσει τη Ρωσία και την Ουκρανία να λάβουν μέτρα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, προειδοποιώντας ότι η περαιτέρω κλιμάκωση μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στο εμπόριο, τις μεταφορές και την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
