Ο συνδυασμός ιμπερδομίδης, δαρατουμουμάμπης και δεξαμεθαζόνης βασίστηκε σε διεθνή μελέτη στην οποία συμμετείχε η Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ – Πλήρης ανταπόκριση με αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο στο 41% των ασθενών
Μια σημαντική εξέλιξη στη θεραπευτική αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος αποτελεί η πρόσφατη επιταχυνόμενη έγκριση από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενός νέου συνδυασμού φαρμάκων, με καθοριστική ελληνική συμμετοχή στην κλινική έρευνα.
Η νέα θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει την ιμπερδομίδη, έναν νέο από του στόματος παράγοντα της κατηγορίας CELMoD, σε συνδυασμό με δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη. Η έγκριση αφορά ενήλικες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον μία προηγούμενη γραμμή θεραπείας, η οποία περιλάμβανε αναστολέα πρωτεασώματος και ανοσοτροποποιητικό παράγοντα.
Η συμβολή του ΕΚΠΑ στην κλινική μελέτη
Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον, καθώς η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ συμμετείχε ενεργά στη διεθνή μελέτη EXCALIBER-RRMM, τα αποτελέσματα της οποίας αποτέλεσαν τη βάση για την έγκριση.
Κύρια ερευνήτρια στο ελληνικό κέντρο ήταν η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Ογκολογίας Μαρία Γαβριατοπούλου, ενώ ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής, Θάνος Δημόπουλος, συμμετέχει στη διεθνή Επιτροπή Συντονισμού της μελέτης.
Τι έδειξε η μελέτη
Η EXCALIBER-RRMM είναι διεθνής, τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική μελέτη φάσης ΙΙΙ, στην οποία αξιολογήθηκε η ιμπερδομίδη σε συνδυασμό με υποδόρια δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα.
Στην κύρια ανάλυση αποτελεσματικότητας, ο συγκεκριμένος συνδυασμός πέτυχε πλήρη ανταπόκριση με αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο στο 41% των ασθενών, έναντι 21% για τον συνδυασμό δαρατουμουμάμπης, βορτεζομίμπης και δεξαμεθαζόνης.
Η αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσος (MRD) αποτελεί σημαντικό δείκτη του βάθους της θεραπευτικής ανταπόκρισης στο πολλαπλό μυέλωμα και έχει συσχετιστεί με καλύτερους δείκτες επιβίωσης.
Ωστόσο, η επιβεβαίωση του συνολικού κλινικού οφέλους της νέας θεραπείας θα βασιστεί και στα δεδομένα που συνεχίζουν να συλλέγονται από τη μελέτη, μεταξύ άλλων για την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και τη συνολική επιβίωση.
Τι είναι η ιμπερδομίδη
Η ιμπερδομίδη ανήκει στη νέα κατηγορία των CELMoD, οι οποίοι δρουν μέσω του συμπλέγματος Ε3 ουβικουιτινικής λιγάσης – cereblon. Μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού οδηγούν στην αποδόμηση πρωτεϊνών που διαδραματίζουν ρόλο στην επιβίωση των κυττάρων του μυελώματος, ενώ παράλληλα διαθέτουν ανοσοτροποποιητική δράση.
Η έγκριση ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίηση μιας νέας θεραπευτικής κατηγορίας στο πολλαπλό μυέλωμα και διευρύνει τις επιλογές για ασθενείς των οποίων η νόσος έχει υποτροπιάσει.
Παράλληλα, η συμμετοχή της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στη διεθνή μελέτη αναδεικνύει τον ρόλο της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας στις διεθνείς κλινικές δοκιμές, ενώ οι κλινικές μελέτες μπορούν να προσφέρουν σε ασθενείς στην Ελλάδα πρόσβαση σε νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
