Αν ο πόλεμος στο Ιράν σταματούσε αύριο το πρωί, ολόκληρος ο πλανήτης θα έμπαινε αμέσως σε μια νέα πολιτική και οικονομική πραγματικότητα.
- του Παναγιώτη Κόνσουλα, Οικονομολόγος-πολιτικός επιστήμονας
Η Μέση Ανατολή παραμένει διαχρονικά το πιο ευαίσθητο γεωπολιτικό σημείο του κόσμου και κάθε εξέλιξη στην περιοχή επηρεάζει άμεσα την ενέργεια, τις αγορές, τις διεθνείς ισορροπίες και φυσικά την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Ένα ξαφνικό τέλος στη σύγκρουση θα προκαλούσε αρχικά ανακούφιση, όμως ταυτόχρονα θα άνοιγε έναν εντελώς νέο κύκλο πολιτικών και οικονομικών ανακατατάξεων.
Το πρώτο και πιο άμεσο αποτέλεσμα θα αφορούσε την παγκόσμια οικονομία. Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου πιθανότατα θα υποχωρούσαν αισθητά μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς οι αγορές θα προεξοφλούσαν επιστροφή της σταθερότητας στις ενεργειακές ροές. Αυτό θα επηρέαζε θετικά τον πληθωρισμό σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, μειώνοντας την πίεση σε καύσιμα, μεταφορές, ηλεκτρικό ρεύμα και βασικά αγαθά. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που εξαρτώνται ενεργειακά από τις διεθνείς εξελίξεις, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντική οικονομική ανάσα.
Παράλληλα, θα άλλαζε και το γεωπολιτικό κλίμα. Οι διεθνείς αγορές αντιδρούν πάντοτε θετικά όταν απομακρύνεται ο φόβος μιας γενικευμένης σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Τα χρηματιστήρια πιθανότατα θα κατέγραφαν άνοδο, οι επενδύσεις θα επανεκκινούσαν με μεγαλύτερη ασφάλεια και η διεθνής ναυσιπλοΐα θα λειτουργούσε χωρίς τον διαρκή φόβο νέων επιθέσεων ή αποκλεισμών στα Στενά του Ορμούζ. Η σταθερότητα στις θαλάσσιες μεταφορές αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το παγκόσμιο εμπόριο και επηρεάζει άμεσα το κόστος ζωής.
Ωστόσο, η λήξη του πολέμου δεν θα σήμαινε αυτόματα και οριστική ειρήνη. Οι βαθιές πολιτικές, θρησκευτικές και στρατηγικές αντιπαραθέσεις στην περιοχή δεν εξαφανίζονται μέσα σε μία νύχτα. Αντίθετα, η επόμενη ημέρα πιθανότατα θα συνοδευόταν από σκληρές διαπραγματεύσεις, νέες ισορροπίες ισχύος και έντονο διπλωματικό παρασκήνιο ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα και οι περιφερειακοί παίκτες θα επιχειρούσαν να διαμορφώσουν το νέο τοπίο σύμφωνα με τα δικά τους συμφέροντα.
Για την Ευρώπη, το τέλος του πολέμου θα αποτελούσε ευκαιρία επαναφοράς της οικονομικής σταθερότητας και περιορισμού των πληθωριστικών πιέσεων που ταλαιπωρούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για τους πολίτες, όμως, το σημαντικότερο μήνυμα θα ήταν άλλο. Ότι ακόμη και στις πιο σκοτεινές συγκρούσεις, η διπλωματία μπορεί τελικά να αποδειχθεί ισχυρότερη από τα όπλα. Σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητα, φόβο και διεθνείς εντάσεις, η ειρήνη εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη προϋπόθεση για οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική σταθερότητα και ανθρώπινη ασφάλεια.
Η πιθανή αποκλιμάκωση θα επηρέαζε επίσης το Μεταναστευτικό, καθώς μια παρατεταμένη πολεμική κρίση στην περιοχή δημιουργεί πάντοτε νέα κύματα προσφύγων και έντονη πίεση στις ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα, ο τουρισμός και οι διεθνείς μεταφορές θα αποκτούσαν ξανά μεγαλύτερη δυναμική, ιδιαίτερα σε χώρες της Μεσογείου που επηρεάζονται άμεσα από κάθε εικόνα αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή. Ακόμη και η ψυχολογία των κοινωνιών θα άλλαζε αισθητά. Οι πολίτες σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν κουραστεί από συνεχείς πολέμους, οικονομικές κρίσεις και γεωπολιτική ανασφάλεια. Ένα ξαφνικό τέλος στη σύγκρουση θα δημιουργούσε ξανά την ελπίδα ότι η διεθνής κοινότητα μπορεί ακόμη να αποτρέψει μια ανεξέλεγκτη παγκόσμια κρίση. Και ίσως, για πρώτη φορά μετά από καιρό, οι αγορές και οι κοινωνίες να αισθάνονταν ξανά ότι το μέλλον παραμένει σχετικά ελεγχόμενο.
