Άρθρα Συνεντεύξεις

«Το μεγαλύτερο πρόβλημά μας είναι η ασυνέπεια»

Μάνος-Καρατζογιάννης

Συνέντευξη στη ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Φωτογραφίες studio Νίκος Ρέσκος

Ένας ταλαντούχος ηθοποιός «παρέλασε» μπρος στα μάτια μας κάποτε. Αυτή τη φορά, έχοντας ως προίκα μια σημαντική πορεία στο νεοελληνικό και ελεύθερο θέατρο και με τον τίτλο του «νέου Χορν» στις αποσκευές του, τίτλο που του χάρισε ο Έλληνας πρέσβης στο Σεράγεβο, ετοιμάζεται να δώσει «Το Φιλί του Ιούδα» στο Αγγέλων Βήμα.

Η συνέντευξη όμως που μας παραχωρεί ο Μάνος Καρατζογιάννης περισσότερο για «φιλί της ζωής» μοιάζει. Κι αυτό γιατί ο ίδιος υποστηρίζει τις ανώτερες αξίες του βίου και εκθέτει με απόλυτη καθαρότητα όλα τα προβλήματα που στοιχειώνουν την κοινωνία του σήμερα, μια «κοινωνία χωρίς έλεος», όπως λέει και ο ίδιος. «Το μεγάλο μας πρόβλημα είναι ότι είμαστε ασυνεπείς», δηλώνει χαρακτηριστικά και υπενθυμίζει πως στον πόλεμο της κοινωνικής ανισότητας το όπλο μας είναι η παιδεία.

«Το φιλί του Ιούδα». Αυτός είναι ο τίτλος της παράστασης που πρωταγωνιστείτε και αφορά τον Όσκαρ Ουάιλντ. Πείτε μου λίγα λόγια για τη δουλειά αυτή.

Είναι μια δουλειά που μου πρότεινε από το Αγγέλων Βήμα η καλλιτεχνική διευθύντρια του θεάτρου, η οποία σκηνοθετεί και το έργο, Μαργαρίτα Δαλαμάγκα. Συγγραφέας είναι ο Ντέιβιντ Χέαρ, γνωστός κυρίως από τον κινηματογράφο. Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε «Ώρες». Ονομάστηκε «Το Φιλί του Ιούδα» γιατί επικεντρώνεται στην προδοσία του Όσκαρ Ουάιλντ από τον περίγυρό του και από την προσωπική του σχέση με τον Λόρδο Άλφρεντ Ντάγκλας, ή αλλιώς Bosie. Είναι ένα πολύ ωραίο έργο, που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα στις αρχές Απριλίου.

Τι πιστεύετε ότι έχει να πει στους Έλληνες σήμερα ο Όσκαρ Ουάιλντ;

Στο συγκεκριμένο έργο, μέσα από τη γραφή του Ντέιβιντ Χέαρ, εστιάζει πολύ στον άξονα του δημόσιου και ιδιωτικού βίου. Δηλαδή το πώς αυτός ο άνθρωπος έχει την ίδια στάση για τα πράγματα και σε ιδιωτικό και σε δημόσιο επίπεδο. Δεν υποκρίνεται κάτι άλλο από αυτό που είναι και αυτό έρχεται η στιγμή που το πληρώνει σε μια κοινωνία σαν αυτή της βικτοριανής εποχής. Νομίζω πως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που έχουμε στην Ελλάδα είναι η ασυνέπεια, που χαρακτηρίζει τους πολίτες, αλλά και τα δημόσια πρόσωπα. Θεωρώ ότι άλλα λέμε, άλλα κάνουμε και άλλα λέμε ότι κάνουμε και από εκεί ξεκινάει το πρόβλημα. Συμπεριφερόμαστε σαν να μην έχουμε εμείς ευθύνη.

Επομένως λέτε ότι έχουμε κι εμείς ευθύνη…

Πιστεύω ότι έχουμε. Ανεξάρτητα όμως με το τι ευθύνη φέρει ο καθένας από εμάς οφείλουμε να συμφωνήσουμε σε κάποια πράγματα για να προχωρήσουμε παρακάτω, να προασπίσουμε τη ζωή και τη διαφορετικότητα, αυτή η ανάγκη οφείλει να μας ενώσει.

Πρόσφατα συμμετείχατε στην πολύ επιτυχημένη παράσταση της Λούλας Αναγνωστάκη, «Παρέλαση», σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολάρι. Η ιστορία είναι χαρακτηριστική: Δυο νέοι παρακολουθούν από το παράθυρο μια παρέλαση και γίνονται μάρτυρες ενός ομαδικού εγκλήματος. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια αλληγορία του σήμερα το έργο αυτό, αν και είναι γραμμένο το 1964;

Όπως όλα τα έργα, σχεδόν της Λούλας Αναγνωστάκη, μιλάει για την ατομική συνειδητοποίηση. Είναι σαφώς μια αλληγορία του σήμερα. Το αξιοσημείωτο είναι ότι παίχτηκε σχεδόν ταυτόχρονα στην Πολωνία και στην Τουρκία. Πράγμα σπάνιο, έργο Έλληνα συγγραφέα να παιχτεί 50 χρόνια μετά το πρώτο του ανέβασμα σχεδόν ταυτόχρονα σε τρεις διαφορετικές χώρες. Είναι η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Ένκε Φεζολάρι. Ουσιαστικά είναι αυτό που λέει στο έργο η Ζωή στον Άρη: «Άνοιξε το παράθυρο, φώναξε, κάνε κάτι». Αυτό το «Κάνε κάτι». Δηλαδή, μην μένεις απαθής.

Είστε αριστούχος απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Γιώργου Αρμένη. Έχετε συμμετάσχει σε μια πληθώρα θεατρικών έργων όπως «Ματζουράνα στο Κατώφλι», του Αρμένη, «Βάκχες» Ευριπίδη, «Ο ήχος του όπλου» της κ. Αναγνωστάκη. Τι έχετε αποκομίσει ως εφόδιο από αυτές τις συμμετοχές;

Παρατηρώντας εκ των υστέρων αυτές τις συμμετοχές, μου αρέσει που ασχολήθηκα με το νεοελληνικό έργο, το οποίο θεωρώ απαραίτητο για να προχωρήσει τόσο το νεοελληνικό θέατρο ευρύτερα, όσο και ένας νέος ηθοποιός. Δούλεψα κυρίως στο ελεύθερο θέατρο μέχρι τώρα. Νομίζω ότι στο Ελεύθερο θέατρο σου δίνεται η δυνατότητα να μάθεις και άλλα πράγματα, όπως για παράδειγμα το πώς γίνεται μια παράσταση, γιατί εκεί τα μέσα είναι πολύ λιγότερα.

Στην Ελλάδα της κρίσης το θέατρο πάσχει;

Είναι η πρώτη φορά που γίνονται τόσες πολλές παραστάσεις παρά την κρίση. Στο θέατρο υπάρχουν πολλά προβλήματα, τα οποία δυστυχώς παραμένουν. Υπάρχει μεγάλη ανεργία και επιπολαιότητα στις εργασιακές σχέσεις και στα κεκτημένα. Ο μισθός του ηθοποιού, όπως και η ασφάλισή του, απειλούνται. Υπάρχει στην παιδεία ένα σημαντικό ζήτημα που έχει εξαγγελθεί και δεν έχει προχωρήσει, αλλά και στις παραστάσεις, το πώς δηλαδή θα μπορούμε να τις εξάγουμε στην Ευρώπη. Υπάρχει όλο αυτό το θέμα με την ενίσχυση των θιάσων. Με λίγα λόγια αν κάνεις μια βαθύτερη προσέγγιση θα δεις ότι πάνω κάτω τα ίδια προβλήματα που υπάρχουν στη δημόσια ζωή υπάρχουν και στη θεατρική.

Πρόσφατα συμμετείχατε στο Winterfestival στο Σεράγεβο με το List Project σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολάρι. Μάλιστα, ο Έλληνας πρέσβης στο Σεράγεβο σας αποκαλούσε «νέο Χορν». Πώς ήταν αυτή η εμπειρία σας και πώς αισθανθήκατε με την προσφώνηση αυτή;

Ήταν μονόλογος αυτό που παρουσιάσαμε και του θύμισε «Το ημερολόγιο ενός τρελού» και κάποια μονολογικά μέρη από «Το αυγό» του Φελισιέν Μαρσό, που είχε παρουσιάσει ο Δημήτρης Χορν. Η φιλοξενία ήταν πολύ θερμή από τους ανθρώπους εκεί και χάρηκα βλέποντας την ανταπόκριση που είχε η παράσταση. Το Σεράγεβο, το οποίο είχα επισκεφτεί και πέρυσι είναι μια πόλη που κουβαλάει μια μελαγχολία, μια πολυπολιτισμικότητα. Είναι πολύ νωπά τα σημάδια στην πόλη από την εμφύλια διαμάχη. Την ίδια παράσταση την πήγαμε και στο Παρίσι στο Σαιν Ντενίς και θέλω να ευχαριστήσω και τους συνεργάτες της δουλειάς αυτής, καθώς και το σκηνοθέτη Ένκε Φεζολάρι.

Σε ένα σημείο ο Όσκαρ Ουάιλντ λέει «τον ελεύθερο άνθρωπο δεν τον θέλει στην πραγματικότητα κανείς. Αυτόν καραδοκεί κάθε σύστημα, είναι ο μεγάλος λαμπερός εχθρός». Πιστεύετε ότι σήμερα έχουμε υποδουλωθεί σε ανώτερες εσωτερικές ή και εξωτερικές δυνάμεις;

Νομίζω ότι η χώρα είναι στην πιο δύσκολη καμπή της και εξαρτάται από την Ευρώπη. Στην καθημερινότητά μας απειλούμαστε. Ζούμε σε μια κοινωνία χωρίς έλεος, που η ψαλίδα ανοίγει. Ο φτωχός γίνεται φτωχότερος. Δεν ξέρω πόσο ελεύθεροι μπορούμε να είμαστε και πόσο ο καθένας μας μπορεί να παλέψει για τη δική του ελευθερία. Παράλληλα, έπαιξε ρόλο και η παγκοσμιοποίηση, η οποία έφερε μεν ελευθερίες, αλλά απείλησε αρκετές από αυτές.

Ποια είναι τα συναισθήματα που σας γεννιούνται παρατηρώντας τη δράση των πολιτικών μας;

Υποτίθεται ότι με όλα αυτά που έχουν συμβεί η σχέση των ανθρώπων με τα κόμματα δεν είναι ίδια όπως παλιά. Επί της ουσίας δεν ξέρω πόσο η σχέση μας με τους πολιτικούς ωριμάζει. Γιατί σίγουρα έχουμε απογοητευτεί. Αυτό δεν δικαιολογία όμως για να στραφούμε σε ακραίες ιδεολογίες προκειμένου να βρούμε το δίκιο μας, μέσα από τη βία και τις απειλές.

Όσον αφορά την οικονομική κρίση, πόσο έχει αλλάξει η καθημερινότητά σας;

Έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό. Στη δική μου ζωή υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι ότι θα παλέψουμε και θα τα καταφέρουμε και ημέρες που αμφισβητώ τόσο πολύ και εμένα και το περιβάλλον γύρω μου.

Ποιος είναι ο ρόλος ενός νέου καλλιτέχνη σε μια πάσχουσα κοινωνία, όπως η ελληνική;

Από τη μια θεωρώ ότι υπάρχει η ανάγκη για ατομική συνειδητοποίηση, και αυτό είναι κάτι που μπορεί να μας ενώσει αυτή την περίοδο. Από την άλλη, υπάρχει και η ελπίδα που μπορούμε να δώσουμε στον κόσμο μέσα από το θέατρο, γιατί το θέατρο δείχνει το πώς τα πράγματα αποκαθίστανται, μιλάει για τη δύναμη του ανθρώπου και για αξίες που μπορούν να προασπίσουν τη ζωή και τη διαφορετικότητα σε μια τόσο δύσκολη συνθήκη.

«Βιώνουμε τον πόλεμο της κοινωνικής ανισότητας» έχετε πει χαρακτηριστικά. Ποια είναι τα όπλα μας σε αυτό τον πόλεμο;

Νομίζω ότι το όπλο σε αυτό τον πόλεμο ήταν πάντα η Παιδεία, για αυτό οι μεγάλοι κοινωνικοί αγώνες βασίζονται πάντα στην Παιδεία και στη διεκδίκησή της. Την Παιδεία όμως αυτή δεν βλέπω ούτε να την διεκδικούμε, ούτε να την οραματίζονται οι πολιτικοί.

Σχολιάστε ...

NEWSLETTER

Focus-On

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa