Τι δείχνει το βαρόμετρο του ισπανικού Κέντρου Κοινωνιολογικών Ερευνών – Στο 17,1% οι άθεοι, στο 15,9% οι καθολικοί που δηλώνουν ότι ασκούν τακτικά τα θρησκευτικά τους καθήκοντα
Μια σημαντική αλλαγή στη θρησκευτική ταυτότητα των Ισπανών καταγράφει το βαρόμετρο Σεπτεμβρίου του Κέντρου Κοινωνιολογικών Ερευνών (CIS), καθώς για πρώτη φορά από την έναρξη της συγκεκριμένης σειράς μετρήσεων οι πολίτες που δηλώνουν άθεοι ξεπερνούν τους καθολικούς που αναφέρουν ότι ασκούν τακτικά τα θρησκευτικά τους καθήκοντα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 17,1% των 4.042 ερωτηθέντων δηλώνει άθεο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των καθολικών που χαρακτηρίζονται ως «ασκούντες» διαμορφώνεται στο 15,9%.
Η μεγαλύτερη κατηγορία εξακολουθεί, ωστόσο, να είναι εκείνη των καθολικών που δεν ασκούν τακτικά τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, με ποσοστό 38,5%.
Ακολουθούν οι αγνωστικιστές με 12,2%, όσοι δηλώνουν αδιάφοροι ή μη πιστοί με 11,3% και όσοι αναφέρουν ότι ακολουθούν άλλη θρησκεία με 3,2%. Το 1,7% των ερωτηθέντων δεν απάντησε.
Μια αλλαγή που καταγράφεται εδώ και χρόνια
Η ανατροπή των ποσοστών δεν αποτελεί μεμονωμένο εύρημα. Η ιστορική σειρά του CIS, η οποία ξεκινά το 2019, δείχνει σταδιακή υποχώρηση του ποσοστού των καθολικών που δηλώνουν ότι ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, την ίδια στιγμή που αυξάνεται το ποσοστό των άθεων.
Τον Μάιο του 2019, οι καθολικοί που δήλωναν ότι ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα αντιστοιχούσαν στο 23,2%, ενώ οι άθεοι στο 11%.
Η διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών μειώθηκε σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Τον Ιούλιο, οι καθολικοί ασκούντες βρίσκονταν στο 16%, έναντι 15,2% των άθεων, ενώ στη νέα μέτρηση οι δύο κατηγορίες πέρασαν για πρώτη φορά σε αντίστροφη σειρά.
Παράλληλα, μειώνεται και το ποσοστό των καθολικών που δεν ασκούν τακτικά τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Πριν από περίπου 15 χρόνια έφτανε το 45,4%, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 38,5%.
Οι επόμενες μετρήσεις αναμένεται να δείξουν αν η συγκεκριμένη μεταβολή θα αποκτήσει σταθερό χαρακτήρα ή αν ένα μέρος της διαφοράς μεταξύ των δύο κατηγοριών οφείλεται στις συνήθεις διακυμάνσεις των ερευνών.
Πάνω από τους μισούς δεν πηγαίνουν ποτέ ή σχεδόν ποτέ στην εκκλησία
Το βαρόμετρο καταγράφει παράλληλα τη συχνότητα με την οποία οι θρησκευόμενοι συμμετέχουν σε θρησκευτικές τελετές, εξαιρώντας περιστάσεις όπως γάμους, βαπτίσεις και κηδείες.
Το 52,6% δηλώνει ότι δεν παρακολουθεί ποτέ ή σχεδόν ποτέ λειτουργία ή άλλη θρησκευτική τελετή.
Στον αντίποδα, το 10,4% αναφέρει ότι πηγαίνει στην εκκλησία κάθε Κυριακή και αργία, ενώ το 3,8% δηλώνει ότι συμμετέχει σε θρησκευτικές τελετές αρκετές φορές την εβδομάδα.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια ευρύτερη μεταβολή στη σχέση των Ισπανών με τη θρησκεία, με την τακτική θρησκευτική πρακτική να υποχωρεί και το ποσοστό όσων αυτοπροσδιορίζονται ως άθεοι ή αγνωστικιστές να αυξάνεται.
Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όσοι απομακρύνονται από την οργανωμένη θρησκευτική πρακτική εγκαταλείπουν κάθε μορφή πίστης. Αντίθετα, η θρησκευτική ταυτότητα εμφανίζεται ολοένα πιο σύνθετη, καθώς ένα μέρος του πληθυσμού διατηρεί προσωπικές ή πνευματικές πεποιθήσεις χωρίς να ακολουθεί συστηματικά τις παραδοσιακές θρησκευτικές πρακτικές.
