Οι 11 χώρες εξέφρασαν ανησυχία για την κλιμάκωση των εντάσεων – Μήνυμα κατά του προστατευτισμού από τον Σι Τζινπίνγκ
Έκκληση για «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» στη Μέση Ανατολή απηύθυναν οι ηγέτες των BRICS, κατά την πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής στο Νέο Δελχί. Στην κοινή διακήρυξη που υιοθέτησαν ομόφωνα τα 11 κράτη-μέλη δεν συμπεριλήφθηκε, πάντως, καμία αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Οι ηγέτες εξέφρασαν «έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή», καλώντας όλες τις πλευρές να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω την κατάσταση.
«Τηρώντας τις αντίστοιχες εθνικές μας θέσεις, προτρέπουμε τα μέρη σε μέγιστη αυτοσυγκράτηση», αναφέρεται στη διακήρυξη.
Η διατύπωση αποτυπώνει τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της ομάδας. Η Κίνα και η Ρωσία εξακολουθούν να διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, παρά τις απειλές της Ουάσιγκτον για επιβολή κυρώσεων. Αντίθετα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέστειλαν τον Αύγουστο τις εμπορικές και χρηματοπιστωτικές συναλλαγές τους με την Τεχεράνη, έπειτα από ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις.
Στο περιθώριο της συνόδου, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν συναντήθηκε με τον διάδοχο του θρόνου του Άμπου Ντάμπι, σεΐχη Χαλίντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν. Η ιρανική πρεσβεία στην Ινδία δημοσίευσε φωτογραφία των δύο ηγετών να συνομιλούν.
Σι: Ο πόλεμος δεν εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα
Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ υποστήριξε ότι η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν εξυπηρετεί τα «κοινά συμφέροντα» και κάλεσε τις χώρες των BRICS να αντιταχθούν στις παραβιάσεις της εθνικής κυριαρχίας και να εργαστούν για την αποκατάσταση της ειρήνης.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος δήλωσε ότι η περιοχή «δεν χρειάζεται χωροφύλακα», σε μια σαφή αναφορά στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Την εδαφική ακεραιότητα και την ασφάλεια της περιοχής μπορούν να τις εγγυηθούν μόνο οι χώρες και οι βασικοί παράγοντες που την απαρτίζουν», ανέφερε κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Μαλαισίας Ανουάρ Ιμπραχίμ.
Ο οικοδεσπότης της συνόδου, πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι, ζήτησε ενίσχυση της συμμετοχής του Παγκόσμιου Νότου στη διεθνή λήψη αποφάσεων. Όπως είπε, οι χώρες αυτές βρίσκονται «στην πρώτη γραμμή των παγκόσμιων κρίσεων, αλλά στην τελευταία γραμμή της λήψης αποφάσεων».
Προσέγγιση Κίνας και Ινδίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η παρουσία του Σι Τζινπίνγκ, καθώς πρόκειται για την πρώτη επίσκεψή του στην Ινδία από το 2019. Οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν επιδεινωθεί σημαντικά μετά τη φονική στρατιωτική σύγκρουση του 2020 στα διαφιλονικούμενα σύνορά τους στα Ιμαλάια.
Σι και Μόντι συναντήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου και δεσμεύθηκαν να επιδιώξουν μια αμοιβαία αποδεκτή διευθέτηση της συνοριακής διαφοράς «με εντιμότητα και λογική», σύμφωνα με το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών. Παρά τη σταδιακή αποκατάσταση των επαφών, η αμοιβαία δυσπιστία δεν έχει εξαλειφθεί.
Μήνυμα κατά του προστατευτισμού
Στο οικονομικό σκέλος, οι BRICS επανέλαβαν την υποστήριξή τους σε ένα ανοιχτό, δίκαιο, διαφανές και βασισμένο σε κανόνες πολυμερές εμπορικό σύστημα, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου στο επίκεντρο.
Ο Σι Τζινπίνγκ κάλεσε τα κράτη-μέλη «να απορρίψουν όλες τις μορφές προστατευτισμού», λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι BRICS δημιουργήθηκαν το 2009 από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα, ενώ αργότερα προστέθηκε η Νότια Αφρική. Μετά τις διαδοχικές διευρύνσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η ένταξη του Ιράν, τα 11 κράτη-μέλη αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ και περισσότερο από το ένα τέταρτο του διεθνούς εμπορίου.
Παρά το γεγονός ότι ο Ναρέντρα Μόντι και ο Βλαντίμιρ Πούτιν συζήτησαν τόσο τη Μέση Ανατολή όσο και την Ουκρανία, σύμφωνα με την ινδική κυβέρνηση, ο πόλεμος στην Ουκρανία απουσιάζει πλήρως από την κοινή διακήρυξη. Η παράλειψη αναδεικνύει τις δυσκολίες διαμόρφωσης ενιαίας θέσης σε ένα μπλοκ με διαφορετικές γεωπολιτικές προτεραιότητες.
