Σε όλο τον πλανήτη τα νησιά παλεύουν με τα ίδια προβλήματα: ακριβά Ferry, κλιματική κρίση, ερήμωση, ενεργειακή εξάρτηση. Στην Ελλάδα όμως μπαίνει και κάτι ακόμα στο τραπέζι, η ανοιχτή αμφισβήτηση κυριαρχίας από την Τουρκία! Η ΕΕ τρέχει από το 2017 το «Clean Energy for EU Islands». 1.000 νησιά στόχος να είναι κλιματικά ουδέτερα ως το 2030. Η Κρήτη, η Γκότλαντ, το νησί της Μπόρνχολμ παίρνουν χρήματα για ενέργεια και νερό.
- Σωτήρης Δελής, επίτιμο μέλος του σουηδικού κοινοβουλίου και μέλος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του Κοινοβουλίου, επ μέλος ΠΑΔΕΕ Σουηδία
Η Δανία δίνει 100 εκατ. κορώνες τον χρόνο για τα μικρά της νησιά. Η Φινλανδία με το «Saaristo-ohjelma» κρατάει με φοροαπαλλαγές ζωντανά τα 180.000 νησιά της. Η Ιαπωνία από το 1953 πληρώνει το 80% των υποδομών στα απομακρυσμένα νησιά της για να μην ερημώσουν. Το 2021 η Αθήνα υπό καθεστώς πίεσης παρουσίασε την «Εθνική Στρατηγική για τα Νησιά». 120 νησιά μπήκαν στο πρόγραμμα. Νερό, απορρίμματα, ίντερνετ με στόχο τα «έξυπνα νησιά».
Η διαφορά με την Δανία ή την Πορτογαλία είναι μία: τα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου δεν αναπτύσσονται, δυστυχώς, απλά επιβιώνουν. Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία κλιμακώνει τις απειλές της με
- καθημερινές παραβιάσεις εναερίου χώρου και χωρικών υδάτων
- ρητορική αμφισβήτησης της κυριαρχίας νησιών
- εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού με πιέσεις στα σύνορα
Το αποτέλεσμα των ως άνω είναι οι επενδυτές το σκέφτονται δύο φορές. Οι νέοι φεύγουν πιο γρήγορα. Το κράτος αναγκάζεται να ρίχνει δυσανάλογα κονδύλια σε άμυνα και ασφάλεια αντί μόνο σε σχολεία και νοσοκομεία.
Δυστυχώς η «γαλάζια οικονομία» και ο τουρισμός δεν μπορούν να ανθίσουν όταν το ρίσκο είναι μόνιμο. Όταν ένα μικρό νησί με 200 κατοίκους πρέπει να αποδεικνύει κάθε μέρα ότι είναι ελληνικό, το κλίμα της προόδου γίνεται αποτρεπτικό. Όλες οι χώρες μιλούν για «προσβασιμότητα, ενέργεια, υπηρεσίες». Για την Ελλάδα ο 4ος άξονας ακούει στο όνομα εθνική κυριαρχία και αυτό δυσκολεύει την εξίσωση, φυσικά. Γνωστό το εγχείρημα του πρώην δημάρχου της Καλύμνου κ. Δ. Διακομιχάλη με τον περίφημο βοσκό που για χρόνια με έξοδα του δήμου διασφάλιζε την εθνική κυριαρχία στα Ίμια και λόγω της οικονομικής δραστηριότητας του βοσκού Αντώνη Βεζυρόπουλου με την παρουσία των κατσικιών του, τα νησιά είχαν δικαίωμα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Δυστυχώς, μετά το 2002 που έφυγε ο Διακομιχάλης από τον δήμο, ούτε ο δήμαρχος που τον διαδέχθηκε μα ούτε και η κυβέρνηση φρόντισαν να κρατήσουν τον βοσκό στα Ίμια, με αποτέλεσμα τον Απρίλιο του 2004 να φύγει μαζί με τα κατσίκια του.
Την διαχείριση που έκανε ο Διακομιχάλης στα Ίμια δυστυχώς δεν την συνέχισαν, ενώ κατά τη γνώμη μου ήταν μια έξυπνη τακτική που διασφάλιζε τα εθνικά με συμφέροντα. Τους λόγους δεν τους γνωρίζω.
Τέτοιες έξυπνες λύσεις θα πρέπει να προωθηθούν για πολλά από τα ακατοίκητα νησιά της χώρας. Απαιτείται σοβαρός σχεδιασμός, χρήματα για υποδομές και κίνητρα σε ανθρώπους που επιθυμούν να εγκατασταθούν στα νησιά, πχ βοσκοί, συγγραφείς, ποιητές, άνθρωποι του πολιτισμού, φαροφύλακες κλπ με τις ανέσεις για μια άνετη και ήσυχη ζωή.
Σε αυτήν την προσπάθεια μπορούν να συμμετάσχουν και πολίτες της ΕΕ. Η σημερινή στρατηγική για τα ελληνικά νησιά δεν αρκεί. Η ανάπτυξή της δεν είναι θέμα επιδοτήσεων. Είναι θέμα ύπαρξης και εθνικής ασφάλειας!
