Τη χαμηλότερη αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό στα δημοτικά σχολεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφει η Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, αντιστοιχούν 7,4 μαθητές σε κάθε εκπαιδευτικό, έναντι 13,3 κατά μέσο όρο στην ΕΕ
Η διαφορά είναι εντυπωσιακή, καθώς ο ελληνικός δείκτης βρίσκεται περίπου 44% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Δεύτερο ακολουθεί το Λουξεμβούργο με 8,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό, ενώ οι δύο χώρες είναι οι μόνες στην ΕΕ με αναλογία μικρότερη από 10 προς 1.
Στον αντίποδα, η Ρουμανία καταγράφει 18,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό και η Γαλλία με την Τσεχία από 17,9. Αναλογία άνω των 15 μαθητών εμφανίζουν επίσης η Γερμανία και η Ολλανδία.
Δεν σημαίνει ότι οι τάξεις έχουν επτά μαθητές
Ο δείκτης χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία, καθώς δεν αποτυπώνει το μέσο μέγεθος των σχολικών τμημάτων. Η αναλογία υπολογίζεται διαιρώντας τον συνολικό αριθμό των μαθητών με τον αριθμό των εκπαιδευτικών της ίδιας βαθμίδας, με τα δύο μεγέθη να εκφράζονται σε ισοδύναμα πλήρους φοίτησης και απασχόλησης.
Μία τάξη μπορεί να διδάσκεται από περισσότερους εκπαιδευτικούς, ανάλογα με τα μαθήματα και τις ειδικότητες, ενώ οι ώρες εργασίας των διδασκόντων δεν ταυτίζονται με τον χρόνο διδασκαλίας των παιδιών.
Επομένως, η αναλογία 7,4 προς 1 δεν σημαίνει ότι κάθε ελληνικό τμήμα έχει επτά ή οκτώ μαθητές. Αποτυπώνει τους συνολικούς εκπαιδευτικούς πόρους σε σχέση με τον μαθητικό πληθυσμό και δεν δείχνει πώς κατανέμεται το προσωπικό ανάμεσα στις σχολικές μονάδες και στις διαφορετικές περιοχές.
Πώς συνυπάρχει η χαμηλή αναλογία με τα σχολικά κενά
Παρά τη θετική επίδοση στον συγκεκριμένο δείκτη, οι καταγγελίες για ελλείψεις εκπαιδευτικών επανέρχονται κάθε σχολική χρονιά. Η φαινομενική αυτή αντίφαση συνδέεται κυρίως με την άνιση γεωγραφική και χρονική κατανομή του προσωπικού.
Στον υπολογισμό περιλαμβάνονται τόσο οι μόνιμοι όσο και οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί. Συνεπώς, η χαμηλή αναλογία δεν αποδεικνύει ότι το μόνιμο προσωπικό επαρκεί ούτε ότι κάθε σχολείο διαθέτει εγκαίρως όλες τις ειδικότητες και τις ώρες διδασκαλίας που χρειάζεται.
Ρόλο παίζουν επίσης η λειτουργία πολλών μικρών σχολικών μονάδων, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στα νησιά, καθώς και οι αυξημένες ανάγκες ειδικής αγωγής και εξατομικευμένης υποστήριξης.
Η Διδασκαλική Ομοσπονδία είχε υπολογίσει τον Σεπτέμβριο του 2025 σε περίπου 10.000 τις ακάλυπτες θέσεις σε δημοτικά και νηπιαγωγεία. Η εκτίμηση αφορούσε τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο και όχι απαραίτητα κενά που παρέμειναν καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Παράλληλα, η μεθοδολογία της κοινής συλλογής δεδομένων UNESCO, ΟΟΣΑ και Eurostat εξαιρεί από την κατηγορία των διδασκόντων το προσωπικό που έχει κυρίως διοικητικά καθήκοντα και ελάχιστη ή μηδενική παρουσία στην τάξη.
Μειώνεται η αναλογία στην Ευρώπη
Στο σύνολο της ΕΕ, η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό μειώθηκε από 14,2 το 2014 σε 13,3 το 2024. Υποχώρηση σημειώθηκε σε 23 κράτη-μέλη.
Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στη Βουλγαρία, από 17,8 σε 10,4 μαθητές, και ακολούθησε η Σλοβενία, από 15,9 σε 10,8. Στην Αυστρία ο δείκτης παρέμεινε αμετάβλητος στους 12 μαθητές, ενώ στη Λιθουανία αυξήθηκε από 10,2 σε 13,7.
Η πτώση μπορεί να οφείλεται σε αύξηση του αριθμού των εκπαιδευτικών, σε μείωση του μαθητικού πληθυσμού ή σε συνδυασμό των δύο παραγόντων.
Περισσότεροι από 23 εκατ. μαθητές στα δημοτικά της ΕΕ
Το 2024 φοιτούσαν στα δημοτικά σχολεία της ΕΕ 23,2 εκατ. παιδιά, αριθμός μειωμένος κατά 35.153 ή 0,2% σε σύγκριση με το 2023. Σε σχέση με το 2014, ωστόσο, ο μαθητικός πληθυσμός ήταν αυξημένος κατά 659.086 παιδιά ή 2,9%.
Η Γαλλία είχε τους περισσότερους μαθητές, με 4,1 εκατ., και ακολουθούσαν η Γερμανία με 3,3 εκατ., η Ισπανία με 2,8 εκατ. και η Ιταλία με 2,6 εκατ. Τους μικρότερους μαθητικούς πληθυσμούς κατέγραφαν η Μάλτα, το Λουξεμβούργο και η Κύπρος.
Για την Ελλάδα, η αναλογία των 7,4 μαθητών ανά εκπαιδευτικό αποτελεί σημαντικό στατιστικό εύρημα, όχι όμως αυτοτελή απόδειξη για την ποιότητα ή την επάρκεια του εκπαιδευτικού συστήματος. Το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει εάν το διαθέσιμο προσωπικό βρίσκεται στο σωστό σχολείο, την κατάλληλη χρονική στιγμή και με τις ειδικότητες που απαιτούνται.
