Από τις ταχυκαρδίες μέχρι τις στομαχικές ενοχλήσεις, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα που θυμίζουν άλλες παθήσεις
Υπάρχουν μέρες που το σώμα μοιάζει να έχει αποφασίσει να λειτουργήσει ανεξάρτητα από εσένα. Το στομάχι σφίγγεται, η καρδιά επιταχύνει, ο αυχένας πονάει και η κούραση επιμένει, ακόμη κι όταν έχεις κοιμηθεί αρκετές ώρες. Κάπου ανάμεσα στα συμπτώματα και στις αναζητήσεις στο Google, αρχίζει η ανησυχία ότι κάτι σοβαρό μπορεί να συμβαίνει.
Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (ΓΑΔ) χαρακτηρίζεται από επίμονη και δύσκολα ελεγχόμενη ανησυχία, η οποία συχνά συνοδεύεται από σωματικές ενοχλήσεις. Το νευρικό σύστημα παραμένει σε αυξημένη εγρήγορση και το σώμα μπορεί να αντιδρά σαν να αντιμετωπίζει μια διαρκή απειλή.
Τα συμπτώματα είναι πραγματικά και μερικές φορές μοιάζουν με εκείνα άλλων παθήσεων. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε ανεξήγητος πόνος ή ενόχληση οφείλεται στο άγχος. Η ιατρική αξιολόγηση παραμένει απαραίτητη, ιδιαίτερα όταν ένα σύμπτωμα εμφανίζεται για πρώτη φορά ή επιδεινώνεται.
1. Όταν το στομάχι αντιδρά πριν προλάβεις να αγχωθείς
Ένα σημαντικό ραντεβού, μια δύσκολη συζήτηση ή ακόμη και μια συνηθισμένη ημέρα μπορεί να συνοδεύονται από ναυτία, φούσκωμα, κράμπες και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου.
Ο εγκέφαλος και το πεπτικό σύστημα επικοινωνούν διαρκώς μέσω του λεγόμενου άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Το άγχος μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα και την ευαισθησία του εντέρου, προκαλώντας ενοχλήσεις που θυμίζουν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Αντίστοιχα συμπτώματα, ωστόσο, μπορούν να εμφανιστούν και σε γαστρεντερικές παθήσεις, γι’ αυτό χρειάζεται αξιολόγηση όταν επιμένουν.
2. Όταν η καρδιά ανεβάζει ρυθμούς χωρίς προειδοποίηση
Κάθεσαι στον καναπέ και ξαφνικά αισθάνεσαι την καρδιά σου να χτυπά πιο γρήγορα ή πιο έντονα. Μπορεί να νιώσεις ένα φτερούγισμα στο στήθος ή την αίσθηση ότι κάποιος χτύπος παραλείφθηκε.
Η αντίδραση του οργανισμού στο στρες ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και αυξάνει την έκκριση αδρεναλίνης, η οποία μπορεί να επιταχύνει τον καρδιακό ρυθμό.
Οι ταχυπαλμίες, όμως, μπορεί να σχετίζονται και με αρρυθμίες ή άλλα ιατρικά προβλήματα. Ειδικά όταν συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, λιποθυμία ή έντονη δύσπνοια, χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
3. Όταν οι ώμοι και ο αυχένας κουβαλούν όλη την ένταση
Σφιγμένο σαγόνι, δύσκαμπτος αυχένας, πόνος στους ώμους και πονοκέφαλοι που μοιάζουν με πίεση γύρω από το κεφάλι.
Το χρόνιο άγχος συχνά συνοδεύεται από μυϊκή ένταση. Μπορεί να σφίγγεις ασυναίσθητα τα δόντια σου, να κρατάς τους ώμους ανασηκωμένους ή να παραμένεις για ώρες σε μια άβολη στάση.
Με τον καιρό, αυτή η συνεχής σύσπαση μπορεί να προκαλέσει πόνο και δυσφορία, ιδιαίτερα στην περιοχή του αυχένα και της πλάτης.
4. Όταν κοιμάσαι οκτώ ώρες και ξυπνάς εξαντλημένη
Έχεις κοιμηθεί, αλλά αισθάνεσαι σαν να μην ξεκουράστηκες καθόλου. Η συγκέντρωση γίνεται δύσκολη, ξεχνάς μικρά πράγματα και χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσεις απλές εργασίες.
Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου και να προκαλέσει κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης και αίσθημα νοητικής θολούρας, γνωστό ως brain fog.
Η συνεχής ανησυχία μπορεί επίσης να είναι ψυχικά εξαντλητική.
Παρόμοια συμπτώματα εμφανίζονται, ωστόσο, και σε καταστάσεις όπως η αναιμία, οι διαταραχές του θυρεοειδούς και τα προβλήματα ύπνου.
5. Όταν εμφανίζονται μουδιάσματα και ζαλάδες
Ένα μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα, μούδιασμα στα χέρια ή μια αίσθηση ζάλης μπορεί να προκαλέσουν έντονη ανησυχία.
Σε περιόδους άγχους, η αναπνοή μπορεί να γίνει ταχύτερη ή βαθύτερη από όσο χρειάζεται ο οργανισμός. Ο υπεραερισμός μειώνει τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα και μπορεί να προκαλέσει ζάλη, μυρμήγκιασμα και αίσθημα αστάθειας.
Επειδή όμως τα ίδια συμπτώματα ενδέχεται να έχουν νευρολογικές ή άλλες αιτίες, δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο άγχος. Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος, ιδίως με διαταραχή ομιλίας, απαιτεί επείγουσα βοήθεια.
6. Όταν πονάς σε διαφορετικά σημεία χωρίς προφανή εξήγηση
Μια μέρα σε ενοχλεί η μέση, την επόμενη η πλάτη και λίγο αργότερα αισθάνεσαι πόνο στα πόδια.
Το παρατεταμένο στρες μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τα ερεθίσματα του πόνου. Η μυϊκή ένταση, η κακή ποιότητα ύπνου και η αυξημένη ευαισθησία μπορούν να κάνουν τις σωματικές ενοχλήσεις πιο έντονες.
Ο διάχυτος πόνος, ωστόσο, μπορεί να συνδέεται και με ρευματολογικές, μυοσκελετικές ή άλλες παθήσεις. Η διάρκεια και τα συνοδά συμπτώματα είναι σημαντικά για τη διάγνωση.
Και τελικά, τι μπορείς να κάνεις;
Το πρώτο βήμα είναι να αντιμετωπίσεις τα συμπτώματα με προσοχή, χωρίς να καταλήξεις μόνη σου σε διάγνωση.
Εφόσον έχουν αξιολογηθεί οι πιθανές σωματικές αιτίες, ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να διερευνήσει αν η επίμονη ανησυχία και οι σωματικές ενοχλήσεις σχετίζονται με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή.
Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) αποτελεί μία από τις βασικές, επιστημονικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις για την αντιμετώπισή της. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν επίσης να βοηθήσουν τεχνικές χαλάρωσης, αλλαγές στην καθημερινότητα και φαρμακευτική αγωγή υπό ιατρική παρακολούθηση.
Το σημαντικό είναι να αναγνωρίσεις ότι η ψυχική πίεση μπορεί να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στη σωματική υγεία. Και ότι υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστεί, με την κατάλληλη υποστήριξη.
