Μια μικρή πόλη κοντά στο Μόντρεαλ αποφάσισε ότι τα δέντρα έχουν δικαίωμα στη ζωή, στην ανάπτυξη και στην αναγέννηση, δίνοντας μια διαφορετική διάσταση στην προστασία του περιβάλλοντος
Αν μέχρι σήμερα θεωρούσαμε αυτονόητο ότι τα δέντρα υπάρχουν απλώς για να μας προσφέρουν σκιά, οξυγόνο και λίγο πράσινο ανάμεσα στις πολυκατοικίες, μια μικρή πόλη στον Καναδά έρχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τα αντιμετωπίζουμε.
Στο Terrasse-Vaudreuil, περίπου 64 χιλιόμετρα δυτικά του Μόντρεαλ, τα δέντρα απέκτησαν επισήμως δικαιώματα. Και συγκεκριμένα, το δικαίωμα να ζουν, να αναπτύσσονται φυσικά, να διατηρούν την ακεραιότητά τους και να αναγεννώνται.
Η απόφαση εγκρίθηκε ομόφωνα το περασμένο καλοκαίρι από το δημοτικό συμβούλιο της περιοχής, που αριθμεί περίπου 2.000 κατοίκους, σύμφωνα με το καναδικό δίκτυο CBC.
Τα δέντρα έχουν πλέον τον δικό τους λόγο στην πόλη
Η δημοτική αρχή σκοπεύει να επανεξετάσει τους κανονισμούς που αφορούν το αστικό πράσινο, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία των δέντρων και η αντικατάστασή τους όταν η κοπή τους κρίνεται απαραίτητη.
Ο δήμαρχος Michel Bourdeau εμφανίζεται αισιόδοξος ότι η πρωτοβουλία μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργήσει εμπόδια στην οικιστική ανάπτυξη.
Άλλωστε, για μια περιοχή που έχει αντιμετωπίσει τρεις πλημμύρες τα τελευταία χρόνια, η προστασία των δέντρων έχει και πολύ πρακτική σημασία.
Ο ίδιος τα χαρακτηρίζει τον σημαντικότερο σύμμαχο της πόλης απέναντι στην κλιματική αλλαγή, επισημαίνοντας ότι συμβάλλουν στον περιορισμό της υπερβολικής ζέστης, στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, στη διαχείριση των υδάτων και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Με άλλα λόγια, τα δέντρα κάνουν καθημερινά αρκετή δουλειά για την πόλη. Και μάλιστα χωρίς μισθό.
Μια ταινία ήταν αρκετή για να αλλάξει η οπτική μιας ολόκληρης κοινότητας
Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκεται, μεταξύ άλλων, ένα ντοκιμαντέρ.
Η ταινία Des arbres et des arts του σκηνοθέτη André Desrochers από το Κεμπέκ αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους κατοίκους, παρουσιάζοντας τη ζωή των δέντρων και τις πολύπλοκες σχέσεις τους με το περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, το ντοκιμαντέρ βοήθησε την τοπική κοινωνία να αντιληφθεί τα δέντρα ως ζωντανούς οργανισμούς, με δικές τους βιολογικές λειτουργίες και δυνατότητες αλληλεπίδρασης μέσω των ριζών τους και των υπόγειων μυκητιακών δικτύων.
Και κάπως έτσι, μια κινηματογραφική προβολή συνέβαλε στην αλλαγή της περιβαλλοντικής πολιτικής μιας πόλης.
Από τα ανθρώπινα δικαιώματα στα δικαιώματα της φύσης
Το Terrasse-Vaudreuil έγινε, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της πρωτοβουλίας, ο πρώτος δήμος παγκοσμίως που υιοθέτησε επίσημα την Παγκόσμια Διακήρυξη για τα Δικαιώματα των Δέντρων.
Η διακήρυξη, που συντάχθηκε από τον Ricardo Rey και αναπτύχθηκε περαιτέρω από τη γαλλική οργάνωση La Compagnie des Papillons Bleus, βασίζεται στην ιδέα ότι τα δέντρα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ζωής στον πλανήτη και αξίζουν προστασία ως ζωντανοί οργανισμοί.
Στο επίκεντρό της βρίσκεται η αναγνώριση της σημασίας τους για την επιβίωση των οικοσυστημάτων, αλλά και η ευθύνη του ανθρώπου να τα αντιμετωπίζει με σεβασμό.
Η Yenny Vega Cardenas, πρόεδρος του Διεθνούς Παρατηρητηρίου για τα Δικαιώματα της Φύσης, εξήγησε στο CBC ότι τα δέντρα διαθέτουν αισθήσεις, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτό δεν σημαίνει πως βιώνουν συναισθήματα όπως οι άνθρωποι.
Η συγκεκριμένη απόφαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές κίνημα που επιδιώκει την αναγνώριση δικαιωμάτων στη φύση, από ποτάμια μέχρι ολόκληρα οικοσυστήματα.
Και μπορεί να ακούγεται κάπως παράξενο ότι ένα δέντρο έχει πλέον δικαιώματα, όμως στον Καναδά μια μικρή κοινότητα αποφάσισε να αντιμετωπίσει την προστασία του περιβάλλοντος λίγο πιο σοβαρά. Ή, για την ακρίβεια, λίγο πιο ανθρώπινα.
