Ελλείψεις jet fuel, ακυρώσεις πτήσεων και αυξήσεις εισιτηρίων ενόψει καλοκαιριού
Σοβαρές αναταράξεις προκαλεί στις παγκόσμιες αερομεταφορές η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και η σχεδόν πλήρης διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, με την αγορά να βρίσκεται αντιμέτωπη με ελλείψεις καυσίμων, ακυρώσεις πτήσεων και ραγδαία αύξηση των τιμών των αεροπορικών εισιτηρίων.
Η κρίση έχει πλήξει την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων αεροσκαφών (jet fuel), καθώς οι διαταραχές στις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή και τη διανομή κηροζίνης.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, τα διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή —που καλύπτουν πάνω από το 10% της παγκόσμιας παραγωγής— αντιμετωπίζουν πλέον σημαντικά προβλήματα στη μεταφορά καυσίμων προς διεθνείς αγοραστές.
Ιστορικά υψηλές τιμές καυσίμων
Οι τιμές του jet fuel κινούνται ανοδικά με ταχύτερο ρυθμό από το αργό πετρέλαιο από την έναρξη της κρίσης, με την Ευρώπη να καταγράφει ιστορικά υψηλά επίπεδα, πάνω από τα 200 δολάρια ανά βαρέλι.
Το αυξημένο κόστος έχει οδηγήσει τις αεροπορικές εταιρείες σε αναδιάρθρωση δρομολογίων, πρόωρες καθηλώσεις παλαιότερων αεροσκαφών και αυξήσεις ναύλων, ενώ δεν αποκλείονται νέες περικοπές ενόψει της θερινής περιόδου.
Η Ασία και η Ευρώπη στο επίκεντρο των πιέσεων
Η Ασία εμφανίζεται ως η πιο ευάλωτη περιοχή, καθώς απορροφά μεγάλο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Η παραγωγή jet fuel στην περιοχή έχει ήδη υποχωρήσει σημαντικά, σύμφωνα με ενεργειακά δεδομένα.
Στην Ευρώπη, η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των διυλιστηρίων έχει κλείσει τα τελευταία χρόνια, ενώ περίπου το 40% των αναγκών σε καύσιμα αεροσκαφών καλύπτεται μέσω εισαγωγών.
Η Shell αναφέρει ότι τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη στο μέγιστο της παραγωγής τους, την ώρα που η ΕΕ αυξάνει τις εισαγωγές από Βόρεια Αμερική και Αφρική. Ωστόσο, διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι τα αποθέματα θα μπορούσαν να φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα μέσα στους επόμενους μήνες, εάν συνεχιστούν οι διαταραχές.
Περιορισμένα περιθώρια στις ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν επαρκή αποθέματα jet fuel, ωστόσο τα διυλιστήρια λειτουργούν ήδη σε υψηλά επίπεδα και δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια αύξησης παραγωγής. Παράλληλα, μέρος της αμερικανικής αγοράς παραμένει εξαρτημένο από εισαγωγές, κυρίως στην Δυτική Ακτή.
Ασφυκτική πίεση στις αεροπορικές εταιρείες
Το καύσιμο αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη δαπάνη των αεροπορικών εταιρειών, φτάνοντας έως και το 30% του λειτουργικού κόστους.
Ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς έχουν σε μεγάλο βαθμό «κλειδώσει» τιμές μέσω αντισταθμιστικών συμβολαίων, ενώ πολλές αμερικανικές εταιρείες εμφανίζονται πιο εκτεθειμένες. Εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον κόστους μέσα στο έτος για μεγάλους ομίλους του κλάδου.
Ιδιαίτερα πιεσμένες βρίσκονται και οι low-cost εταιρείες, καθώς το επιχειρηματικό τους μοντέλο εξαρτάται από χαμηλά κόστη και φθηνούς ναύλους, με ορισμένες ήδη να αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Αυξήσεις εισιτηρίων και περικοπές δρομολογίων
Οι αυξήσεις στα καύσιμα μεταφέρονται ήδη στους επιβάτες, με νέες χρεώσεις και ακριβότερα εισιτήρια.
Στην Ασία καταγράφονται ήδη σημαντικές επιβαρύνσεις σε διεθνείς πτήσεις, ενώ στις ΗΠΑ το κόστος αεροπορικών εισιτηρίων έχει αυξηθεί αισθητά τόσο σε διεθνείς όσο και σε εσωτερικές πτήσεις.
Ταυτόχρονα, οι αεροπορικές εταιρείες προχωρούν σε μείωση χωρητικότητας και ακυρώσεις δρομολογίων για το καλοκαίρι, ενώ μεγάλες εταιρείες έχουν ήδη ανακοινώσει χιλιάδες περικοπές πτήσεων μικρών και μεσαίων αποστάσεων.
Αβεβαιότητα για την καλοκαιρινή περίοδο
Η συνεχιζόμενη ενεργειακή αστάθεια δημιουργεί έντονη ανησυχία για την κορύφωση της καλοκαιρινής ταξιδιωτικής περιόδου στο βόρειο ημισφαίριο, με την αγορά να προειδοποιεί για πιθανές νέες ακυρώσεις και περαιτέρω άνοδο τιμών, εάν η κρίση δεν αποκλιμακωθεί.
