Στο επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός
Την παραλαβή επιστολής από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε την Πέμπτη το Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει διατυπώσει επίσημη απάντηση στην αμερικανική πρωτοβουλία για την επανέναρξη των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, η Τεχεράνη έχει λάβει την επιστολή, αλλά δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη για το περιεχόμενό της. Την ίδια στιγμή, η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η επανέναρξη των συνομιλιών προϋποθέτει την ικανοποίηση επτά όρων που έχει θέσει προς την Ουάσινγκτον.
«Οποιαδήποτε θέση έρχεται σε αντίθεση με αυτό το πλαίσιο είναι απαράδεκτη», αναφέρει το Tasnim, αποτυπώνοντας τη στάση της ιρανικής ηγεσίας απέναντι στη νέα διπλωματική προσπάθεια.
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από δημοσιεύματα της Wall Street Journal και του Axios, σύμφωνα με τα οποία ο Βανς απέστειλε την επιστολή στον Μοχσέν Ρεζαΐ, ανώτατο Ιρανό αξιωματούχο με αρμοδιότητες στον τομέα της εθνικής ασφάλειας, επιδιώκοντας να ανοίξει ξανά δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών.
Η επιστολή Βανς και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Σύμφωνα με το Axios, η πρωτοβουλία για την απευθείας επικοινωνία προήλθε από τον ίδιο τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, ο οποίος φέρεται να εισηγήθηκε την αποστολή της επιστολής με στόχο τη διερεύνηση των προοπτικών επανέναρξης των συνομιλιών.
Όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος στο ίδιο μέσο, οποιαδήποτε διαπραγμάτευση αποσκοπεί στην αποτροπή νέων αμερικανικών στρατιωτικών επιθέσεων θα πρέπει να περιλαμβάνει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Απαιτούνται συζητήσεις για το πυρηνικό ζήτημα», ανέφερε χαρακτηριστικά η ίδια πηγή.
Η κίνηση καταγράφεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τόσο τη δυνατότητα διπλωματικής διευθέτησης όσο και το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, η επιστολή αποσκοπεί κυρίως στη διερεύνηση ενός πλαισίου για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και όχι στην παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης πρότασης συμφωνίας.
Οι επτά όροι της Τεχεράνης και το αδιέξοδο με τις κυρώσεις
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, οι διαφορές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένουν σημαντικές. Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί το ποια πλευρά θα προχωρήσει πρώτη σε κινήσεις αποκλιμάκωσης.
Το Ιράν ζητεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες την άρση του ναυτικού αποκλεισμού, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και την άρση περιορισμών που επηρεάζουν τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας.
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον επιμένει ότι η Τεχεράνη πρέπει να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα, προτού εξεταστεί οποιαδήποτε χαλάρωση των κυρώσεων.
Η διαφωνία για τη σειρά εφαρμογής των μέτρων αποκλιμάκωσης εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο για την επανεκκίνηση του διαλόγου, καθώς καμία πλευρά δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει πρώτη στις παραχωρήσεις που ζητεί η άλλη.
Η διαφορετική εκδοχή Τραμπ για την επιστολή
Διαφορετική διάσταση στο περιεχόμενο της επικοινωνίας έδωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι η επιστολή του αντιπροέδρου του αφορούσε κυρίως την παροχή ιατρικών προμηθειών στο Ιράν.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε: «Βασικά, πρόκειται για τη μεταφορά προμηθειών ώστε να βοηθηθούν άνθρωποι που δεν είναι καλά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε, παράλληλα, ότι ο Βανς είχε προηγουμένως ζητήσει τη γνώμη του για την πρωτοβουλία.
«Με ρώτησε τι πιστεύω και του είπα ότι, αν θέλει να το κάνει, είναι εντάξει», ανέφερε.
Οι διαφορετικές αναφορές για το περιεχόμενο της επιστολής, σε συνδυασμό με την επιμονή της Τεχεράνης στους όρους της, καταδεικνύουν ότι η διπλωματική προσπάθεια βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη απάντηση του Ιράν ούτε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
